Στις 7-9 Απριλίου το 4ο Διεθνές Συνέδριο TMM-CH: Η επιστημονική καινοτομία, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η πολυμερής συνεργασία για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς

Με επίκεντρο την προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς μέσω της επιστημονικής καινοτομίας, των ψηφιακών τεχνολογιών και της πολυμερούς συνεργασίας, πραγματοποιείται στις 7-9 Απριλίου, το 4ο Διεθνές Συνέδριο TMM-CH (Transdisciplinary Multispectral Modelling and Cooperation for the Preservation of Cultural Heritage) για την αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων. Το διοργανώνει το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και σε συνεργασία με το Υπουργείο Εξωτερικών.

Την έναρξη του συνεδρίου αναμένεται να κηρύξει ο Υπουργός Ανάπτυξης κ. Παναγιώτης (Τάκης) Θεοδωρικάκος. Χαιρετισμούς θα απευθύνουν ο Αντιπρύτανης του ΕΜΠ Εμ. Βαρβαρίγος και ο πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός. Επίσης, θα χαιρετίσουν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, φορέων, καθώς και ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων, καθώς και ευρωπαϊκοί και διεθνείς φορείς. Κατά τη διάρκεια των εργασιών, με πρόεδρο την Α’ Αντιπρόεδρο της ΔΕ του ΤΕΕ και Ομότιμη Καθηγήτρια του ΕΜΠ Αντωνία Μοροπούλου, θα πραγματοποιηθούν συζητήσεις με διεθνώς αναγνωρισμένους επιστήμονες και θα παρουσιαστεί πλούσιο ερευνητικό έργο.

Οι τελευταίες εξελίξεις στην έρευνα και την καινοτομία δημιουργούν νέες τάσεις για διεπιστημονική προσέγγιση στη διατήρηση και ψηφιακή τεκμηρίωση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η παρουσίαση αυτών των τάσεων θα γίνει στο 4ο TMM-CH. Τα θέματα που θα αναδειχθούν περιλαμβάνουν:

• Τα εμβληματικά έργα ως πηγή καινοτομίας, διεπιστημονικότητας και πολυμερούς συνεργασίας
• Η ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, φυσικούς και πανδημικούς κινδύνους, και η βιοασφάλεια
• Η καινοτόμος εκπαιδευτική προσέγγιση για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς
• Οι προηγμένες μη καταστροφικές τεχνικές για διάγνωση, δομική ακεραιότητα, επανασχεδιασμό και παρακολούθηση μνημείων, υποδομών και κατασκευών
• Η ψηφιακή κληρονομιά: μια ολιστική προσέγγιση
• Η τεχνητή νοημοσύνη στην πολιτιστική κληρονομιά
• Η ιστορία, η αρχαιολογία, η αρχαιομετρία και η αρχαιογενετική
• Γεφύρωση των φορέων της πολιτιστικής κληρονομιάς με την τέχνη, την επιστήμη και τη βιομηχανία
• Διάλογος μεταξύ θρησκευτικών μνημείων, έργων συντήρησης και αξιών
• Διεπιστημονικός διάλογος για την Παγκόσμια Κληρονομιά σε κίνδυνο και σε συνθήκες σύγκρουσης
• Πράσινη και γαλάζια συμφωνία για την τοπική και περιφερειακή αειφόρο ανάπτυξη
• Ιστορικές πόλεις και κέντρα: νέα στρατηγική επανάχρησης και διατήρησης με εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας
• Τουρισμός και αειφόρος τοπική ανάπτυξη με ανάδειξη και αξιοποίηση του πολιτιστικού και περιβαλλοντικού αποθέματος
• Διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς με αντιμετώπιση ενεργειακών προκλήσεων
• Η δημιουργική και διεπιστημονική πρωτοβουλία του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus
• Επαναπροσδιορισμός του κόσμου σε συνθήκες σύγκρουσης μέσω πολιτισμού, αμοιβαίας κατανόησης και ειρήνης

Έναρξη προγράμματος «Εύλογον»

Το 4ο Διεθνές Συνέδριο TMM-CH αποτελεί δράση του προγράμματος «Εύλογον», που στοχεύει στη δημιουργία ολιστικής σχέσης της κοινωνίας με την πολιτιστική κληρονομιά και στη διάχυση της έρευνας μέσω διεπιστημονικής συνεργασίας.

Η εναρκτήρια σύσκεψη και η συνάντηση συντονισμού του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν την Πέμπτη 3 Απριλίου στο ΤΕΕ και υλοποιούνται με έγκριση από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας. Το πρόγραμμα αφορά την αξιοποίηση δεδομένων από έρευνες, μελέτες και έργα αποκατάστασης μεγάλων χριστιανικών μνημείων, όπως ο Ιερός Κουβουκλίος του Παναγίου Τάφου στα Ιεροσόλυμα, η Αγιά-Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη και η Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας στην Ορεινή Ναυπακτία. Στόχος είναι η διάχυση των αξιών αυτών στην κοινωνία.

