Τη σημασία που έχουν για τις τοπικές κοινωνίες, την οικονομία και τον τουρισμό οι αναπτυξιακές προτάσεις που προέκυψαν μέσα από το πρόγραμμα Αειφόρος Ανάπτυξη λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών της Ελλάδας με την Δημιουργία Νέων Τουριστικών Πόρων και Προϊόντων μέσω Ανάλυσης, Τεκμηρίωσης, Μοντελοποίησης, Διαχείρισης και Διατήρησης Πολιτιστικού Αποθέματος με χρήση Εφαρμογών των Τεχνολογιών της Πληροφορικής, γνωστό με το ακρωνύμιο ΤΕΕ, επισήμαναν οι συμμετέχοντες στην Ημερίδα που διοργανώθηκε με αφορμή την ολοκλήρωση του προγράμματος στο Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας.
Ανάγκη η βιώσιμη ανάπτυξη στον Τουρισμό
Η υφυπουργός Τουρισμού κ. Έλενα Ράπτη τόνισε την ανάγκη για βιώσιμη ανάπτυξη στον τουρισμό, σημειώνοντας ότι «ασφαλώς πρέπει να προστατέψουμε το περιβάλλον από την κατακόρυφη αύξηση της οικονομικής λειτουργίας του τουριστικούς μήνες, αλλά ταυτόχρονα πρέπει να προστατεύσουμε τη λειτουργία της τοπικής κοινωνίας και η εξίσωση να καταλήγει σε ένα αυξανόμενο οικονομικό αποτέλεσμα». «Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να πρωτοπορήσει σε βιώσιμες πρωτοβουλίες» σημείωσε η κ. Ράπτη και αναφέρθηκε στο παράδειγμα της Τήλου, που είναι το πρώτο νησί παγκοσμίως και ο πρώτος δήμος πιστοποιημένος για μηδενικά απόβλητα, ενώ ανέλυσε τη σημασία της πρωτοβουλίας «Ελληνικό πρωινό» για τον τουρισμό της χώρας.
Στη συνέχεια υπογράμμισε ότι ο πρώτος στόχος στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής για τον τουρισμό είναι η προώθηση της βιωσιμότητας των προορισμών με συγκεκριμένες παρεμβάσεις που θα συμβάλλουν στην επέκταση της τουριστικής δραστηριότητας όλο το χρόνο. Αναφέρθηκε σε συγκεκριμένα έργα όπως: η ίδρυση οργανισμών διαχείρισης και προβολής προορισμών, οι ειδικές μορφές τουρισμού, η βιώσιμη χρήση για την προστασία των υδάτινων πόρων, και η προώθηση νέων εργαλείων για την παρακολούθηση βιώσιμης ανάπτυξης του τουρισμού.
Η υφυπουργός ανέφερε επίσης ότι στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έχουν ενταχθεί έργα συνολικού προϋπολογισμού 387 εκατ. ευρώ, που αφορούν, μεταξύ άλλων, την αναβάθμιση υποδομών, την τουριστική εκπαίδευση και τον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών του Υπουργείου Τουρισμού. Υπογράμμισε ιδιαίτερα το πρόγραμμα τουριστικής εκπαίδευσης «Φιλοξενία», που απευθύνεται σε μαθητές Δημοτικού. «Για εμάς η βιωσιμότητα είναι εν τέλει υποχρέωσή μας» σημείωσε η κ. Ράπτη.
Συνέργειες και συνεργασίες
Απευθυνόμενος στην Ημερίδα με γραπτό χαιρετισμό, ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Γιώργος Στασινός έκανε λόγο για ένα πρόγραμμα – υπόδειγμα εφαρμογής της έρευνας για την ανάπτυξη με αποτύπωμα στην κοινωνία και την οικονομία. «Το ΑΕΙ υλοποιείται ήδη σε μεγάλη κλίμακα και με μεγάλη συνέργεια θεματικών κυβερνητικών πολιτικών που εξελίσσονται ταυτόχρονα με το ερευνητικό πρόγραμμα, όπως με το περιβάλλον, την ενέργεια, τον πολιτισμό, τον τουρισμό και τις μεταφορές, ώστε να διαμορφωθεί ένα αξιοσημείωτο πλαίσιο εφαρμογών».
Στη συνέχεια αναφέρθηκε στο ζήτημα της βιοασφάλειας, που είχε συζητηθεί με τον πρόεδρο του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας και την πρώτη διερεύνηση δυνατοτήτων ελέγχου βιοασφάλειας στα ξενοδοχεία. «Επειδή ο τεχνικός κόσμος διαθέτει την τεχνογνωσία, αποτελεί ένα ανοιχτό θέμα που θα θέλαμε να συζητήσουμε και αποτελεί πεδίο συνεργασίας» πρόσθεσε ο κ. Στασινός.
