Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και διατήρηση των Υποδομών μέσω της πλατφόρμας RESPECT
Την ανάγκη να εξελιχθεί και να αξιοποιηθεί και σε άλλα πεδία η τεχνολογία και η γνώση που προήλθε από το πρότυπο πληροφορικό σύστημα και μεθοδολογία για την ολιστική διαχείριση, ανάλυση και διάχυση των ψηφιακών δεδομένων της πολιτιστικής κληρονομιάς με υπόδειγμα εφαρμογής το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου» με το ακρωνύμιο RESPECT, επισήμαναν οι εξέχοντες ομιλητές της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο ΤΕΕ.
Σε μήνυμά του στην εκδήλωση, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός εξέφρασε την ένθερμη στήριξη του Επιμελητηρίου στην αξιοποίηση από τον τεχνικό κόσμο της τεχνολογίας που φέρει η πρότυπη πλατφόρμα προκειμένου «να αποτελέσει μία βάση που θα εμπλουτιστεί με εφαρμογές στο σύνολο των μελετών και των έργων τόσο στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και στην αειφόρο διατήρηση των υποδομών».
Από την πλευρά του, ο Καθ. Ευάγγελος Σαπουντζάκης, Μέλος Συμβουλίου Διοίκησης του ΕΜΠ, τόνισε ότι «η διάχυση της τεχνογνωσίας μας επιτρέπει να πούμε ότι σήμερα υπάρχει ένα ψηφιακό υπόβαθρο για να εφαρμοστεί γενικότερα στα μνημεία. Το ΕΜΠ έχει επενδύσει και θα συνεχίσει να επενδύει στην καινοτομία και στην προώθηση των σύγχρονων τεχνολογικών τάσεων».
Ο Καθ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος, Αντιπρύτανης ΕΜΠ Έρευνας και Δια Βίου Εκπαίδευσης, ανέφερε ότι «η δημιουργία πλατφόρμας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παρόμοια έργα στο μέλλον αποτελεί σημαντική προσπάθεια» και τόνισε ότι το ΕΜΠ θα συνεχίσει να συμβάλλει στην πορεία αυτή.
Επιστημονική πρωτοπορία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η Ομότ. Καθ. ΕΜΠ Αντωνία Μοροπούλου, Επιστημονική Υπεύθυνη RESPECT, παρουσίασε το έργο, εστιάζοντας στον καινοτόμο χαρακτήρα και τις δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης.
Αναφερόμενη στις βασικές προτεραιότητες, σημείωσε ότι «μας δόθηκε η δυνατότητα να διαχειριστούμε πολυδιάστατα δεδομένα, να αναζητούμε και να επιλέγουμε δεδομένα και μεταδεδομένα, και να πλοηγούμαστε τρισδιάστατα» και πρόσθεσε ότι η προοπτική είναι η οπτικοποίηση με τρισδιάστατη αποτύπωση δεδομένων και αποτελεσμάτων ανάλυσης για την αποτίμηση κινδύνου και επεμβάσεων.
Η κ. Μοροπούλου μετέφερε επίσης τη διαβεβαίωση του Υφυπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ο οποίος λόγω κοινοβουλευτικών υποχρεώσεων δεν μπόρεσε να παραβρεθεί, ότι το Υπουργείο προτίθεται να στηρίξει την προσπάθεια αυτή.
Επίσης, η κ. Μοροπούλου τόνισε ότι «η αξιοποίηση της πλατφόρμας αποτελεί θέμα συζήτησης και προοπτικής» και πρόσθεσε ότι «το ζήτημα που απασχολεί πλέον είναι πώς μπορούμε να επεκτείνουμε αυτή την εμπειρία σε άλλα, συναφή έργα».
Σύμφωνα με την ίδια, «στις Βρυξέλλες συνομολογήθηκε η δημιουργία του Κέντρου Ικανοτήτων για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με το οποίο μπορούμε, ως Εθνικό Δίκτυο, να συνδεθούμε και να συμβάλλουμε στην Ευρώπη, καθώς μέχρι σήμερα η συζήτηση δεν περιλαμβάνει όλα τα διεπιστημονικά περιεχόμενα που διαθέτει η πλατφόρμα του προγράμματος RESPECT». «Συνεπώς, ανοίγουμε ένα θέμα και θα διεκδικήσουμε έναν πρωτοποριακό ρόλο» πρόσθεσε.
Εθνική και Ευρωπαϊκή Συνεργασία για μεγάλα δεδομένα, μοντελοποίηση πληροφοριών, γεωπληροφορία
Ο Επ. Καθηγητής Ανδρέας Μενύχτας, εκπροσωπώντας και τον Καθ. Δημοσθένη Κυριαζή, Αντιπρύτανη Έρευνας και Δια Βίου Μάθησης του ΠΑΠΕΙ, παρουσίασε την τεχνική υλοποίηση του έργου, αναφέροντας ότι «στις βασικές λειτουργίες της πλατφόρμας είναι: δεδομένα έργων σε όλες τις φάσεις της ζωής τους, τρισδιάστατη πλοήγηση, γεωαναφερόμενη αποθήκευση και ανάκτηση δεδομένων, και μοντελοποίηση πολυδιάστατων δεδομένων». Τα οφέλη περιλαμβάνουν αυτοματοποίηση, ενίσχυση αποφάσεων, επιστημονική συνεργασία και διεπιστημονική γνώση.
