Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο διοργανώνει το 3^ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο TMM_CH με θέμα «Καινοτόμος, Διεπιστημονική, Ψηφιακή Διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς: Επαναπροσδιορίζοντας την ταυτότητα του κόσμου σε κρίση και σύρραξη, μέσα από τον πολιτισμό» από 20 έως 23 Μαρτίου 2023 στο Ίδρυμα Ευγενίδου στην Αθήνα. Το Διεθνές Συνέδριο, με Πρόεδρο την Ομότ. Καθ. Αντωνία Μοροπούλου, συνδιοργανώνεται από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και συμβούλια, επιστημονικές ενώσεις και φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Το συνέδριο, που διοργανώνεται από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς και συμβούλια, επιστημονικές ενώσεις και φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, περιλαμβάνει 13 θεματικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης. Οι συζητήσεις ξεκίνησαν τη Δευτέρα 20/3 και διεξάγονται με τη συμμετοχή 142 προσκεκλημένων, συνδέοντας την επιστήμη και την καινοτομία με τη διαμόρφωση πολιτικής, τη βιομηχανία και την κοινωνία. Στις 13 επιστημονικές συνεδρίες παρουσιάζονται 163 εργασίες, που επιλέχθηκαν μετά από κρίση από τη Διεθνή Επιστημονική Επιτροπή, από σύνολο 416 υποβληθεισών εργασιών (ποσοστό αποδοχής 39%) από 487 συγγραφείς από τις 5 ηπείρους.

Τί ειπώθηκε στην έναρξη του συνεδρίου

«Με μεγάλη χαρά και τιμή σας καλωσορίζω στην έναρξη του συνεδρίου», είπε η πρόεδρος του συνεδρίου, καθηγήτρια Τώνια Μοροπούλου, επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας του ΕΜΠ, επιστημονικά υπεύθυνη για τη μελέτη, το σχεδιασμό, τον συντονισμό των εργασιών και την επιστημονική παρακολούθηση του εμβληματικού έργου αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα, κηρύσσοντας την έναρξη των εργασιών του 3ου TMM_CH. Πρόκειται για ένα «συνέδριο πολλαπλών εργασιών» καθώς, όπως διευκρίνισε η καθηγήτρια, οι συμμετέχοντες μπορούν να παρακολουθήσουν στο αμφιθέατρο τις συζητήσεις στα πάνελ, αλλά και τις επιστημονικές εργασίες σε διπλανές αίθουσες. «Το συνέδριο αφορά τις καινοτόμες επιστημονικές μεθοδολογίες που προέκυψαν και αναγνωρίστηκαν μέσω της υλοποίησης του έργου αποκατάστασης του ιερού κουβουκλίου, ένα μεγάλο γεγονός στο οποίο αναφέρθηκαν τα δυο προηγούμενα συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν ως σήμερα. Η διεπιστημονική συνεργασία που καθιερώθηκε μέσω αυτού του έργου υποστηρίζει τη βιώσιμη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ίδια στιγμή “εργάζεται” χέρι – χέρι με μια κρίσιμη καινοτόμα παράμετρο, που είναι η κοινωνική συμμετοχή και επικοινωνία, υποστηρίζοντας την αμοιβαία κατανόηση και ειρήνη μέσω του πολιτισμού», επεσήμανε μεταξύ άλλων η κ. Μοροπούλου.

«Είναι μεγάλη τιμή για μένα να κηρύσσω σήμερα για δεύτερη χρονιά την έναρξη του τρίτου διεθνούς συνεδρίου με θέμα «Καινοτόμος, Διεπιστημονική, Ψηφιακή Διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της ελληνικής κυβέρνησης, Παναγιώτης Πικραμμένος, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος. «Στην εποχή μας είναι πια βέβαιο ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες παρέχουν νέες ευκαιρίες για τη διατήρηση του πολιτιστικού περιεχομένου και τη βελτίωση της προσβασιμότητας της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όλο τον κόσμο. Μουσεία και οργανισμοί που χρησιμοποιούν τεχνολογία είναι πια σε θέση να προσφέρουν καινοτόμες εμπειρίες στους επισκέπτες τους, καθώς και να παρέχουν στο κοινό πρόσβαση σε εκθέσεις εξ αποστάσεως και σε υλικό το οποίο δεν εκτίθεται. Ένα λαμπρό παράδειγμα των επιτευγμάτων αυτών ήταν η μοναδική εμπειρία της ολοκλήρωσης του καινοτόμου έργου της αποκατάστασης του ιερού κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου το οποίο παρακολούθησαν, χάρη στην ψηφιακή τεχνολογία, δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο», συμπλήρωσε μεταξύ άλλων ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

