Δημοσιεύθηκε, με ελεύθερη πρόσβαση, η νέα Τεχνική Οδηγία (ΤΟΤΕΕ) για τον Οδοφωτισμό από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας
Το ΤΕΕ προχώρησε στη δημοσίευση, με ελεύθερη πρόσβαση για ανάγνωση από την ιστοσελίδα του ΤΕΕ.
Νέα Τεχνική Οδηγία για τον Οδοφωτισμό
Της νέας, για πρώτη φορά, Τεχνικής Οδηγίας με τίτλο «Οδηγίες Σχεδιασμού και Ελέγχου Εγκαταστάσεων Οδοφωτισμού».
Δήλωση του Προέδρου του ΤΕΕ
Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, δήλωσε:
«Λόγω της έμφασης που δίνει η χώρα, το ΤΕΕ και οι μηχανικοί στην εξοικονόμηση ενέργειας, πολλά έργα οδοφωτισμού ήδη τρέχουν και πολλά θα γίνουν τα επόμενα χρόνια. Κάθε έργο πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται με τους καλύτερους όρους σε επιστημονικό, τεχνικό και οικονομικό επίπεδο. Πρέπει να συμφέρει και να γίνεται σωστά, και να αντέχει στο χρόνο. Το ΤΕΕ, ως τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, ανέλαβε πρωτοβουλία να συντάξει τεχνική οδηγία για τον οδοφωτισμό. Βλέπουμε αυτήν την οδηγία ως ευκαιρία να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά ο τομέας των μηχανικών. Ο οδοφωτισμός δεν είναι απλή αγορά, όπως η εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, όπου δημιουργήσαμε τον ΚΕΝΑΚ. Είναι τομείς που δημιουργούν περιβαλλοντικά οφέλη και αξίες για την κοινωνία και την οικονομία, σε πολλαπλούς τομείς. Ο σχεδιασμός και η επιλογή πρέπει να λαμβάνουν υπόψη πολλές πτυχές, ώστε να λαμβάνονται οι πλέον αποδοτικές αποφάσεις. Βλέπουμε τον οδοφωτισμό ως ένα πολυεπιστημονικό πεδίο που βοηθά την ανάπτυξη και βελτίωση της ζωής.»
Ο ρόλος του ΤΕΕ στην ενεργειακή αποδοτικότητα
Το ΤΕΕ, ως ο θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, έχει συμβάλει σε θέματα ενεργειακής αποδοτικότητας, όπως οι ΤΟΤΕΕ για τα κτίρια, το Παρατηρητήριο Ενέργειας, και ο ρόλος του ως Εθνικός Συντονιστής του Συμφώνου των Δημάρχων για την Ενέργεια και το Κλίμα.
Ανάγκη για νέα ΤΟΤΕΕ
Η ανάγκη για τη νέα ΤΟΤΕΕ προέκυψε από τις επιστημονικές, τεχνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές πτυχές που σχετίζονται με τον φωτισμό οδών, πλατειών και κοινόχρηστων χώρων.
Κύριοι παράγοντες που επηρεάζουν την έκδοση
- Οι θεσμικές υποχρεώσεις της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Κλιματική Αλλαγή, Εξοικονόμηση Ενέργειας)
- Οι ανάγκες των φορέων υλοποίησης, λειτουργίας και συντήρησης (Κεντρική και Τοπική Αυτοδιοίκηση) και των χρηματοδοτικών φορέων (εθνικοί, κοινοτικοί, χρηματοπιστωτικοί)
- Οι απαιτήσεις για οδική ασφάλεια και αισθητική αναβάθμιση των πόλεων
Ανάγκη για τεχνικές οδηγίες
Όλα αυτά επιβάλλουν την ύπαρξη τεχνικών οδηγιών που θα βοηθούν στην επίτευξη βέλτιστων αποτελεσμάτων τόσο τεχνικά, περιβαλλοντικά όσο και οικονομικά.
Δημιουργία της νέας ΤΟΤΕΕ
Η νέα ΤΟΤΕΕ συντάχθηκε από Ομάδα Εργασίας, σύμφωνα με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής τον Απρίλιο του 2017. Το προσχέδιο τέθηκε σε διαβούλευση το καλοκαίρι του 2017, με συμμετοχή πολλών μηχανικών και φορέων. Η επεξεργασία ολοκληρώθηκε το 2018.
Στόχοι της νέας ΤΟΤΕΕ
- Να καλύψει το κενό στην ολοκληρωμένη μεθοδολογία υλοποίησης έργων οδοφωτισμού
- Να δώσει συστάσεις για το σχεδιασμό και τον έλεγχο εγκαταστάσεων οδοφωτισμού, ώστε να καθοριστούν κανόνες της τέχνης και της επιστήμης
- Να αποτελέσει εργαλείο για όλους τους συνεργαζόμενους στη διαδικασία υλοποίησης έργων οδοφωτισμού
Ποιοι απευθύνεται
Αυτή η οδηγία απευθύνεται σε:
- Μελετητές, ερευνητές και σύμβουλους
- Φορείς του Δημοσίου που υλοποιούν έργα οδοφωτισμού
- Χρηματοπιστωτικούς φορείς και οργανώσεις χρηματοδότησης
- Επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που προσφέρουν λύσεις οδοφωτισμού, είτε μέσω προμήθειας, είτε μέσω ΣΔΙΤ
Περιεχόμενο και μεθοδολογία
Η οδηγία βασίζεται σε εθνικά και ευρωπαϊκά πρότυπα, χωρίς να υποκαθιστά την επιστημονική και τεχνική αξιολόγηση και επιλογή από τους αρμόδιους τεχνικούς. Δεν υποδεικνύει ποιοι δρόμοι ή περιοχές θα φωτίζονται, αυτό καθορίζεται από τους ισχύοντες νόμους και οδηγίες.
Βασικά μέρη της ΤΟΤΕΕ
- Απογραφή γεωμετρικών στοιχείων οδών και παραμέτρων συστημάτων οδοφωτισμού
Η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης είναι απαραίτητη για σωστό σχεδιασμό και ενεργειακή αποδοτικότητα. Περιλαμβάνει:
- Καταγραφή γεωμετρικών στοιχείων οδού
- Καταγραφή υφιστάμενων στοιχείων ιστού
- Καταγραφή υφιστάμενων φωτιστικών σωμάτων
- Καταγραφή πινάκων διανομής
- Καταγραφή κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για τουλάχιστον ένα έτος λειτουργίας
Τα στοιχεία αυτά πρέπει να συλλέγονται σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς ή να παρέχονται από αυτούς, εφόσον έχουν ήδη καταγραφεί. Ο εξοπλισμός καταγραφής πρέπει να έχει την κατάλληλη ακρίβεια και δυνατότητα καταγραφής.
Οδηγίες για την καταγραφή
- Καταγραφή χωρικών δεδομένων
- Καταγραφή γεωμετρικών στοιχείων οδού
- Καταγραφή στοιχείων ιστού
- Καταγραφή φωτιστικών σωμάτων
- Καταγραφή πινάκων διανομής
- Καταγραφή ηλεκτρικής κατανάλωσης
- Ψηφιακή απεικόνιση δεδομένων
Σχεδιασμός οδοφωτισμού
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει βήματα που πρέπει να εκτελούνται από τον μελετητή, από την αρχή μέχρι πριν την υλοποίηση. Υπάρχουν υποχρεωτικά και προαιρετικά βήματα, που αναλύονται στις επόμενες ενότητες. Ο σχεδιασμός δεν καθορίζει ποιοι δρόμοι θα φωτίζονται, αυτό καθορίζεται από τους νόμους και οδηγίες.
Υποχρεωτικά βήματα σχεδιασμού οδοφωτισμού
- Επιλογή κλάσεων οδοφωτισμού
- Εκπόνηση μελέτης οδοφωτισμού
- Υπολογισμός δεικτών ενεργειακής επίδοσης
Προαιρετικά βήματα σχεδιασμού οδοφωτισμού
Εκτελούνται αν απαιτούνται από τις προδιαγραφές ή κριθεί απαραίτητο.
- Διαστασιολόγηση συστήματος ελέγχου
- Τεχνοοικονομικοί υπολογισμοί
- Προδιαγραφές χρηματοδότησης
Μεθοδολογία και κατευθύνσεις
- Επιλογή κλάσεων οδοφωτισμού και προσαρμοστικού φωτισμού
- Παραδείγματα επιλογής κλάσεων
- Απαιτήσεις φωτισμού
- Υπολογισμός συντελεστή συντήρησης
- Μελέτη οδοφωτισμού και ενεργειακή αξιολόγηση
- Τεχνοοικονομικοί υπολογισμοί
Έλεγχος και διασφάλιση ποιότητας
Ο έλεγχος ποιότητας διασφαλίζει την σωστή λειτουργία και τον φωτισμό. Οι μετρήσεις πρέπει να γίνονται σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 13021.4 και περιλαμβάνουν:
- Πριν την παράδοση (Τύπου 1)
- Κατά τη διάρκεια λειτουργίας (Τύπου 2)
- Προσαρμοστικό φωτισμό (Τύπου 3)
- Διερεύνηση αποκλίσεων (Τύπου 4)
Κατευθύνσεις για τις μετρήσεις
- Ορισμός περιοχών μέτρησης
- Ελάχιστα όργανα μέτρησης
- Μετρήσεις σε οδούς κλάσης Μ, C, P
- Γεωμετρικά και ηλεκτρικά χαρακτηριστικά
- Απαιτήσεις αναφορών
Τεχνολογίες και διαχείριση συστημάτων οδοφωτισμού
Ο έλεγχος των φωτιστικών σώματων μπορεί να εξοικονομήσει ενέργεια. Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι:
- Τοπικός έλεγχος με κυκλώματα και αυτοματισμούς
- Απομακρυσμένος κεντρικός έλεγχος
Ο τοπικός έλεγχος είναι πιο απλός και φθηνότερος, αλλά προσφέρει λιγότερες δυνατότητες. Ο απομακρυσμένος ελέγχει μεγαλύτερες περιοχές και προσφέρει περισσότερες επιλογές.
Σε περιπτώσεις προσαρμοστικού φωτισμού, ο μελετητής πρέπει να διαστασιολογήσει το σύστημα ελέγχου και να υπολογίσει την εξοικονόμηση ενέργειας, που θα λαμβάνονται υπόψη στους τεχνοοικονομικούς υπολογισμούς.
Οδηγίες για τα συστήματα ελέγχου
- Διαλειτουργικότητα συστημάτων
- Τοπικός έλεγχος φωτιστικών
- Απομακρυσμένος κεντρικός έλεγχος
Κανονιστικό πλαίσιο και βασικές αρχές
Το παράρτημα της οδηγίας περιλαμβάνει κατευθύνσεις για:
- Κανονιστικό πλαίσιο
- Προδιαγραφές υλικών
- Εκτέλεση εργασιών
- Υγεία και ασφάλεια
- Επεμβάσεις στο δίκτυο της ΔΕΗ ΑΕ
- Πρότυπα συμμόρφωσης
Η νέα ΤΟΤΕΕ δημοσιεύθηκε από το ΤΕΕ και είναι διαθέσιμη ελεύθερα για ανάγνωση σε μορφή PDF μέσω της ιστοσελίδας: