06 Οκτωβρίου 2020
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ
Στατιστικά στοιχεία αυθαιρέτων μετά τη λήξη της προθεσμίας της 30ης Σεπτεμβρίου 2020,
από το πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ
Με αφορμή την προθεσμία της 30ης Σεπτεμβρίου 2020 για τις δηλώσεις αυθαιρέτων και πληρωμές των αντίστοιχων παραβόλων και προστίμων του νόμου 4495/2017, και ενόψει της ολοκλήρωσης των εκκρεμών δηλώσεων του τελευταίου διαστήματος, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος παρουσιάζουν βασικά στοιχεία και ενδιαφέροντα μεγέθη που προκύπτουν από τη στατιστική επεξεργασία των δηλώσεων που καταθέτουν οι μηχανικοί για τα αυθαίρετα κτίσματα και τα κτίσματα με αυθαιρεσίες.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μελετά περαιτέρω τα στοιχεία αυτά και για την αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων έχουν προκύψει, όπως άλλωστε ανακοινώθηκε την περασμένη εβδομάδα, θα αναλάβει περιορισμένης κλίμακας νομοθετική πρωτοβουλία στο πλαίσιο του νέου χωροταξικού νομοσχεδίου που θα κατατεθεί σύντομα στη Βουλή.
Η εξέλιξη των δηλώσεων τον Σεπτέμβριο του 2020
Την περίοδο Σεπτεμβρίου 2020 που ολοκληρώθηκε η προθεσμία υπαγωγής στην κατηγορία 5 του Ν.4495, παρατηρήθηκαν τα εξής:
- Υποβλήθηκαν περισσότερες από 200.000 δηλώσεις μόνο τον Σεπτέμβριο, περιλαμβανομένων και των αντίστοιχων βεβαιώσεων.
- Το πληροφοριακό σύστημα δηλώσεων αυθαιρέτων κατέγραψε τις τελευταίες ημέρες του Σεπτεμβρίου 2020 ιστορικό ρεκόρ νέων δηλώσεων, σταθερά πέριξ των 10.000 κάθε ημέρα, με κορύφωση την Παρασκευή 25/9/2020 με 12.500 δηλώσεις.
- Το πληροφοριακό σύστημα αυθαιρέτων εξυπηρετούσε σχεδόν 2.000 ταυτόχρονους χρήστες καθημερινά, με αύξηση των διαθέσιμων υπολογιστικών πόρων κατά 300% σε σχέση με προηγούμενες περιόδους και ώρες υπερφόρτωσης κατά 500%.
- Οι καταβολές παραβόλων για την υπαγωγή στις διατάξεις του νόμου (το βασικό στοιχείο απόδειξης ενδιαφέροντος) εκτινάχθηκαν τον Σεπτέμβριο του 2020, φτάνοντας συνολικά τις 160.000. Τα έσοδα από τα παράβολα, που αποτελούν πόρο του προϋπολογισμού, πλησίασαν τα 45 εκατ. ευρώ τον 09/2020. Τα πρόστιμα που πληρώθηκαν, αποτελούν πόρο του Πράσινου Ταμείου για έργα περιβαλλοντικού ισοζυγίου.
- Η ημερήσια καταβολή παραβόλων τον Σεπτέμβριο του 2020 εκτοξεύτηκε στα περίπου 28.000, ενώ η μέγιστη κορύφωση το 2018 ήταν 8.500 παράβολα.
- Μετά τη λήξη της προθεσμίας και κατά τη μεταβατική περίοδο που ανακοίνωσε το ΥΠΕΝ, τις πρώτες 5 ημέρες (1/10-5/10), καταβλήθηκε παράβολο σε 4.176 περιπτώσεις.
- Από τον Νοέμβριο του 2017, έχουν καταβληθεί περίπου 650.000 παράβολα υπαγωγής.
Στα ακόλουθα διαγράμματα παρουσιάζεται η εξέλιξη των μεγεθών:
Το σύνολο των ενεργών δηλώσεων
Με βάση τα δεδομένα αυτά, το σύνολο των ενεργών δηλώσεων, όπως προκύπτει από το πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ, διαμορφώθηκε ως εξής:
| Κατηγορία | Άκυρες | Σε επεξεργασία | Αρχική υποβολή | Υπαγωγή | Οριστική υπαγωγή | Περαιωμένες | Σύνολο αυθαιρέτων |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Δηλώσεις Ν.4495/2017 | 96 | 237.215 | 204.691 | 191.672 | 133.090 | 126.540 | 893.304 |
| Δηλώσεις Ν.4495/2017 από μεταφορά του Ν4178 | 188 | 0 | 30.550 | 39.157 | 19.432 | 10.703 | 100.030 |
| Δηλώσεις Ν.4178/2013 | 360 | (176.021) 0 | 30.365 | 67.053 | 272.939 | (546.738) 370.717 | |
| Δηλώσεις Ν 4178 από μεταφορά του Ν4014 | 253 | 0 | 6 | 38.110 | 51.268 | 174.147 | 263.784 |
| Δηλώσεις Ν4014/2011 | 105 | 0 | 27.653 | 14.353 | 28.695 | 0 | 70.806 |
| Σύνολο | 1.002 | (413.236) 237.215 | 293.265 | 350.345 | 505.424 | 311.390 | (1.874.662) 1.698.641 |
Σημειώνεται ότι οι δηλώσεις «Σε επεξεργασία» του νόμου 4495 δεν έχουν υποβληθεί ακόμα και δεν έχουν προκύψει για αυτές οι αντίστοιχες εντολές πληρωμής παραβόλου και ειδικού προστίμου. Ειδικά για τις δηλώσεις του νόμου 4178 που παραμένουν σε επεξεργασία (οι αριθμοί σε παρένθεση), η δυνατότητα υπαγωγής και μεταφοράς δεν υφίσταται πλέον με βάση τις διατάξεις του νόμου 4495.
