Άρθρο του Προέδρου του ΤΕΕ ΤΕΕ Γιώργου Στασινού με τίτλο: «Επιτέλους, δώστε πρακτικές λύσεις» δημοσίευσε η εφημερίδα «Καθημερινή της Κυριακής», στο πλαίσιο έρευνας της εφημερίδας για «τα υπέρ και τα κατά του νομοσχεδίου για την εκτός σχεδίου δόμηση».

Το άρθρο του Γιώργου Στασινού έχει ως εξής:

Επιτέλους, δώστε πρακτικές λύσεις!

Εάν συμφωνήσουμε ότι πρέπει και να προστατεύσουμε το περιβάλλον, αλλά και να μην απαξιώσουμε την περιουσία των πολιτών, μπορούμε να σχεδιάσουμε τις κατάλληλες πολιτικές για να το πετύχουμε.

Στο πλαίσιο αυτό διαφωνώ απόλυτα με την άποψη ότι αν η προτεραιότητα είναι η προστασία του περιβάλλοντος, τότε κάποιοι ιδιοκτήτες γης θα πρέπει να χάσουν μέρος ή το σύνολο της περιουσίας τους και αν η προτεραιότητα είναι η αξιοποίηση της γης, τότε αυτό θα γίνει εις βάρος του περιβάλλοντος.

Σε πρακτικό επίπεδο, στο χωροταξικό – πολεοδομικό νομοσχέδιο, που είχε τεθεί σε διαβούλευση από την Κυβέρνηση, η ηγεσία του ΥΠΕΝ φαίνεται ότι έχει θέσει ως προτεραιότητα τη συμμόρφωση με αποφάσεις του ΣτΕ που περιορίζουν ή δυσκολεύουν πολύ τη δυνατότητα οικοδόμησης σε εκτός σχεδίου ακίνητα. Έχοντας αντιληφθεί το παραπάνω, οι πολίτες που έχουν αδόμητα ακίνητα σε εκτός σχεδίου περιοχές έχουν θορυβηθεί και διαμαρτύρονται. Το ίδιο συμβαίνει και με τις τράπεζες, που θεωρούν ότι, αν ψηφιστεί το νομοσχέδιο όπως βγήκε στη διαβούλευση, οι εγγυήσεις που έχουν από τέτοια ακίνητα θα απομειωθούν.

Το νομοσχέδιο δίνει τη δυνατότητα σε όσους έχουν ακίνητα εκτός σχεδίου, που είχαν τη δυνατότητα να οικοδομηθούν κατά παρέκκλιση, δηλαδή ακίνητα με επιφάνεια μικρότερη των 4 στρεμμάτων, να έχουν το δικαίωμα να εκδώσουν οικοδομική άδεια εντός δύο ετών. Αν δεν το κάνουν, δεν θα μπορούν πλέον να οικοδομήσουν. Δεδομένου ότι υπάρχουν πολίτες που αγόρασαν πρόσφατα τέτοια ακίνητα δίνοντας μεγάλα ποσά και δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να χτίσουν τα επόμενα 5-6 χρόνια, διαφαίνεται ότι θα υποστούν σοβαρή απομείωση της περιουσίας τους.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο φαίνεται ότι περιορίζει κατά ένα πολύ μικρό ποσοστό τη δόμηση σε εκατοντάδες χιλιάδες αδόμητα ακίνητα με αρτιότητα 4 στρεμμάτων, στα οποία υπάρχει η δυνατότητα έκδοσης οικοδομικής άδειας.

Η πραγματικότητα όμως είναι πιο δυσάρεστη, αφού η απαίτηση για «πρόσωπο» σε δρόμο που απαιτείται, σε πάνω από το 90% των ακινήτων, δεν θα καλύπτεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις που έχει ορίσει το ΣτΕ. Έτσι, προσωρινά και για αρκετά χρόνια, τα ακίνητα αυτά δεν θα μπορούν να οικοδομηθούν. Πιο απλά, το ΣτΕ έχει αποφασίσει ότι, για να οικοδομήσεις σε εκτός σχεδίου περιοχή, πρέπει να έχεις «πρόσωπο» σε δρόμο που έχει καθοριστεί με Προεδρικό Διάταγμα (ΠΔ). Πόσα τέτοια ΠΔ έχουν εκδοθεί; Ο αριθμός ίσως είναι μονοψήφιος. Μέχρι να εκδοθούν τα χιλιάδες ΠΔ που θα καθορίζουν τους δρόμους, κανείς δεν θα χτίζει εκτός σχεδίου.

Πόσο όμως και σε ποια έκταση η εκτός σχεδίου δόμηση επιβαρύνει το περιβάλλον; Ο μέσος όρος των οικοδομικών αδειών σε ακίνητα εκτός σχεδίου με έκταση πάνω από 4 στρέμματα είναι 1.500 τον χρόνο και σε ακίνητα με έκταση κάτω από 4 στρέμματα είναι 620. Δηλαδή, οι άδειες που εκδίδονται είναι ελάχιστες σε σχέση με τα αδόμητα ακίνητα.

Με βάση όλα τα παραπάνω, καταθέτω τη δική μου πρόταση για το ποια είναι τα απαραίτητα βήματα για βιώσιμη και δίκαιη λύση:

1. Εντός 2 ετών, να καθοριστούν οι δρόμοι όπου τα εκτός σχεδίου ακίνητα θα πρέπει να έχουν «πρόσωπο» για να μπορούν να οικοδομηθούν. Οι δρόμοι αυτοί να αναρτηθούν στον ενιαίο ψηφιακό χάρτη για διαφάνεια.
2. Εντός 4 ετών, να ολοκληρωθούν τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια σε μεγάλο μέρος της χώρας και σε 6 χρόνια σε όλη την επικράτεια.
3. Να επαναοριοθετηθούν οι οικισμοί που δεν έχουν καθορισμένα όρια με επιστημονική μέθοδο.
4. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι παραπάνω, η Κυβέρνηση να δώσει μεταβατική λύση, επιτρέποντας στους πολίτες να οικοδομούν σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες. Να καθοριστούν οι δρόμοι όπου τα εκτός σχεδίου ακίνητα χρειάζεται να έχουν «πρόσωπο» για να δώσουν δικαίωμα δόμησης. Ο αριθμός των αδειών είναι ελάχιστος.

Όταν ολοκληρωθούν όλα αυτά, το περιβάλλον θα προστατευτεί ουσιαστικά και όχι επικοινωνιακά, καθώς θα υπάρχει ολοκληρωμένος χωροταξικός σχεδιασμός. Οι πολίτες θα διαπιστώσουν ότι η Πολιτεία θέλει διαφανείς και δίκαιους κανόνες, που προστατεύουν και αναβαθμίζουν την περιουσία τους μέσω της πραγματικής προστασίας του περιβάλλοντος. Το ΣτΕ θα καταλάβει ότι η Πολιτεία φροντίζει για το περιβάλλον, και όχι μόνο αποφασίζει γι’ αυτό με λόγια ή συμβολικές κινήσεις χωρίς πρακτική αξία.

Ο δρόμος είναι συγκεκριμένος για να επιτευχθεί η προστασία του περιβάλλοντος και η αναβάθμιση της ακίνητης περιουσίας. Ας μην χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος.