Προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και διατήρηση των Υποδομών μέσα από την αξιοποίηση της πλατφόρμας RESPECT
Την ανάγκη να εξελιχθεί και να αξιοποιηθεί και σε άλλα πεδία η τεχνολογία και η γνώση που προήλθε από το «πρότυπο πληροφορικό σύστημα και μεθοδολογία για την ολιστική διαχείριση, ανάλυση και διάχυση των ψηφιακών δεδομένων της πολιτιστικής κληρονομιάς με υπόδειγμα εφαρμογής το έργο αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου» με το ακρωνύμιο RESPECT, επισήμαναν οι εξέχοντες ομιλητές της εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε στο ΤΕΕ.
Σε μήνυμά του στην εκδήλωση, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός εξέφρασε την ένθερμη στήριξη του Επιμελητηρίου στην αξιοποίηση από τον τεχνικό κόσμο της τεχνολογίας που φέρει η πρότυπη πλατφόρμα προκειμένου «να αποτελέσει μία βάση που θα εμπλουτιστεί με εφαρμογές στο σύνολο των μελετών και των έργων τόσο στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς όσο και στην αειφόρο διατήρηση των υποδομών».
Από την πλευρά του ο Καθ. Ευάγγελος Σαπουντζάκης, Μέλος Συμβουλίου Διοίκησης ΕΜΠ, τόνισε ότι «η διάχυση της τεχνογνωσίας μας επιτρέπει να πούμε ότι σήμερα υπάρχει ένα ψηφιακό υπόβαθρο για να εφαρμοστεί γενικότερα στα μνημεία. Το ΕΜΠ έχει επενδύσει και θα συνεχίσει να επενδύει στην καινοτομία και στην προώθηση των σύγχρονων τεχνολογικών τάσεων».
Ο Καθ. Εμμανουήλ Βαρβαρίγος, Αντιπρύτανης ΕΜΠ Έρευνας και Δια Βίου Εκπαίδευσης, έκανε λόγο για μια σημαντική προσπάθεια «γιατί ασχολήθηκε με θέματα οικουμενικά, πολιτιστικής κληρονομιάς, και έληξε επιτυχώς με τη δημιουργία πλατφόρμας που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε παρόμοια έργα στο μέλλον» και τόνισε ότι το ΕΜΠ θα συνεχίσει να συμβάλει στην πορεία αυτή.
Επιστημονική πρωτοπορία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς
Στη συνέχεια η Ομότ. Καθ. ΕΜΠ Αντωνία Μοροπούλου, Επιστ. Υπεύθυνη RESPECT, παρουσίασε εκτενώς το έργο που συντελέστηκε, εστιάζοντας στον πρωτοποριακό του χαρακτήρα και τις δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης.
Αναφερόμενη στις βασικές προτεραιότητες του έργου, σημείωσε ότι «μας δόθηκε η δυνατότητα να κάνουμε διαχείριση πολυδιάστατων δεδομένων, αναζήτηση και επιλογή δεδομένων και μεταδεδομένων, τρισδιάστατη πλοήγηση» και πρόσθεσε ότι η προοπτική είναι να υπάρξει και οπτικοποίηση με τρισδιάστατη αποτύπωση δεδομένων και αποτελεσμάτων ανάλυσης για την αποτίμηση κινδύνου και των επεμβάσεων.
Μάλιστα, η κ. Μοροπούλου μετέφερε τη διαβεβαίωση του Υφυπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κωνσταντίνου Κυρανάκη, ο οποίος για λόγους κοινοβουλευτικού έργου δεν μπόρεσε να παραβρεθεί, ότι το Υπουργείο έχει την πρόθεση να προσφέρει στήριξη σε αυτή την προσπάθεια.
Περαιτέρω, η κ. Μοροπούλου σημείωσε ότι η «αξιοποίηση της πλατφόρμας αποτελεί θέμα συζήτησης και προοπτικής» και πρόσθεσε ότι «το ζήτημα που απασχολεί πλέον είναι πώς μπορούμε να επεκτείνουμε αυτή την εμπειρία σε άλλα, συναφή έργα».
