Από την 1η Οκτωβρίου 2023, ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM – EU Carbon Border Adjustment Mechanism) αρχίζει να εφαρμόζεται στη μεταβατική του φάση.

Ο CBAM είναι το εργαλείο-ορόσημο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση της διαρροής άνθρακα και αποτελεί βασικό μέρος του φιλόδοξου προγράμματος δράσης “Fit for 55”. Στόχος του είναι να διασφαλίσει ότι οι πολιτικές κλίματος της ΕΕ δεν θα υπονομεύονται από την παραγωγή σε χώρες με λιγότερο αυστηρά οικολογικά πρότυπα ή από εισαγωγές προϊόντων με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε άνθρακα.

Ο CBAM είναι ένα μέτρο που συμβαδίζει με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) και ενθαρρύνει την παγκόσμια βιομηχανία να υιοθετήσει πιο πράσινες και βιώσιμες τεχνολογίες.

Μεταβατική φάση

Στη μεταβατική φάση, ο CBAM θα εφαρμόζεται μόνο στις εισαγωγές τσιμέντου, σιδήρου και χάλυβα, αλουμινίου, λιπασμάτων, ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου. Οι εισαγωγείς αυτών των αγαθών στην ΕΕ θα πρέπει να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τον όγκο των εισαγωγών τους και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου (GHG) που ενσωματώνονται κατά την παραγωγή, χωρίς να καταβάλλουν οικονομική προσαρμογή σε αυτό το στάδιο. Οι εισαγωγείς καλούνται να συλλέξουν στοιχεία για το τέταρτο τρίμηνο του 2023, και η πρώτη τους έκθεση θα πρέπει να υποβληθεί μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2024. Στο πλαίσιο του CBAM έχουν ενσωματωθεί ευελιξίες για το πρώτο έτος εφαρμογής, όπως η χρήση προεπιλεγμένων τιμών και η δυνατότητα χρήσης κανόνων παρακολούθησης και επαλήθευσης της χώρας παραγωγής.

Προοπτικές και υποστήριξη

Η μεταβατική φάση θα λειτουργήσει ως περίοδος εκμάθησης για όλους τους ενδιαφερόμενους (εισαγωγείς, παραγωγούς και αρχές). Θα βοηθήσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συλλέξει πληροφορίες και να βελτιώσει τη μεθοδολογία για την οριστική περίοδο, που αρχίζει το 2026. Από τότε, οι εισαγωγείς θα πρέπει να αγοράζουν και να παραδίδουν πιστοποιητικά CBAM που αντιστοιχούν στα αέρια θερμοκηπίου που ενσωματώνονται στα εισαγόμενα προϊόντα.

Υποστήριξη και οδηγίες

Για να βοηθηθούν οι εισαγωγείς και οι επιχειρήσεις εκτός ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέχει σταδιακά γραπτή καθοδήγηση, online εκπαιδευτικά υλικά και σεμινάρια, ενημερωτικά δελτία ανά τομέα και κατάλογο ελέγχου για την υποστήριξη των επιχειρήσεων κατά την έναρξη του μεταβατικού μηχανισμού.

Για περισσότερες πληροφορίες: Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα