Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και η απάντηση της έρευνας για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με βιοασφάλεια
Την ανάγκη συνεργασιών, διεπιστημονικότητας αλλά και αποτελεσματικότητας υπογράμμισαν, στην πλειονότητά τους οι σημαντικοί ομιλητές στην ημερίδα με θέμα Η πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και η απάντηση της έρευνας για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση με βιοασφάλεια. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε από το ΕΜΠ στο πλαίσιο της Βραδιάς του Ερευνητή, υπό το συντονισμό της κ. Αντωνίας Μοροπούλου (Ομ. Καθ. ΣΧΜ ΕΜΠ, Μέλος ΔΕ ΤΕΕ) σε συνεργασία με το ΤΕΕ στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΤΕΕ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής.

Καλωσορίζοντας τους συμμετέχοντες, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός έθεσε επιτακτικά το ζήτημα του χρόνου, που όπως είπε «αποτελεί αγωνία όλων μας». Όπως τόνισε, η ταχύτητα είναι πλέον αναγκαία όχι μόνο για την υλοποίηση έργων αλλά και για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. «Κάθε μέρα πρέπει να δίνουμε έναν φοβερό αγώνα για να επιβιώσουμε με όλα όσα φέρνει η κλιματική αλλαγή», τόνισε. Χαρακτήρισε στοίχημα του ΤΕΕ «να είμαστε ο πιο αποτελεσματικός φορέας σε απορρόφηση κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, γιατί αλλιώς δεν γίνεται να πάμε μπροστά». Για τους μηχανικούς, ανέφερε ότι βρίσκονται στο επίκεντρο των αλλαγών για την Ανθεκτικότητα, και πρόσθεσε: «θέλουμε αποτελέσματα. Πρέπει να τα καταφέρουμε».
Οι προκλήσεις των καιρών και η εκπαίδευση
Ο Καθ. ΣΠΜ ΕΜΠ, Αντιπρύτανης Οικονομικών, Προγραμματισμού & Ανάπτυξης Ευάγγελος Σαπουντζάκης, αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις για τον κλάδο των κατασκευών και των υποδομών, όπως η κλιματική αλλαγή και οι περιβαλλοντικές προκλήσεις, που επιβάλλουν ορθολογική λήψη αποφάσεων. Αναφέρθηκε στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα «Διαχείρισης έργων υποδομών και κατασκευών», το οποίο στοχεύει στην παροχή υψηλού επιπέδου εκπαίδευσης, στην εξωστρέφεια, στη διεθνοποίηση, στη σύνδεση με την κοινωνία και την αγορά εργασίας, και στην παραγωγή αριστείας. Επίσης, αναφέρθηκε σε πρόγραμμα επιμόρφωσης για γέφυρες και τεχνικά έργα για αποφοίτους πολιτικών μηχανικών.
Προσκεκλημένοι και συμμετοχές
Σημαντικές προσωπικότητες από την πολιτική, την επιστήμη και την τοπική αυτοδιοίκηση συμμετείχαν με εισηγήσεις, παρεμβάσεις και συζητήσεις, ώστε να προκύψουν χρήσιμα συμπεράσματα.
Παρουσία και χαιρετισμοί
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε με την παρουσία του Υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ, κ. Γιάννη Μπρατάκο.
Παρέστησαν επίσης ο Αντιπρόεδρος του ΤΕΕ κ. Νίκος Ανδρεδάκης και ο Αντιπρύτανης Έρευνας του ΕΜΠ κ. Μάνος Βαρβαρίγος.