Κλείνοντας, υπογράμμισε το ζήτημα του χρόνου και της ταχείας υλοποίησης έργων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. «Στοίχημα του ΤΕΕ είναι να είμαστε ο πιο αποτελεσματικός φορέας απορρόφησης κονδυλίων από το ΤΑ, γιατί αλλιώς δεν μπορούμε να προχωρήσουμε. Οι μηχανικοί βρίσκονται στο επίκεντρο των αλλαγών για την ανθεκτικότητα και είναι στη διάθεση των φορέων τουρισμού» τόνισε.
Στον χαιρετισμό του ο Πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας κ. Αλέξανδρος Βασιλικός, στάθηκε ιδιαίτερα στις συνεργασίες, χαρακτηρίζοντάς τες καταλύτη για τη μετάβαση από τα λόγια στα έργα. Επισήμανε ότι το 70% του τουριστικού τζίρου γίνεται σε 100 ημέρες και πάνω από το 82% σε πέντε από τις 13 Περιφέρειες της χώρας. «Σίγουρα μπορούμε να κάνουμε πολλά περισσότερα για να δώσουμε τα κατάλληλα εργαλεία και για το γεωγραφικό και για το χρονικό κομμάτι» τόνισε και πρόσθεσε ότι συνεργασίες όπως το πρόγραμμα ΑΕΙ είναι απαραίτητες για περιοχές που δεν έχουν πολλές εναλλακτικές ανάπτυξης.
ΑΕΙ: καινοτόμο σχέδιο με προτάσεις εφαρμογής στην πράξη
Από την πλευρά της η κ. Κωνσταντίνα Σβύνου, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Τεχνολογίας & Έρευνας (ΙΤΕΠ), μίλησε για ένα σημαντικό έργο που ολοκληρώνεται σε μια τουριστική Ελλάδα πολλών ταχυτήτων. «Θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη αυτά τα διαμάντια που έχουμε και μπορούμε να αναδείξουμε στο πλαίσιο της αειφόρου ανάπτυξης» επισήμανε και εξέφρασε την ελπίδα το πρόγραμμα και οι προτάσεις του σχεδίου να υλοποιηθούν στην πράξη. Μάλιστα, επισήμανε ότι «θέλουμε να δούμε και άλλους πολλούς προορισμούς να εντάσσονται στο μοντέλο ανάπτυξης με βάση την αειφορία».
Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, ο Καθηγητής, Μέλος Συμβουλίου Διοίκησης ΕΜΠ, Ευάγγελος Σαπουντζάκης, έκανε λόγο για ένα καινοτόμο σχέδιο αειφόρου ανάπτυξης με διεθνή αναγνώριση, ζωτικής σημασίας για την ελληνική περιφέρεια και περιοχές που έχουν ανάγκη να μείνουν ζωντανές.
Με έξυπνο σχεδιασμό και μικρό κόστος, μπορούμε να προχωρήσουμε σε νέα τουριστικά προϊόντα
Ακολούθως η Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ, Μέλος ΔΕ ΤΕΕ, και Επιστημονική Υπεύθυνη του Προγράμματος ΑΕΙ, Αντωνία Μοροπούλου, παρουσίασε το θέμα: «Ο ρόλος του τουρισμού στην αειφόρο ανάπτυξη στα πλαίσια της κυκλικής οικονομίας: Το πρόγραμμα ΑΕΙ: οι προκλήσεις υλοποίησης του».
Τόνισε το μεγάλο φάσμα ειδικοτήτων που εργάστηκαν στο πρόγραμμα, το οποίο είχε πιλοτική εφαρμογή στην Κεντρική και Βόρεια Εύβοια, την Αιτωλοακαρνανία, την Ανατολική Μάνη, τη Χίο, τη Χάλκη, τη Σύμη, το Καστελόριζο και την Κάσο. Κοινό χαρακτηριστικό όλων των περιοχών, σύμφωνα με την κ. Μοροπούλου, είναι η απομόνωση. Μία απομόνωση που, όπως υπογράμμισε, μπορεί να σπάσει η προσέλκυση εξωτερικών οικονομιών και αυτή είναι η μεγάλη σημασία του τουρισμού.
«Την εποχή της κλιματικής κρίσης, αυτό μπορεί να γίνει με την έννοια της κυκλικής οικονομίας» πρόσθεσε.
«Με μοχλό έναν έξυπνο σχεδιασμό, με μικρό κόστος, μπορούμε να προχωρήσουμε σε νέα τουριστικά προϊόντα που θα προσελκύσουν εξωτερικούς πόρους και θα κάνουν εφικτή και υλοποιήσιμη την αειφόρο ανάπτυξη, που συζητάμε 40 χρόνια στους διεθνείς οργανισμούς, αλλά σήμερα υλοποιείται» παρατήρησε η κ. Μοροπούλου.
Οι αναπτυξιακές προτάσεις του προγράμματος ΑΕΙ περιλαμβάνουν πολιτιστικές και περιβαλλοντικές διαδρομές, ιστορικές διαδρομές και διαδρομές άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν είχαν μέχρι τώρα συνολικό σχεδιασμό. Επίσης, προτάσεις για τον αγροτουρισμό, τη γαστρονομία και τον πρωτογενή τομέα, που συνδέονται με όλες τις δραστηριότητες τουρισμού.
Οι προτάσεις ΑΕΙ περιλαμβάνουν επίσης συμπληρώσεις και εκσυγχρονισμό του οδικού δικτύου και των τουριστικών υποδομών, όπως λιμάνια, με έμφαση στις μαρίνες και τα αεροδρόμια. Επιπλέον, προτείνονται υποδομές και έργα προστασίας περιβάλλοντος, ενώ η πρωτοβουλία GR ECO Island μπορεί να αποτελέσει το μέσο υλοποίησης.
Επίσης, όπως επισήμανε η κ. Μοροπούλου, «ο σχεδιασμός αυτός μπορεί να εξασφαλιστεί μέσω των Ειδικών και Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων», που τώρα εξελίσσονται, καθώς και με τη διεθνοποίηση του προγράμματος ΑΕΙ που ήδη συζητείται.
Καταλήγοντας, τόνισε ότι όλος ο σχεδιασμός έγινε με τη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας και πρόσθεσε ότι «μπορούμε να συζητήσουμε τη συνέχιση του προγράμματος ΑΕΙ μέσα από τις γραμμές του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στον τομέα αρμοδιότητας του Υπουργείου Τουρισμού».
Ο Τουρισμός είναι υπόθεση όλων
Ακολούθως, ο Καθηγητής, Γενικός Διευθυντής και Επικεφαλής του ΙΤΕΠ, κ. Γιώργος Πετράκος, αναφέρθηκε στα «Ζητήματα τουριστικής ανάπτυξης των περιοχών μελέτης του ΑΕΙ». Σύμφωνα με τον κ. Πετράκο, υπάρχει ώριμη και καινοτόμα τεχνολογία, καθώς και ολοκληρωμένη πρόταση με εφαρμογή και σε άλλες περιοχές. Ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας & Καινοτομίας, κ. Αθανάσιος Κυριαζής, έστειλε μήνυμα για την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος, καθώς δεν μπόρεσε να παρευρεθεί λόγω έκτακτης υποχρέωσης.
Στη συνέχεια, ο Πρόεδρος της Επιτροπής των Περιφερειών της Βουλής των Ελλήνων και βουλευτής Δωδεκανήσου της ΝΔ, Εμμανουήλ Κόνσολας, συμφώνησε με την κεντρική άποψη ότι ο τουρισμός είναι υπόθεση όλων. Δήλωσε ότι πρέπει να το ενστερνιστούμε και ότι η προσπάθεια με το ΑΕΙ είναι σημαντική. Υπενθύμισε τη μεγάλη συμφωνία όλων των πολιτικών κομμάτων στη Βουλή για το πρόγραμμα. «Οι πολιτικοί δεν τα γνωρίζουν όλα και η πολιτική πρέπει να στηρίζεται σε στοιχεία που παράγουν Ινστιτούτα όπως το ΙΤΕΠ».
Τόνισε τον ρόλο των πανεπιστημίων, που πρέπει να έχουν κυρίαρχο ρόλο στη διαμόρφωση στρατηγικής και να μετατραπούν σε αναπτυξιακό βραχίονα κάθε περιοχής της χώρας.
Ο κ. Αντώνης Γιαννικουρής, πρώην πρόεδρος του ΤΕΕ Δωδεκανήσου, ανέφερε ότι η ανάπτυξη των μικρών νησιών αποτελεί μεγάλη πρόκληση και ευκαιρία. Μίλησε για την εμβληματικότητα των νησιών και το ρόλο της ανάπτυξης στην τοπική οικονομία και την εθνική. «Ο στρατηγικός σχεδιασμός ενώνει, αποτελεί πεδίο σύγκλισης και συνεργασίας. Εύχομαι όλες οι προτάσεις και το σχέδιο να