Η γενική προσέγγιση στην οποία κατέληξε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, αποσκοπεί στο να καταστήσει υποχρεωτική την παρακολούθηση της υγείας του εδάφους. Παρέχει κατευθυντήριες αρχές για τη βιώσιμη διαχείριση του εδάφους και αντιμετωπίζει καταστάσεις όπου η μόλυνση του εδάφους εγκυμονεί απαράδεκτους κινδύνους για την υγεία και το περιβάλλον.

Σημασία των υγιών εδαφών

Τα υγιή εδάφη αποτελούν τη βάση για το 95% των τροφίμων που τρώμε, φιλοξενούν περισσότερο από το 25% της βιοποικιλότητας στον κόσμο και αποτελούν τη μεγαλύτερη χερσαία δεξαμενή άνθρακα στον πλανήτη. Ωστόσο, το έδαφος είναι περιορισμένος πόρος και πάνω από το 60% των εδαφών στην ΕΕ δεν βρίσκεται σε καλή κατάσταση.

Δήλωση του Alain Maron

Alain Maron, υπουργός της κυβέρνησης περιφέρειας των Βρυξελλών-Πρωτευούσης και υπεύθυνος για την κλιματική αλλαγή, το περιβάλλον και την ενέργεια, ανέφερε:

Οι άνθρωποι και τα οικοσυστήματα μας εξαρτώνται από το έδαφος ως πηγή τροφής, καθαρού νερού και ενδιαιτήματος. Αλλά είναι ένας δύσκολα ανανεώσιμος πόρος που πρέπει να αποκατασταθεί και να προστατευτεί.

Παρακολούθηση και αξιολόγηση της υγείας του εδάφους

Τα κράτη μέλη, με την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα παρακολουθούν πρώτα και θα αξιολογούν την υγεία όλων των εδαφών στην επικράτειά τους. Στόχος είναι να ληφθούν πρακτικά μέτρα βιώσιμης διαχείρισης και άλλες ενέργειες από τις αρχές και τους ιδιοκτήτες γης σε όλη την ΕΕ. Τα κράτη θα καθορίσουν σημεία δειγματοληψίας βάσει κοινής μεθοδολογίας της ΕΕ.

Ευελιξίες και ποιότητα εργαστηρίων

Η προσέγγιση περιλαμβάνει ευελιξίες για τα κράτη μέλη σχετικά με τις μετρήσεις του εδάφους, όπως η χρήση υφιστάμενων δεδομένων και συστημάτων παρακολούθησης. Επιπλέον, ορίζει τις ελάχιστες απαιτήσεις ποιότητας για τα εργαστήρια που αναλύουν δείγματα εδάφους, ώστε να διασφαλίζεται η συγκρισιμότητα των αποτελεσμάτων.

Νομοθετικό πλαίσιο της ΕΕ για το έδαφος

Σύμφωνα με τη στρατηγική της ΕΕ για το έδαφος, που παρουσίασε η Επιτροπή το 2021, η έλλειψη ειδικής νομοθεσίας θεωρείται κύρια αιτία για την ανησυχητική κατάσταση των εδαφών. Για την προστασία του εδάφους, όπως συμβαίνει με το νερό, το θαλάσσιο περιβάλλον και τον αέρα, η Επιτροπή υπέβαλε την οδηγία για την παρακολούθηση του εδάφους στις 5 Ιουλίου 2023.

Στόχοι και φιλοδοξίες

Ο απώτερος στόχος της προτεινόμενης οδηγίας είναι να διατηρηθούν όλα τα εδάφη σε υγιή κατάσταση έως το 2050, σύμφωνα με τη φιλοδοξία της ΕΕ για μηδενική ρύπανση. Επιπλέον, η οδηγία συμβάλλει στην επίτευξη της ατζέντας των Ηνωμένων Εθνών 2030 για βιώσιμη ανάπτυξη.