Πολλαπλές κρίσεις σταματούν την πρόοδο. 9 στις 10 χώρες οπισθοχωρούν στην ανθρώπινη ανάπτυξη. Η έκθεση του ΟΗΕ για την ανθρώπινη ανάπτυξη ήρθε να υπογραμμίσει πόσο κυριαρχεί η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα στον πλανήτη.

Η ανθρωπότητα είναι συνυφασμένη με την ανασφάλεια και την ανησυχία. Πράγμα λογικό εάν αναλογιστούμε τους διάφορους κινδύνους που αντιμετώπισε στην ιστορική της διαδρομή. Ωστόσο, τις τελευταίες δεκαετίες φαινόταν η τάση προς τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, τουλάχιστον αυτού που μετράται σε υλικούς όρους, που οδηγεί και σε έναν κατευνασμό αυτής της ανασφάλειας, παρά τον πολλαπλασιασμό των παραγόντων ανησυχίας, ξεκινώντας από τις ίδιες τις πολύμορφες οικολογικές απειλές που έχουμε να αντιμετωπίσουμε.

Ωστόσο, ο συνδυασμός ανάμεσα στην πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την κλιμάκωση των φαινομένων που δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή είναι ήδη εδώ, έχουν οδηγήσει σε μια ένταση του αισθήματος της αβεβαιότητας και της ανασφάλειας σε παγκόσμια κλίμακα. Πιο συγκεκριμένα, αυτό αποτυπώνεται από τον συνδυασμό της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, της κλιματικής κρίσης, της ενεργειακής κρίσης, της κρίσης δημόσιας υγείας που συνεπάγεται η πανδημία και της διατροφικής κρίσης. Ήδη πριν από την πανδημία, έρευνες έδειχναν ότι 6 στους 7 ανθρώπους αισθάνονταν ανασφαλείς με τον έναν ή τον άλλο τρόπο.

Υποχώρηση του δείκτη ανθρώπινης ανάπτυξης

Ο ΟΗΕ χρησιμοποιεί εδώ και δεκαετίες τον Δείκτη Ανθρώπινης Ανάπτυξης (Human Development Index, HDI) για να μετρά την κατάσταση των κοινωνιών. Σε αντίθεση με μονοσήμαντους δείκτες όπως το ΑΕΠ, ο δείκτης αυτός συνδυάζει διάφορες πτυχές: το προσδόκιμο ζωής, το ποσοστό αλφαβητισμού, τον αναμενόμενο βαθμό εκπαίδευσης, το κατά κεφαλή ΑΕΠ και την αγοραστική δύναμη.

Η τρέχουσα έκθεση του ΟΗΕ καταγράφει υποχώρηση του δείκτη HDI για δύο χρόνια (2020-2021), αντιστρέφοντας την ανοδική πορεία από το 1990 και οδηγώντας σε απώλεια προηγούμενων κατακτήσεων.

Ο κόσμος πρέπει να βγει από την παγκόσμια παράλυση και να διασφαλίσει το μέλλον των ανθρώπων και του πλανήτη, ξεκινώντας ξανά την αναπτυξιακή πορεία. Χωρίς αλλαγή, μπορεί να οδηγηθούμε σε περισσότερες στερήσεις και αδικίες, προειδοποιεί το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).

Η τελευταία έκθεση του UNDP

Η έκθεση με τίτλο «Αβέβαιοι καιροί, Αβέβαιες Ζωές: Διαμορφώνοντας το μέλλον μας σε έναν μεταβαλλόμενο κόσμο», παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο του 2022. Αναφέρει ότι οι στρώματα αβεβαιότητας συσσωρεύονται και αναστατώνουν τη ζωή των πολιτών με πρωτοφανείς τρόπους. Τα τελευταία δύο χρόνια, κρίσεις όπως ο COVID-19 και ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρέασαν δισεκατομμύρια ανθρώπους, προκαλώντας κοινωνικές και οικονομικές αλλαγές και αυξάνοντας την πολιτική πόλωση.

Για πρώτη φορά σε 32 χρόνια, ο HDI έχει μειωθεί παγκοσμίως για δύο συνεχόμενα χρόνια. Η ανθρώπινη ανάπτυξη έχει επιστρέψει στα επίπεδα του 2016, αντιστρέφοντας πρόοδο προς τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης.

Πάνω από το 90% των χωρών κατέγραψαν πτώση στη βαθμολογία HDI το 2020 ή το 2021, και περισσότερο από το 40% και τα δύο χρόνια, δείχνοντας ότι η κρίση βαθαίνει.

Η ανάκαμψη είναι άνιση και μερική, με χώρες όπως η Λατινική Αμερική, η Καραϊβική, η υποσαχάρια Αφρική και η Νότια Ασία να πλήττονται περισσότερο.

Ο Achim Steiner, επικεφαλής του UNDP, δηλώνει: Ο κόσμος αγωνίζεται να ανταποκριθεί σε πολλαπλές κρίσεις. Το κόστος ζωής και οι ενεργειακές κρίσεις δείχνουν ότι, ενώ είναι δελεαστικό να επικεντρωθούμε σε γρήγορες λύσεις, αυτές καθυστερούν τις μακροπρόθεσμες αλλαγές που χρειάζονται.

Η έκθεση διερευνά γιατί δεν γίνεται η απαραίτητη αλλαγή και αναφέρει ότι η ανασφάλεια και η πόλωση αλληλοτροφοδοτούνται, εμποδίζοντας την συλλογική δράση. Οι πιο ανασφαλείς άνθρωποι τείνουν να έχουν ακραίες πολιτικές απόψεις.

Για να χαράξουμε νέα πορεία, προτείνεται η εφαρμογή πολιτικών που επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ετοιμότητα για πανδημίες, κοινωνική προστασία και καινοτομία σε τεχνολογικό, οικονομικό και πολιτιστικό επίπεδο. Αυτές οι πολιτικές μπορούν να δημιουργήσουν δεξιότητες και ικανότητες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων.

Ο Pedro Conceição του UNDP δηλώνει: Για να αντιμετωπίσουμε την αβεβαιότητα, πρέπει να διπλασιάσουμε την ανθρώπινη ανάπτυξη και να κοιτάξουμε πέρα από τον πλούτο και την υγεία. Πρέπει να προστατεύσουμε τον πλανήτη και να δώσουμε στους ανθρώπους τα εργαλεία για να αισθάνονται ασφαλείς και να ελπίζουν για το μέλλον.

Πληροφορίες

Δείτε την έκθεση εδώ: https://hdr.undp.org/human-development-report-2021-22

Δείτε το βίντεο: https://vimeo.com/777167985