Σύμφωνα με την ίδια, «στις Βρυξέλλες συνομολογήθηκε η δημιουργία του Κέντρου Ικανοτήτων για την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με το οποίο μπορούμε, ως Εθνικό Δίκτυο, να συνδεθούμε και να εισφέρουμε και στην Ευρώπη, καθώς μέχρι σήμερα η συζήτηση δεν έχει όλα αυτά τα διεπιστημονικά περιεχόμενα που διαθέτει η πλατφόρμα του προγράμματος RESPECT. «Συνεπώς ανοίγουμε ένα θέμα και θα διεκδικήσουμε έναν πρωτοποριακό ρόλο» πρόσθεσε.
Εθνική και Ευρωπαϊκή Συνεργασία για μεγάλα δεδομένα, μοντελοποίηση πληροφοριών, γεωπληροφορία
Ο Επ. Καθηγητής Ανδρέας Μενύχτας, εκπροσωπώντας και τον Καθ. Δημοσθένη Κυριαζή, Αντιπρύτανη Παν. Πειραιώς, Εταίρο RESPECT, παρουσίασε την τεχνική υλοποίηση του έργου, αναφέροντας ότι «στις βασικές λειτουργίες της πλατφόρμας είναι: δεδομένα έργων σε όλες τις φάσεις της ζωής τους, τρισδιάστατη πλοήγηση, γεωαναφερόμενη αποθήκευση και ανάκτηση δεδομένων, μοντελοποίηση πολυδιάστατων δεδομένων». Τα οφέλη περιλαμβάνουν την αυτοματοποίηση και την ενίσχυση των αποφάσεων, την επιστημονική συνεργασία και τη διεπιστημονική γνώση.
Στη συνέχεια η Δρ. Αμαλία Ανδρουλιδάκη, Γενική Διευθύντρια Αναστήλωσης, Μουσείων και Τεχνικών Έργων του ΥΠΠΟΑ, τόνισε την πρωτοπορία της πλατφόρμας RESPECT και τη δυνατότητα αξιοποίησής της και από άλλους φορείς. Αναφέρθηκε στο αρχείο αναστήλωσης που «έχει δημοσιοποιηθεί και χρησιμοποιείται, αλλά είναι σχεδόν κενό, καθώς λείπει μια πλατφόρμα όπως του RESPECT». Ζήτησε να συζητηθεί σύμφωνο συνεργασίας για τον εμπλουτισμό της με δεδομένα αναστηλώσεων, ώστε τα στοιχεία να αξιοποιούνται. Επίσης, τόνισε ότι «η εμπειρία από τις αναστηλώσεις που έχουν γίνει δεν μπορεί να αποτιμηθεί».
Η κ. Ανδρουλιδάκη ανέφερε ότι συμμετέχει στην ομάδα έξι εμπειρογνωμόνων της Ευρώπης που προτείνουν κανόνες και προδιαγραφές για τη χρήση της ΤΝ στην πολιτιστική κληρονομιά. Τόνισε ότι πρέπει να υπάρχει ανθρώπινη παρέμβαση σε κάθε στάδιο. Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι το μνημείο ανακαλεί μνήμες και η ΤΝ θα μπορούσε να το κάνει αυτό.
Ο κ. Αντώνης Κοτσώνης, Γενικός Διευθυντής Υδραυλικών, Λιμενικών και Κτηριακών Υποδομών του ΥΥΜ, δεν παραβρέθηκε, αλλά μεταφέρθηκε μήνυμα ότι πιστεύει πως το Εθνικό Δίκτυο θα πρέπει να επεκταθεί και στην αειφόρο διατήρηση των υποδομών.
Η Ελένη Τσανάκα (MSc), Προϊσταμένη Β2 της ΕΥΔΕ-ΕΚ της ΓΓΕΚ, που ασχολείται με την παρακολούθηση έργων ΤΠΕ – ΤΠΔ, ανέφερε ότι στο πλαίσιο του «Ερευνώ, Δημιουργώ, Καινοτομώ» έχουν ενταχθεί 1.123 έργα με προϋπολογισμό 602,5 εκατ. ευρώ. Χαρακτήρισε το έργο RESPECT επιτυχημένο, που «θα προτείνει πρότυπο λογισμικό πλαίσιο και θα διευκολύνει την αξιοποίηση δεδομένων και τη λήψη αποφάσεων από διαχειριστές πολιτιστικής κληρονομιάς».