Το συνέδριο χαιρέτισαν, μέσω γραπτών μηνυμάτων, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Θεόφιλος, ενώ εναρκτήριους χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης, είτε μέσω μηνυμάτων είτε δια ζώσης, οι Πρύτανης του ΕΜΠ, Καθ. Ανδρέας Μπουντουβής, Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, Ευρωπαία Επίτροπος Καινοτομίας, Έρευνας, Εκπαίδευσης, Πολιτισμού και Νεολαίας, Μαρίγια Γκαμπριέλ, ΓΓ του ICOMOS, Καθηγητής Mario Santana Quintero, Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Αρχαιοτήτων του Ισραήλ, Δρ Ελί Εσκοσίδο, Πρόεδρος του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντής, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Καθηγήτρια ‘Αννα Μπατιστάτου, Πρόεδρος του CHiFA και Επίτιμη Πρόεδρος του WMF, Bonnie Burnham, Πρόεδρος του CIPA Heritage Documentation, Αναπληρωτής Καθηγητής Ευστράτιος Στυλιανίδης και Διευθυντής της UNESCO Chair DCH, Δρ Μαρίνος Ιωαννίδης.

Συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας

Το απόγευμα της πρώτης ημέρας εργασιών του 3ου Διεθνούς Συνεδρίου TMM-CH πραγματοποιήθηκε η Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης 4 με θέμα «Το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου: Διεπιστημονικότητα και καινοτομία στην έρευνα και στην εκπαίδευση». Την εισαγωγή έκανε ο Αρχαιολόγος που τότε εκπροσωπούσε το National Geographic στο έργο, Δρ Fredrik Hiebert, και ακολούθησε η εισήγηση της Προέδρου του Διεθνούς Συνεδρίου και επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας του ΕΜΠ στο εμβληματικό έργο αποκατάστασης, Καθ. Αντωνίας Μοροπούλου.

Η Καθ. Αντωνία Μοροπούλου επεσήμανε τη διεπιστημονικότητα, τόσο στη μελέτη όσο και στην παρακολούθηση, τη διοίκηση και την αποτίμηση του έργου, καθώς επίσης και τη χρήση εργαλείων υψηλής τεχνολογίας, όπως τον μη καταστροφικό έλεγχο, τα ρεαλιστικά τρισδιάστατα μοντέλα πεπερασμένων στοιχείων και κυρίως τα υπόβαθρα ψηφιακής τεκμηρίωσης, επίσης τρισδιάστατα, όπου όλες οι πληροφορίες θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν. Με την αναγνώριση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η μεθοδολογία αυτή χαρακτηρίζει τις σύγχρονες εφαρμογές της επιστήμης και τεχνολογίας στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς με καινοτομία.

Η Καθ. Αντωνία Μοροπούλου υπογράμμισε ότι ο χώρος της έρευνας, της εκπαίδευσης και της εφαρμογής, είναι ενιαίος και κάλεσε τον Υφυπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων με αρμοδιότητα στην Έρευνα και Καινοτομία, κο Χρίστο Δήμα, να αξιοποιήσει τη συλλογική αυτή εμπειρία σε ένα εμβληματικό έργο. Ο Υφυπουργός υπογράμμισε τον εμβληματικό ρόλο του έργου στον Πανάγιο Τάφο και τόνισε ότι «αξιοποιώντας την καινοτομία και την επιστημονική έρευνα, μπορούμε να αναζητήσουμε υπερσύγχρονες τεχνολογικά λύσεις, που όχι μόνο προστατεύουν και συντηρούν την πολιτιστική μας κληρονομιά, αλλά συμβάλλουν και στην ακόμα μεγαλύτερη διάχυση, προβολή και εξωστρέφειά της».