Η Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου αναγνώρισε ότι «ζούμε σε ένα απαιτητικό περιβάλλον», και πρόσθεσε ότι ο καθένας έχει ένα κομμάτι ευθύνης στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής. Αναφέρθηκε στους στόχους του European Green Deal και στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Ενημέρωσε ότι «πριν λίγες ημέρες στείλαμε στην ΕΕ το νέο αναθεωρημένο ΕΣΕΚ και αναμένουμε την πρώτη αντίδραση από τις Βρυξέλλες». «Δρομολογούμε την μετάβαση, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην αλλαγή του βασικού καυσίμου. Θα φέρει ριζικές αλλαγές στον τρόπο που χρησιμοποιούμε και σκεφτόμαστε την ενέργεια», σημείωσε. Τόνισε ότι «το ζητούμενο είναι η ενεργειακή, περιβαλλοντική, κοινωνική και εργασιακή αλλαγή». Περιέγραψε την μεγάλη εικόνα και τις πολιτικές που θα υλοποιηθούν για την ενεργειακή μετάβαση, καθώς και τη μικρή εικόνα που αφορά τον πολίτη. «Η αλλαγή που έρχεται είναι κοινωνική και η ενέργεια αποτελεί βασικό μοχλό ανάπτυξης με πολλαπλασιαστικά οφέλη», πρόσθεσε. Αναφέρθηκε στις ευκαιρίες που δημιουργούνται, όπως οι θέσεις εργασίας στις ΑΠΕ, και στην Ελλάδα, όπου «έχουμε προωθήσει περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ σε προγράμματα ενεργειακής αποδοτικότητας, δημιουργώντας περίπου 15.000 νέες θέσεις εργασίας».

Ο Καθηγητής Αθανάσιος Κυριαζής του Πανεπιστημίου Πειραιά, Γενικός Γραμματέας Έρευνας & Καινοτομίας, χαρακτήρισε την κλιματική αλλαγή και το δημογραφικό ως τα δύο μεγαλύτερα ζητήματα που θα αντιμετωπίσουμε. Τόνισε ότι η έρευνα στην Ελλάδα και παγκοσμίως σχετίζεται άμεσα με την κλιματική αλλαγή. Αναφέρθηκε στο πρόγραμμα CLIMPACT, στο οποίο συμμετέχουν 11 ελληνικά ΑΕΙ και ερευνητικά κέντρα, και έχει ήδη πολύ θετικά αποτελέσματα. Έστειλε μήνυμα ότι τα αποτελέσματα της έρευνας πρέπει να διαχέονται στην κοινωνία και όχι να παραμένουν μόνο σε επιστημονικά papers. «Όχι έρευνα για την έρευνα, αλλά έρευνα με αποτελέσματα», τόνισε, και πρόσθεσε ότι προσπαθούμε να διαχέουμε τα αποτελέσματα και να έχουν άμεση εφαρμογή στην κοινωνία.
Οι προκλήσεις στον τομέα της ενέργειας και της βιώσιμης ανάπτυξης
Ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος & Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης αναφέρθηκε στην προσπάθεια μεταρρυθμίσεων σε θέματα νερού, όπως η θέσπιση Ανεξάρτητης Αρχής για τα ύδατα. Τόνισε ότι «όλες οι μεταρρυθμίσεις κρίνονται στην πράξη. Το στοίχημα είναι στην εφαρμογή, και πρέπει να το κερδίσουμε». Αναφέρθηκε στη δημιουργία Οργανισμού Διαχείρισης Υδάτων στη Θεσσαλία, που ελπίζει να ψηφιστεί εντός του έτους ή τον Ιανουάριο, και θα λειτουργεί ως πιλότος. Επίσης, μίλησε για τη συνένωση των ΔΕΥΑ, με διεύρυνση του γεωγραφικού επιπέδου των ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, και την ανάγκη ενημέρωσης των πολιτών για την ποιότητα νερού και τις υπηρεσίες αποχέτευσης. Αναφέρθηκε στη νέα απόφαση για την κοστολόγηση και τιμολόγηση των υπηρεσιών ύδατος.