Η Δρ. Αμαλία Ανδρουλιδάκη, Γενική Διευθύντρια Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του Υπουργείου Πολιτισμού, τόνισε την πρωτοπορία της πλατφόρμας RESPECT και τη δυνατότητα αξιοποίησής της από άλλους φορείς. Αναφέρθηκε στο αρχείο αναστήλωσης, που «έχει δημοσιοποιηθεί και χρησιμοποιείται, αλλά είναι σχεδόν κενό, καθώς λείπει μια πλατφόρμα όπως του RESPECT». Ζήτησε να συζητηθεί σύμφωνο συνεργασίας για τον εμπλουτισμό της με δεδομένα αναστηλώσεων, ώστε τα στοιχεία να αξιοποιούνται. Τόνισε επίσης ότι «η εμπειρία από τις αναστηλώσεις που έχουν γίνει δεν μπορεί να αποτιμηθεί».
Η κ. Ανδρουλιδάκη συμμετέχει στην ομάδα έξι ευρωπαϊκών εμπειρογνωμόνων που προτείνουν κανόνες και προδιαγραφές για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης στην πολιτιστική κληρονομιά, με ανθρώπινη παρέμβαση σε κάθε στάδιο. Κλείνοντας, τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει στην ανάκληση μνημείων και στη διατήρησή τους.
Ο κ. Αντώνης Κοτσώνης, Γενικός Διευθυντής Υδραυλικών, Λιμενικών και Κτηριακών Υποδομών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, δεν παραβρέθηκε, αλλά μεταφέρθηκε μήνυμα ότι το Εθνικό Δίκτυο θα πρέπει να επεκταθεί και στην αειφόρο διατήρηση των Υποδομών.
Η Ελένη Τσανάκα (MSc), Προϊσταμένη Β2 της ΕΥΔΕ-ΕΚ της ΓΓΕΚ, ανέφερε ότι στο πλαίσιο του «Ερευνώ, Δημιουργώ, Καινοτομώ» έχουν ενταχθεί 1.123 έργα με προϋπολογισμό 602,5 εκατ. ευρώ. Χαρακτήρισε το RESPECT επιτυχημένο και χρήσιμο για τη λήψη αποφάσεων και την αξιοποίηση δεδομένων πολιτιστικής κληρονομιάς.
Οι τοποθετήσεις από εκπροσώπους άλλων χωρών ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες. Ο Καθηγητής Roberto Di Giulio, Συντονιστής του INCEPTION και μέλος του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ικανοτήτων 4CH, επιβεβαίωσε ότι θα στηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες και τόνισε τη σημασία της πλατφόρμας RESPECT στη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου της Ελλάδας και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ικανοτήτων 4CH.
Η Κατερίνα Μουντογιάννη, εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μίλησε για τα επόμενα βήματα του Ευρωπαϊκού Κέντρου και εξέφρασε την ελπίδα το Εθνικό Δίκτυο στην Ελλάδα να ενισχύσει τη συνεργασία φορέων. Υπογράμμισε ότι το έργο του Παναγίου Τάφου και η πλατφόρμα RESPECT αποτελούν έμπνευση για την ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Οι Κοσμήτορες του ΕΜΠ, με τον Καθ. Πάρι Παντουβάκη και τον Καθ. Παναγιώτη Τσανάκα, αναφέρθηκαν στη σημασία του έργου και στην ανάγκη αξιοποίησης τεχνολογιών στην πολιτιστική κληρονομιά. Ο Καθ. Γιώργος Πανταζής τόνισε την πλεονεκτική θέση της Ελλάδας στον πολιτισμό και την ανάγκη πολλαπλασιασμού των δυνατοτήτων αυτής της κληρονομιάς.
Ο Καθ. Χαράλαμπος Ιωαννίδης και ο Καθ. Γιώργος Πανταζής αναφέρθηκαν στη συμμετοχή των επόμενων γενεών και στην περαιτέρω αξιοποίηση του προγράμματος. Η Καθ. Ελένη Κωνσταντινίδου υπογράμμισε τη σημασία διατήρησης και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ψηφιακών τεχνολογιών. Ο Καθ. Κυριάκος Λαμπρόπουλος και ο Καθ. Σταύρος Κουρκουλής τόνισαν την ανάγκη συνεργασίας και προτυποποίησης ελέγχων.
Ο Πάνος Κωνσταντόπουλος, υπεύθυνος του τμήματος στη Μονάδα Ψηφιακής Επιμέλειας «Αθηνά», τόνισε ότι το έργο έγινε από ελληνική ομάδα και η Βάσω Δρίτσου υπογράμμισε τη σημασία διάδοσης της γνώσης και περαιτέρω συνεργασίας στο πλαίσιο του Εθνικού Δικτύου.
Η ΩΜΕGA TECHNOLOGY συμμετείχε με τον εκπρόσωπό της κ. Φάνη Αλεξανδρίδη, ο οποίος αναγνώρισε ότι «τα αποτελέσματα του έργου ήταν εξαιρετικά, η τεχνογνωσία συμβάλλει και σε άλλα προϊόντα στον χώρο του πολιτισμού».
Κλείνοντας, η κ. Μοροπούλου ανέφερε ότι, σύμφωνα με τη δήλωση του κ. Στασινού, το ΤΕΕ ενισχύει και φιλοξενεί το Εθνικό Δίκτυο και ότι θα υπάρξουν επόμενα βήματα, όπως η σύγκληση την άνοιξη, η προσθήκη εργαλείων και η επέκταση του έργου RESPECT. Κάλεσε το Δίκτυο να στηρίξει την οργανωτική και επιστημονική επιτροπή του 4ου συνεδρίου TMM-CH, που θα πραγματοποιηθεί 7-9 Απριλίου 2025.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την εκδήλωση του προγράμματος RESPECT στο YouTube.
