Architectural Design Competitions – ADCs), με συνδιοργανωτές το ARCH-E Consortium και το Architects’ Council of Europe (ACE). Στη συνάντηση συμμετείχαν αρχιτέκτονες, εκπρόσωποι δημόσιων αρχών, φορείς χάραξης πολιτικής, ειδικοί στις δημόσιες συμβάσεις και επαγγελματικοί οργανισμοί από όλη την Ευρώπη, με στόχο να εξεταστεί πώς οι διαγωνισμοί μπορούν να συμβάλουν σε υψηλότερη ποιότητα σχεδιασμού, μεγαλύτερη βιωσιμότητα και καλύτερη αξιοποίηση δημόσιων πόρων.
Κεντρικός άξονας της συζήτησης ήταν ότι οι αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία παραγωγής ποιοτικής αρχιτεκτονικής και δημόσιου χώρου, όμως σήμερα αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις από πιο σύνθετα κανονιστικά πλαίσια, διαδικασίες προμηθειών που δίνουν έμφαση κυρίως στην ταχύτητα και το κόστος, αλλά και από τη μειωμένη πρόσβαση μικρότερων και νεότερων γραφείων.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε κεντρική ομιλία του Adam Caruso και έξι θεματικές ενότητες που κάλυψαν τόσο τις πολιτικές όσο και τα πρακτικά εργαλεία που επηρεάζουν την κουλτούρα των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών στην Ευρώπη.
Στην ενότητα The Diverse European ADC Landscape, παρουσιάστηκαν οι μεγάλες διαφοροποιήσεις που υπάρχουν μεταξύ των κρατών ως προς το θεσμικό πλαίσιο και την εφαρμογή των διαγωνισμών. Εκπρόσωποι από την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γαλλία, τη Σλοβενία, την Ουκρανία και τη Γερμανία ανέδειξαν κοινά προβλήματα, όπως η έλλειψη σαφών κανόνων, η περιορισμένη αποζημίωση των συμμετεχόντων και η σταδιακή μεταφορά της διαδικασίας από ανοικτές διαγωνιστικές πρακτικές σε πιο κλειστά μοντέλα ανάθεσης. Παρουσιάστηκε επίσης η ανάγκη για ισχυρότερα και πιο συνεκτικά ευρωπαϊκά εργαλεία που θα υποστηρίζουν τον σχεδιασμό και τη λήψη αποφάσεων.
Παράλληλα, η συζήτηση Open Competitions, Closed Doors? Perspectives of Architectural Practices επικεντρώθηκε στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα αρχιτεκτονικά γραφεία όταν επιχειρούν να συμμετάσχουν σε διαγωνισμούς εκτός συνόρων. Αναφέρθηκαν εμπόδια όπως η διοικητική πολυπλοκότητα, το υψηλό κόστος συμμετοχής και οι άνισες συνθήκες για μικρότερα γραφεία, παρά το γεγονός ότι οι διαγωνισμοί εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική δίοδο για προβολή, καινοτομία και διεθνή δραστηριοποίηση.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ενότητα Efficiency as a Side Effect of Architectural Quality in ADCs, όπου αναδείχθηκε η θέση ότι η αρχιτεκτονική ποιότητα και η αποδοτικότητα δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι. Αντίθετα, παρουσιάστηκαν παραδείγματα που δείχνουν ότι η επένδυση σε καλύτερες διαδικασίες σχεδιασμού οδηγεί συχνά σε μεγαλύτερη διάρκεια ζωής των έργων, καλύτερη περιβαλλοντική απόδοση και χαμηλότερο συνολικό κόστος στον χρόνο.
Σημαντική ήταν επίσης η συζήτηση για την ενίσχυση νέων και ανερχόμενων επαγγελματιών μέσω της ενότητας Opening Doors: Empowering Young and Emerging Practices through ADCsQuality-Based Procurement Mitigating Climate Change, όπου συζητήθηκε η ενσωμάτωση κριτηρίων βιωσιμότητας από τα πρώτα στάδια σχεδιασμού, με έμφαση στην ανθεκτικότητα, τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και την προσέγγιση κύκλου ζωής των έργων.
Στο σκέλος των εργαλείων και της υποστήριξης των επαγγελματιών παρουσιάστηκαν οι ψηφιακές υποδομές του έργου ARCH-E, όπως το Network, το ADC Map, το Glossary και το ADC evaluation tool. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν πλατφόρμες όπως το Architekturwettbewerb.at και το Bestevergabe.at ως παραδείγματα που μπορούν να βελτιώσουν τη διαφάνεια, την τεκμηρίωση και την πρόσβαση στις διαδικασίες ανάθεσης. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα EUROPAN ως παράδειγμα διαγωνισμών που παράγουν γνώση και στρατηγικές αστικής ανάπτυξης ακόμη και όταν δεν οδηγούν άμεσα σε υλοποίηση έργων.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με συζήτηση πολιτικής για το μέλλον των αρχιτεκτονικών διαγωνισμών στην Ευρώπη και με κοινή δήλωση του Architects’ Council of Europe (ACE) και του International Union of Architects (UIA), η οποία βασίστηκε στα συμπεράσματα του έργου ARCH-E. Conference recordings
Room 1 – https://www.youtube.com/watch?v=X5kSQ_te2oc
Room 2 – https://www.youtube.com/watch?v=2wzmAJr1Be0
Conference Presentations