Η Πρόεδρος του Διεθνούς Συνεδρίου, Καθ. Α. Μοροπούλου, και ο Υφυπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κος Χρίστος Δήμας

Με τις τοποθετήσεις των εκπροσώπων των Προγραμμάτων Μεταπτυχιακών Σπουδών για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Καθ. Gabriele Favero από το Πανεπιστήμιο της Sapienza στη Ρώμη, Καθ. Danielah Smits Possek από την Bezalel Academy of Arts and Design του Ισραήλ, την Ομότ. Καθ. Ιωάννα Παπαγιάννη από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, την Αν. Καθ. Μαρία Σταυρουλάκη από το Πολυτεχνείο Κρήτης, τον Καθ. Χρήστο Σταυράκο από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, τον Καθ. Νικόλαο Ζαχαριά από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου, και τον Καθ. Ανδρέα Γεωργόπουλο από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ολοκληρώθηκε η συζήτηση από την Rapporteur, κα Αντωνία Λαμπροπούλου, εκπρόσωπο της Στρατηγικής Συμμαχίας Erasmus+ EDICULA “Educational Digital Innovative CUltural heritage Learning Alliance”, και κατέληξε στην κοινή παραδοχή της ανάγκης να διαμορφωθεί ένας κόμβος (hub) έρευνας και εκπαίδευσης στη Μεσόγειο, για την αειφόρο διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, με ανοιχτά εργαστήρια τις ιστορικές πόλεις της Μεσογείου, όπως την Αθήνα, τη Ρόδο, την Ιερουσαλήμ, την Αλεξάνδρεια, τη Ρώμη, τη Βενετία και άλλες. Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κος Sanmartin Fulgencio, υπογράμμισε την ανάγκη συνέργειας με το 4CH Competence Centre για τη Συντήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, στην κατεύθυνση αυτή, ενώ ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Πολυτεχνείων Hannu-Matti Järvinen ανέλαβε να διερευνήσει ποιες Πολυτεχνικές Σχολές θα ήθελαν να συνεργαστούν πιλοτικά για να εφαρμόσουν στην εκπαίδευση πειραματικά το εκπαιδευτικό εργαλείο που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+ EDICULA.

Το πρωί, στη Συζήτηση Στρογγυλής Τραπέζης 1 με θέμα τις “Ιστορικές πόλεις και κέντρα των πόλεων: Νέες στρατηγικές επανάχρησης και διατήρησης στο πνεύμα της κυκλικής οικονομίας”, ο Δήμαρχος Ροδίων κ. Αντώνης Καμπουράκης, υπογράμμισε ότι «η Μεσαιωνική πόλη της Ρόδου, μία από τις μεγαλύτερες κατοικημένες ιστορικές πόλεις της Ευρώπης εντός των τειχών – intra muros – καλείται να αντιμετωπίσει τη μεγάλη πρόκληση της αειφόρου διατήρησής της με τρόπο που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων της, της τουριστικής ανάπτυξης, με τρόπο συμβατό προς το χαρακτήρα της ως Πόλης Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, κηρυγμένης από την UNESCO, καθώς και της ανάδειξης του ιστορικού χαρακτήρα της ως εμπορικού, συγκοινωνιακού και πολιτιστικού κόμβου τριών ηπείρων. Η επανάχρηση των ιστορικών κτιρίων ιδιοκτησίας του Δημοσίου, με κρίσιμη μάζα – περισσότερα από 260 – δημιουργεί μια μεγάλη ευκαιρία που, υπό προϋποθέσεις και με την κατάλληλη μόχλευση, υλοποιώντας τις αρχές της κυκλικής οικονομίας, μπορεί να εισφέρει πρόσοδο προς όφελος της αειφόρου διατήρησης της Παλιάς Πόλης της Ρόδου και της κοινωνίας.»

Ο Αντιδήμαρχος Ροδίων, κ. Στέφανος Δ