Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και η απάντηση της έρευνας για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με βιοασφάλεια
Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και η έρευνα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με βιοασφάλεια
Την ανάγκη συνεργασιών, διεπιστημονικότητας και αποτελεσματικότητας υπογράμμισαν οι σημαντικοί ομιλητές στην ημερίδα με θέμα «Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και η απάντηση της έρευνας για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με βιοασφάλεια». Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από το ΕΜΠ στο πλαίσιο της Βραδιάς του Ερευνητή, υπό το συντονισμό της Αντωνίας Μοροπούλου (Ομ. Καθ. ΣΧΜ ΕΜΠ, Μέλος ΔΕ ΤΕΕ) σε συνεργασία με το ΤΕΕ. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΤΕΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.
Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός τόνισε το ζήτημα του χρόνου, που όπως είπε «αποτελεί αγωνία όλων μας». Υπογράμμισε ότι η ταχύτητα είναι πλέον αναγκαία για την υλοποίηση έργων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. «Κάθε μέρα πρέπει να δίνουμε έναν φοβερό αγώνα για να επιβιώσουμε με όλα όσα φέρνει η κλιματική αλλαγή», πρόσθεσε. Επίσης, χαρακτήρισε στοίχημα του ΤΕΕ «να είμαστε ο πιο αποτελεσματικός φορέας στην απορρόφηση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας», ενώ ανέφερε ότι οι μηχανικοί βρίσκονται στο επίκεντρο των αλλαγών για την ανθεκτικότητα, και ότι «θέλουμε αποτελέσματα. Πρέπει να τα καταφέρουμε».
Ο Ευάγγελος Σαπουντζάκης, Αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού & Ανάπτυξης του ΕΜΠ, αναφέρθηκε στις προκλήσεις των καιρών για τον κλάδο των κατασκευών και των υποδομών, που είναι «πολύ μεγάλες». Μεταξύ αυτών είναι η κλιματική αλλαγή και οι περιβαλλοντικές προκλήσεις, που επιβάλλουν «ορθολογική λήψη αποφάσεων». Αναφέρθηκε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Διαχείρισης έργων υποδομών και κατασκευών», που στοχεύει στην παροχή υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης, στην εξωστρέφεια, στη σύνδεση με την κοινωνία και την αγορά εργασίας, και στην παραγωγή αριστείας. Επίσης, αναφέρθηκε σε πρόγραμμα επιμόρφωσης για γέφυρες και τεχνικά έργα για αποφοίτους πολιτικούς μηχανικούς.
Σημαντικές προσωπικότητες από την πολιτική, την επιστήμη και την τοπική αυτοδιοίκηση συμμετείχαν με εισηγήσεις και συζητήσεις, ώστε να προκύψουν χρήσιμα συμπεράσματα.
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ, Γιάννη Μπρατάκου.
Παρέστησαν επίσης ο Νίκος Ανδρεδάκης, Αντιπρόεδρος του ΤΕΕ, και ο Μάνος Βαρβαρίγος, Αντιπρύτανης Έρευνας του ΕΜΠ.
Η Αλεξάνδρα Σδούκου, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, χαιρέτισε την εκδήλωση και τόνισε ότι «ζούμε σε ένα απαιτητικό περιβάλλον». Αναγνώρισε ότι «ο καθένας έχει ένα κομμάτι ευθύνης» και αναφέρθηκε στους στόχους του European Green Deal και του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα. Είπε ότι «πριν λίγες ημέρες στείλαμε στην ΕΕ το νέο αναθεωρημένο ΕΣΕΚ και περιμένουμε την αντίδραση». Τόνισε ότι «η μετάβαση δεν περιορίζεται μόνο στην αλλαγή καυσίμου, αλλά θα φέρει ριζικές αλλαγές στον τρόπο που χρησιμοποιούμε και σκεφτόμαστε την ενέργεια». Υπογράμμισε ότι «το ζητούμενο είναι η ενεργειακή, περιβαλλοντική, κοινωνική και εργασιακή αλλαγή». Περιέγραψε την μεγάλη εικόνα των πολιτικών για την ενεργειακή μετάβαση και την κοινωνική διάσταση. «Η αλλαγή που έρχεται είναι κοινωνική και η ενέργεια είναι βασικός μοχλός ανάπτυξης με πολλαπλασιαστικά οφέλη», πρόσθεσε. Επίσης, ανέφερε ότι η μετάβαση δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας, με τις ΑΠΕ να δημιουργούν 11,5 εκατομμύρια θέσεις παγκοσμίως και στην Ελλάδα περίπου 15.000 θέσεις ετησίως.