Οι τοποθετήσεις από άλλες χώρες ήταν επίσης ενδιαφέρουσες. Ο Καθηγητής Roberto Di Giulio, Scientific Coordinator του INCEPTION και μέλος του EHC, επιβεβαίωσε ότι θα στηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες και τόνισε τη σημασία της πλατφόρμας RESPECT στη λειτουργία του Εθνικού Δικτύου και του EHC.
Εκπροσωπώντας την Rehana Schwinninger – Ladak, Head of Unit «Interactive Technologies, Digital for Culture and Education» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η κ. Κατερίνα Μουντογιάννη μίλησε για τα επόμενα βήματα του Ευρωπαϊκού Κέντρου και εξέφρασε την ελπίδα το Εθνικό Δίκτυο στην Ελλάδα να συνεργαστεί περισσότερο με άλλους φορείς. Υπογράμμισε ότι το έργο του Παναγίου Τάφου και η πλατφόρμα Respect αποτελούν έμπνευση στην Ευρώπη.
Οι Κοσμήτορες του ΕΜΠ μίλησαν επίσης. Ο Καθ. Πάρις Παντουβάκης, Κοσμήτορας Σχολής Πολιτικών Μηχανικών, αναφέρθηκε σε ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα που προσφέρει πολλά στην πολιτιστική κληρονομιά. Ο Καθ. Παναγιώτης Τσανάκας, Κοσμήτορας Σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, τόνισε ότι «η Ελλάδα έχει πλεονέκτημα στην πολιτιστική κληρονομιά και πρέπει να το πολλαπλασιάσουμε με τέτοιες τεχνολογίες».
Ο Καθ. Γιώργος Πανταζής, εκπρόσωπος του Κοσμήτορα Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων, αναφέρθηκε στην συμμετοχή των επόμενων γενιών και στην ανάγκη περαιτέρω αξιοποίησης του προγράμματος.
Η Αν. Καθ. Έλενα Κωνσταντινίδου, εκπρόσωπος της Κοσμήτορος Σχολής Αρχιτεκτόνων, τόνισε ότι η διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι κρίσιμη και ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες βοηθούν σε αυτό. Ο Επ. Καθ. Κυριάκος Λαμπρόπουλος ανέφερε ότι με το RESPECT «έσπασαν τα στεγανά και υπήρξε συνεργασία επιστημονικών κλάδων». Ο τ. Κοσμήτορας ΣΕΜΦΕ ΣΕΜΦΕ Καθ. Ιωάννης Ράπτης σημείωσε ότι «μετά την αναστήλωση χρειάζεται παρακολούθηση» και υπογράμμισε την ανάγκη προτυποποίησης ελέγχων με μη καταστροφικές μεθόδους.
Διεπιστημονική προσέγγιση, δυνατότητες περαιτέρω αξιοποίησης
Οι εκπρόσωποι επιστημονικών συλλόγων επαίνεσαν την πλατφόρμα. Ο Αντιπρόεδρος Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Γιώργος Μαδεμοχωρίτης μίλησε για «επίτευγμα διεπιστημονικής συνεργασίας». Ο Πάρις Χαρλαύτης, Αντιπρόεδρος του ΣΠΜΕ, χαρακτήρισε την πλατφόρμα «εξαιρετικό εργαλείο». Η Άννα Γιαννιού, εκπρόσωπος Συλλόγου Μηχανικών Πολεοδομίας, τόνισε ότι πρόκειται για μια «ολοκληρωμένη πλατφόρμα, εργαλείο για λήψη αποφάσεων και χωροταξία», και ότι η πρόσβαση σε δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς είναι χρήσιμη για την πολεοδομία.
Ο Αθανάσιος Κατσούρας, Πρόεδρος Πανελληνίου Συλλόγου Μηχανικών Επιστήμης Υλικών, αναφέρθηκε στο Παρατηρητήριο Βιοασφάλειας και στην επίδραση της κλιματικής αλλαγής. Ο Βασίλειος Σπυράκης, Μέλος ΔΣ του Συλλόγου Αγρονόμων και Τοπογράφων, πρότεινε δημιουργία φορέα με όλους τους επιστημονικούς συλλόγους. Ο Ευάγγελος Κασσελάς ανέφερε ότι η εφαρμογή τεχνολογιών δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας και αναδεικνύει την πολιτιστική κ