Ο Θύμιος Μπακογιάννης, Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος ΥΠΕΝ, αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες ερευνητικού ενδιαφέροντος, όπως η επαναξιολόγηση του χωροταξικού σχεδιασμού μετά τις πλημμύρες στη Θεσσαλία και η αντιμετώπιση εδαφών που ήταν πηγή λιγνίτη. Επίσης, ανέφερε την προσπάθεια για κλιματική ουδετερότητα και χρηματοδότηση μέσω του προγράμματος ΟΡΙΖΩΝ. Αναφέρθηκε στον Ψηφιακό Χάρτη, το πρόγραμμα e-Πολεοδομία και τις χωρικές πληροφορίες σε επίπεδο οικοδομικών τετραγώνων, που στοχεύουν στην ψηφιοποίηση του χάους. «Τα επόμενα τρία χρόνια, ο ερευνητικός και τεχνικός τομέας θα αντιμετωπίσουν μεγάλες προκλήσεις. Υπάρχει τεράστιο πεδίο για συνέργειες», κατέληξε.
Βιώσιμη κινητικότητα και μεταφορές
Ο Γενικός Γραμματέας Μεταφορών Γιάννης Ξιφαράς αναφέρθηκε στη σύμβαση για 250 ηλεκτρικά λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, που αποτελεί μέρος μεταρρυθμίσεων. «Τις επόμενες ημέρες στέλνουμε στο Ελεγκτικό Συνέδριο τα σχέδια για 200 λεωφορεία φυσικού αερίου 12 μέτρων και 100 λεωφορεία φυσικού αερίου 18 μέτρων. Έπεται η ολοκλήρωση διαγωνισμού για 100 ηλεκτρικά λεωφορεία», ανέφερε. Επίσης, αναφέρθηκε σε λεωφορεία υδρογόνου και στην τροποποίηση όρων και προϋποθέσεων για το πρόγραμμα «Κινούμε ηλεκτρικά 2», που θα αυξήσει την απορρόφηση χρημάτων και το δίκτυο σταθμών φόρτισης, που σήμερα είναι 4.800.
Μήνυμα για την εφαρμοσιμότητα της αειφόρου ανάπτυξης
Η αειφόρος ανάπτυξη δεν είναι ουτοπία, είναι εφαρμόσιμη
Οι μεγάλες προκλήσεις και η έρευνα
Η κ. Αντωνία Μοροπούλου, Ομ. Καθ. ΣΧΜ ΕΜΠ, Μέλος ΔΕ ΤΕΕ, επιστημονική υπεύθυνη της Βραδιάς του Ερευνητή και των ερευνητικών προγραμμάτων ΑΕΙ και RESPECT, ξεκίνησε αναφέροντας τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε. Στόχος είναι να προωθήσουμε τα θέματα και να δημιουργήσουμε ρόλους για τους ερευνητές, καθώς και νέες θέσεις εργασίας.
Αναφέρθηκε στο πρόγραμμα Αειφόρος Ανάπτυξη Περιοχών, που συντονίζει το ΕΜΠ και συμμετέχουν το ΤΕΕ, το ΙΤΕ, το ΙΤΠ, και οι εταιρείες Consortis και Telesto. Αφορά όλη την Ελλάδα, από τον Νομό Αιτωλοακαρνανίας μέχρι τα νησιά του Αιγαίου. «Η αειφόρος ανάπτυξη δεν είναι ουτοπία, είναι εφαρμόσιμη», τόνισε η κ. Μοροπούλου, που το λέμε εδώ και 40 χρόνια.
Επίσης, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα GR ECO, που υλοποιείται σε Καστελόριζο, Σύμη και Κάσο, και στην ενεργό συνεργασία με τα Υπουργεία Περιβάλλοντος, Υποδομών και Μεταφορών, Αγροτικής Ανάπτυξης και Τουρισμού.
Επισήμανε ότι η επιστημονική αποτίμηση δείχνει ότι κάθε εκατομμύριο ευρώ σε απομονωμένες περιοχές αυξάνει το ΑΕΠ κατά 0,7% και δημιουργεί τουλάχιστον 20 νέες θέσεις εργασίας, ενώ στην εθνική οικονομία η αύξηση είναι 1,3% και πάνω από 30 θέσεις