Ο Αθανάσιος Κυριαζής, Καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά και Γενικός Γραμματέας Έρευνας & Καινοτομίας, χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή και το δημογραφικό ως τα δύο μεγαλύτερα ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Αναφέρθηκε στη σημασία της έρευνας στην Ελλάδα και παγκοσμίως, και στο πρόγραμμα CLIMPACT, που συμμετέχουν 11 ιδρύματα στην Ελλάδα και έχει ήδη θετικά αποτελέσματα. Επισήμανε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας πρέπει να διαχέονται στην κοινωνία και όχι να περιορίζονται σε ακαδημαϊκά papers. «Όχι έρευνα για την έρευνα, αλλά έρευνα με αποτελέσματα», τόνισε.
Ο Πέτρος Βαρελίδης, Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος & Υδάτων του ΥΠΕΝ, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις για το νερό, όπως η ίδρυση Ανεξάρτητης Αρχής και η δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων στη Θεσσαλία. Τόνισε ότι «οι μεταρρυθμίσεις κρίνονται στην πράξη» και ότι «το στοίχημα είναι στην εφαρμογή». Αναφέρθηκε στη διεύρυνση των ΔΕΥΑ και στην ανάγκη να γνωρίζουν οι πολίτες την ποιότητα του νερού τους. Επίσης, μίλησε για την κοστολόγηση και τιμολόγηση υπηρεσιών ύδατος, και την απόφαση του ΣτΕ που θεωρεί πολιτικά υποκινούμενη την προηγούμενη απόφαση.
Ο Θύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ, αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες ερευνητικού ενδιαφέροντος, όπως η επαναξιολόγηση των χωροταξικών δομών μετά τις πλημμύρες στη Θεσσαλία, η απολιγνιτοποίηση, και η χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος ΟΡΙΖΩΝ. Επίσης, μίλησε για τον Ψηφιακό Χάρτη, το πρόγραμμα e-Πολεοδομία και τις χωρικές πληροφορίες σε επίπεδο οικοδομικών τετραγώνων, που στοχεύουν στην ψηφιοποίηση του χάους. «Τα επόμενα τρία χρόνια ο ερευνητικός και τεχνικός τομέας θα αντιμετωπίσουν μεγάλες προκλήσεις», τόνισε.
Ο Γιάννης Ξιφαράς, Γενικός Γραμματέας Μεταφορών, αναφέρθηκε στη σύμβαση για 250 ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, που αποτελεί μέρος μεταρρυθμίσεων στη βιώσιμη κινητικότητα. «Τις επόμενες ημέρες στέλνουμε στο Ελεγκτικό Συνέδριο τα σχέδια για 200 λεωφορεία φυσικού αερίου 12 μέτρων και 100 λεωφορεία φυσικού αερίου 18 μέτρων. Έπεται η ολοκλήρωση του διαγωνισμού για 100 ηλεκτρικά λεωφορεία», ανέφερε. Επίσης, αναφέρθηκε σε προσπάθειες για λεωφορεία υδρογόνου και στην τροποποίηση των όρων για το πρόγραμμα «Κινούμε ηλεκτρικά 2», που θα αυξήσει την απορρόφηση χρημάτων και το δίκτυο σταθμών φόρτισης, που σήμερα είναι 4.800.