Ο Τάσος Γαϊτάνης, Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, τόνισε ότι το έργο είναι σημαντικό και αφορά χριστιανικά μνημεία παγκόσμιας σημασίας. Επίσης, υπογράμμισε ότι η διεπιστημονική συνεργασία και η καινοτομία θα ενισχύσουν τη θέση της Ελλάδας στον τομέα αυτό. Αναφέρθηκε στη σημασία της επιστήμης στην πολιτική και στην πολιτιστική διπλωματία, και στο ρόλο του Εύλογον ως παράδειγμα ενότητας πολιτισμού και επιστήμης.

Η Α’ Αντιπρόεδρος της ΔΕ του ΤΕΕ και Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΜΠ Αντωνία Μοροπούλου ανέφερε ότι η καινοτομία των ψηφιακών υποβάθρων επιτρέπει διεπιστημονική παρουσίαση και δημιουργεί μοντέλο συζήτησης με άλλες ειδικότητες. Για τα αποτελέσματα, ανέφερε την έκδοση βιβλίων και βίντεο, τη δημιουργία ψηφιακού αποθετηρίου, τυποποίηση διεργασιών και ανάπτυξη κέντρου ικανοτήτων για την προστασία και διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Επίσης, θα δημιουργηθούν εργαστήρια για εκπαίδευση και παρακολούθηση.

Τόνισε την ανάγκη υπερ-επιστημονικού διαλόγου σε φόρουμ και διεθνή συνέδρια, και ανέφερε: «Τα μνημεία μας μιλούν μέσα από την ιστορία, τις αξίες τους και τον τρόπο σύνδεσής τους με την κοινωνία».

Η κ. Μοροπούλου πρόσθεσε ότι τα μνημεία μιλούν μέσω της ιστορίας και των αξιών τους, και ότι η κοινωνία ενδιαφέρεται για αυτά, όπως δείχνει το άνοιγμα του Πανάγιου Τάφου και η παγκόσμια ανταπόκριση. «Τα μνημεία μιλούν στην ανθρωπότητα, όχι μόνο στη θρησκεία».

Ο Κωνσταντίνος Ζορμπάς, Γενικός Διευθυντής της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης, τόνισε την ανάγκη διεπιστημονικού διαλόγου μεταξύ επιστήμης και χριστιανισμού, και το πώς τα εμβληματικά μνημεία μπορούν να γίνουν τόποι κοινωνικού διαλόγου και συνοχής.

Ο Θεόδωρος Ματτίκας, Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Επιστήμης Υλικών, ανέφερε ότι το έργο είναι δύσκολο αλλά σημαντικό, και ότι εμπλέκεται σε αρχαιολογική τεκμηρίωση, μη καταστροφική έρευνα και ανάλυση αρχαίου DNA και βιοπληροφορική.

Ο Χρήστος Καραπιπέρης, αντιπρόεδρος της DNA Sequence, ανέφερε την αρχαιογενομική προσέγγιση στην Ιερουσαλήμ, και τη δημιουργία μικροβιακού χάρτη για την παρακολούθηση αλλαγών στον χρόνο, που θα αποτελέσει σημαντική παρακαταθήκη. Υπογράμμισε την ανάγκη επικοινωνίας αυτών των αποτελεσμάτων στο ευρύ κοινό.

Η Ελένη Ζυμή, Αναπληρώτρια καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας, ανέφερε ότι το Αποθετήριο θα διασφαλίσει την ψηφιακή ορατότητα των μνημείων και θα αναδείξει την ιστορία τους μέσω σύγχρονων εφαρμογών.

Η Μαρία Κυλάφη από το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου τόνισε ότι το πρόγραμμα προάγει την ψηφιακή εποχή και το άνοιγμα στο κοινό της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η Λιάνα Αναγνωστάκη, Διευθύντρια Διεθνών Σχέσεων & Θεμάτων Ευρωπαϊκής Ένωσης του ΤΕΕ, υπογράμμισε τη συμμετοχή και στήριξη του ΤΕΕ, και την ευρωπαϊκή του δραστηριότητα. Αναφέρθηκε στην ψηφιακή μετάβαση και τις πρωτοβουλίες του.

Η Βασιλική Γεωργιάδου, Διευθύντρια και Πρόεδρος ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), τόνισε ότι η γνώση πρέπει να επιστρέψει στην κοινωνία και ότι το έργο αφορά στην αναστήλωση μνημείων που αποτελούν μέρος του πολιτισμού μας.

Στην εναρκτήρια σύσκεψη συμμετείχαν επίσης από την ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ: Κυριάκος Λαμπρόπουλος, επ. καθηγητής Χημικών Μηχανικών, οι καθηγητές Τάσος και Νίκος Δουλάμης, και οι συνεργάτες Νίκος Μορόπουλος, Ιωάννα Μικρού, Δημήτρης Ψαρρής, Κατερίνα Δελέγκου, Στέργιος Ρουμελιώτης, Αναστασία Βυθούλκα. Από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων: Χρήστος Σταυράκος, Δρ. Δημήτρης Έξαρχος και Φανή Λυτάρη. Από την Επιτροπή Συντήρησης Μνημείων Ακροπόλεως: Ελένη Αγγελακοπούλου. Από το ΕΚΚΕ: Έφη Ιωάννου, Μάρθα Μπαφέτη, Μαρία Τοπάλη, Μαγδαληνή Τσεβρένη, Απόστολος Λινάρδης, Πολυξένη Δημητροπούλου, Ειρήνη Κοσμά, Αλεξάνδρα Θεοφίλη.