Στα ανωτέρω, αξίζουν σημείωσης τα εξής:
- Έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής περίπου 1,9 εκατομμύρια αυθαίρετα, με περίπου 1,7 εκατομμύρια από αυτά να έχουν ενταχθεί σε όλους τους νόμους ή να μπορούν να ενταχθούν στις ευεργετικές διατάξεις του νόμου 4495/2017.
- Έχουν εκδοθεί συνολικά πάνω από 2,2 εκατομμύρια βεβαιώσεις μεταβίβασης, που περιλαμβάνουν τόσο κτίρια που έχουν υπαχθεί στις διατάξεις περί αυθαιρέτων όσο και ακίνητα χωρίς αυθαιρεσία.
- Σε οριστική υπαγωγή βρίσκονται 505.424 ακίνητα με αυθαιρεσίες, ενώ 311.390 έχουν ολοκληρώσει τις διαδικασίες του νόμου 4495/2017.
Τα έσοδα από δηλώσεις αυθαιρέτων των νόμων 4014/2011, 4178/2013 και 4495/2017 έχουν ξεπεράσει συνολικά τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ τα τελευταία 9 χρόνια. Περιλαμβάνοντας παράβολα και πρόστιμα, και με τις εκκρεμείς δηλώσεις, υπολογίζεται ότι σε επόμενα χρόνια θα υπάρχουν περισσότερα από 2 δισεκατομμύρια ευρώ σε δόσεις.
Από τα δεδομένα των δηλώσεων στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ, παρατηρούνται οι εξής τάσεις:
- Σχετική επιτάχυνση δηλώσεων και πληρωμών σε περιόδους λήξης προθεσμιών, και κάμψη σε περιόδους με άλλες εξελίξεις.
- Ο μέσος όρος καθημερινών δηλώσεων είναι 400-500. Σε περιόδους λήξης, ο φόρτος αυξάνεται σημαντικά.
- Το 25% των δηλώσεων αφορά ακίνητα χωρίς οικοδομική άδεια, και το 75% αφορά αυθαιρεσίες σε κτίσματα με άδεια. Τα ποσοστά επιβαρύνσεων διαφέρουν, με το 28% των προστίμων να αφορά ακίνητα χωρίς άδεια και το 72% με άδεια.
- Περίπου 3 στις 10 δηλώσεις αφορούν ακίνητα εκτός σχεδίου, και 7 στις 10 εντός σχεδίου. Τα πρόστιμα σε εκτός σχεδίου είναι μεγαλύτερα, και η κατανομή δείχνει ότι περίπου το μισό των προστίμων αφορά ακίνητα εκτός σχεδίου και το άλλο μισό εντός.
Όσον αφορά τις κατηγορίες αυθαιρέτων, τα δεδομένα σε διαφορετικές χρονικές περιόδους δείχνουν:
| Κατηγορία | Απρίλιος 2018 | Μάιος 2020 |
|---|---|---|
| Μη καταχωρημένα | 9,3% | 5,9% |
| Κατηγορία 1 | 8,5% | 12,3% |
| Κατηγορία 2 | 8,8% | 11% |
| Κατηγορία 3 | 8% | 12,7% |
| Κατηγορία 4 | 34,4% | 33,7% |
| Κατηγορία 5 | 31% | 24,5% |
Παρατηρούνται τα εξής:
- Η αναλογία παραμένει σταθερή με μικρές διακυμάνσεις.
- Περίπου 1 στα 3 αυθαίρετα ανήκει στην κατηγορία 4.
- Περίπου 1 στα 4 έως 1 στα 3 αυθαίρετα ανήκει στην κατηγορία 5.
- Η κατηγορία 3 κινείται γύρω στο 10%.
- Οι κατηγορίες 1 και 2 συγκεντρώνουν περίπου το 20% των δηλώσεων συνολικά.