Η αειφόρος ανάπτυξη δεν είναι ουτοπία, είναι εφαρμόσιμη
Η Αντωνία Μοροπούλου, Ομ. Καθ. ΣΧΜ ΕΜΠ, Μέλος ΔΕ ΤΕΕ, επιστημονική υπεύθυνη της Βραδιάς του Ερευνητή και των ερευνητικών προγραμμάτων ΑΕΙ και RESPECT, ξεκίνησε με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Στόχος είναι να προωθήσουμε την υλοποίηση και να δημιουργήσουμε ρόλους για τους ερευνητές και νέες θέσεις εργασίας.
Αναφέρθηκε στο πρόγραμμα Αειφόρος Ανάπτυξη Λιγότερο Αναπτυγμένων Περιοχών με τη Δημιουργία Νέων Τουριστικών Πόρων & Προϊόντων μέσω Ανάλυσης, Τεκμηρίωσης, Μοντελοποίησης, Διαχείρισης και Διατήρησης Πολιτιστικού Αποθέματος με χρήση Εφαρμογών ΤΠΕ, που συντονίζει το ΕΜΠ. Συμμετέχουν το ΤΕΕ, το Ίδρυμα Τεχνολογίας Έρευνας, το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων, και οι εταιρείες Consortis και Telesto. Το πρόγραμμα καλύπτει όλη την Ελλάδα, από την Αιτωλοακαρνανία μέχρι τα νησιά της Δωδεκανήσου. «Η αειφόρος ανάπτυξη δεν είναι ουτοπία, είναι εφαρμόσιμη», τόνισε η κ. Μοροπούλου, που το λέμε εδώ και 40 χρόνια.
Αναφέρθηκε στο πρόγραμμα GR ECO, που υλοποιείται στο Καστελόριζο, τη Σύμη και την Κάσο, και στην ενεργό συνεργασία με τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Υποδομών και Τουρισμού.
Όπως ανέφερε, η επιστημονική αποτίμηση δείχνει ότι κάθε εκατομμύριο ευρώ σε απομονωμένες περιοχές αυξάνει το ΑΕΠ κατά 0,7% και δημιουργεί 20 νέες θέσεις εργασίας, ενώ στην εθνική οικονομία η αύξηση είναι 1,3% και πάνω από 30 θέσεις εργασίας.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός συμβάλλει σημαντικά, με πλατφόρμες ανάπτυξης και γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών που αναδεικνύουν την προσπάθεια.
Το πρόγραμμα RESPECT αφορά ένα ψηφιακό σύστημα διαχείρισης και ανάλυσης πολιτιστικής κληρονομιάς, με εφαρμογή στην αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα. Η κ. Μοροπούλου το χαρακτήρισε εμβληματικό εργαλείο για την πολιτιστική κληρονομιά και την ολιστική διαχείρισή της.
Τέλος, αναφέρθηκε στη δημιουργία παρατηρητηρίου βιοασφάλειας στο ΤΕΕ και στη σημασία του ελέγχου της βιοασφάλειας στους χώρους και τους υδάτινους πόρους, με καινοτομίες όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η βιοπληροφορική. Το αίτημα για τον έλεγχο αυτό έχει ήδη κατατεθεί από τον Πρόεδρο του ΤΕΕ στην αρμόδια Υφυπουργό Υγείας, κα Αγαπηδάκη.
Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες της κλιματικής αλλαγής και της βιώσιμης ανάπτυξης
Ο Γιώργος Πατούλης, Περιφερειάρχης Αττικής, τόνισε ότι «ο χρόνος για ασφαλή προσαρμογή μικραίνει συνεχώς». Παρουσίασε τρεις βασικές θέσεις: α) Οι πράσινες επενδύσεις πρέπει να συνδυάζονται με ψηφιοποίηση, β) Οι πράσινες επενδύσεις σε περιφερειακό επίπεδο είναι το κλειδί, και χρειάζεται νέα συνεργασία μεταξύ περιφερειών, δήμων και πολιτών, γ) Η