Νέες πρακτικές για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από τη διεπιστημονική καινοτόμο μεθοδολογία της αποκατάστασης του Παναγίου Τάφου – Συνεχίζονται οι εργασίες στο 4ο Διεθνές Συνέδριο TMM_CH
Με σημαντικές ομιλίες και παρουσιάσεις που εμβαθύνουν στη θεματική, συνεχίζονται οι εργασίες στο 4ο Διεθνές Συνέδριο TMM_CH (Transdisciplinary Multispectral Modelling and Cooperation for the Preservation of Cultural Heritage). Το συνέδριο διοργανώνεται από 7 έως 9 Απριλίου στο Ίδρυμα Ευγενίδου, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και το Υπουργείο Εξωτερικών. Η προεδρία και ο συντονισμός γίνεται από την Ομότιμη Καθηγήτρια Αντωνία Μοροπούλου, η οποία είναι επικεφαλής της Διεπιστημονικής Ομάδας και επιστημονική υπεύθυνη της αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου. Η κα Μοροπούλου είναι επίσης Αντιπρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Νέες πρακτικές για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς μέσα από τη διεπιστημονική καινοτόμο μεθοδολογία της αποκατάστασης του Παναγίου Τάφου – Τεχνολογία και καινοτομία στο επίκεντρο (1ο πάνελ)
Τα θέματα της καινοτόμου διεπιστημονικής ανάπτυξης, μεταφοράς τεχνογνωσίας και της πολυμερούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση των παγκόσμιων προκλήσεων και την αποκατάσταση εμβληματικών μνημείων συζητήθηκαν από τους ομιλητές του πάνελ «Πρότυπο διεπιστημονικής ανάπτυξης και μεταφοράς τεχνογνωσίας και συνεργασίας για την αποκατάσταση εμβληματικών μνημείων και την ανάδειξη των αξιών του Χριστιανισμού σε διάλογο με την κοινωνία».
Ανοίγοντας τη συζήτηση, η ομότιμη καθηγήτρια στη Σχολή Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ, Μοροπούλου Αντωνία, τόνισε ότι η πρόκληση της επόμενης ημέρας είναι η μετάδοση της τεχνογνωσίας ώστε να τυποποιηθούν οι διαδικασίες συντήρησης, ανακαίνισης και ανάδειξης των μνημείων, βασιζόμενη στις καλές πρακτικές που έχουν ήδη εφαρμοστεί.
Η διεπιστημονική καινοτόμος μεθοδολογία της αποκατάστασης του Παναγίου Τάφου
Η κα Μοροπούλου παρουσίασε τις διαδικασίες και τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για την ανακαίνιση του Παναγίου Τάφου, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες και τρισδιάστατες απεικονίσεις. Περιέγραψε επίσης τη δύσκολη διαδικασία έγκρισης από τις θρησκευτικές και πολιτικές αρχές, που επέτρεψε την ολοκλήρωση του έργου σε 8,5 μήνες και εντός προϋπολογισμού 3,5 εκατομμυρίων ευρώ. Τόνισε την ανάγκη δημιουργίας βάσης δεδομένων για την μετάδοση της μεθοδολογίας και την ανάπτυξη εθνικού δικτύου διάδοσης και εφαρμογής των πρακτικών αυτών. Το υπό δημιουργία Ψηφιακό Αποθετήριο θα συγκεντρώνει μεθοδολογίες, επιστημονικά δεδομένα και συμπεράσματα από το έργο, ώστε να μεταφερθεί η τεχνογνωσία και να τυποποιηθούν οι πρακτικές σε άλλα έργα.
Η ψηφιακή τεκμηρίωση και η αξία της
Ο Ανδρέας Γεωργόπουλος, καθηγητής στη Σχολή Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών του ΕΜΠ και μέλος του Διεθνούς Συμβουλίου Μνημείων και Τοποθεσιών ICOMOS, παρουσίασε την αξία και τις δυνατότητες της ψηφιακής τεκμηρίωσης. Αναφέρθηκε στις μεθόδους 3D scanning, ψηφιακής φωτογραμμετρίας, GIS και HBIM, που συμβάλλουν στην προστασία και διατήρηση των μνημείων, καθώς και στην εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Εποπτεία και ασφάλεια των μνημείων
Χάρης Μουζάκης, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, μίλησε για την παρακολούθηση της υγείας των μνημείων, τον έλεγχο των κατασκευαστικών δυναμικών, τις παραμορφώσεις και τις κινήσεις. Ανέφερε ότι χρησιμοποιούνται ασύρματοι αισθητήρες για να αποφευχθούν τα καλώδια, και ότι πρέπει να υπάρχει μηχανισμός έγκαιρης προειδοποίησης για πιθανές ζημιές.
Διατήρηση και διάσωση των χριστιανικών μνημείων
Ο Δικερί Χασάν Φιράτ, καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτονικής του Fatih Sultan Mehmet Vakif University, τόνισε ότι η τεχνολογία αυξάνει τη συνεργασία μεταξύ επιστημονικών κλάδων και ότι η διατήρηση των μνημείων πρέπει να εμπνέει.
Αρχαιολογικές και ιστορικές ανακαλύψεις
Η Ισμήνη Κριάρη, ομότιμη καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, παρουσίασε αποσπάσματα από επιτύμβιες επιγραφές σε τάφους εμπόρων της Οθωμανικής περιόδου, που καταγράφουν ονόματα, επιτεύγματα και αξίες, και αναδεικνύουν την εθνική παλιγγενεσία.
Προστασία και διατήρηση μνημείων σε περιόδους κρίσεων
Ο Σπύρος Παππάς, ευρωπαίος δικηγόρος, τόνισε την ανάγκη για μεγαλύτερη αποφασιστικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υποστήριξη διεθνών έργων και την ανάπτυξη ευρωπαϊκού δικτύου για την προστασία του πολιτισμού.
Διάλογος και αξίες σε πολιτιστικά μνημεία (2ο πάνελ)
«Τα χριστιανικά μνημεία και οι χριστιανικές αξίες σε διάλογο με την κοινωνία» ήταν το θέμα του δεύτερου πάνελ του 4ου Διεθνούς Συνεδρίου TMM-CH, που διοργανώνει το ΕΜΠ σε συνεργασία με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης και το Υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Ιωάννης Σαρακιώτης, γενικός γραμματέας της Interparliamentary Assembly on Orthodoxy και μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου, ανέφερε ότι οι βασικές αιτίες καταστροφής μνημείων είναι ο θρησκευτικός φανατισμός και η μισαλλοδοξία. Αναφέρθηκε επίσης στη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, τονίζοντας το δίκαιο αίτημα σεβασμού.
Ο ρόλος της εκκλησίας και του θρησκευτικού τουρισμού
Ο Ιωάννης Παναγιωτόπουλος, καθηγητής στο ΕΚΠΑ, υπογράμμισε την ανάγκη η εκκλησία να γίνει χώρος διαλόγου και να προάγει την πνευματικότητα και τον πολιτισμό. Αναφέρθηκε στον θρησκευτικό τουρισμό, που αυξήθηκε από 2 εκατομμύρια σε 50 εκατομμύρια επισκέπτες μετά την αποκατάσταση του Ιερού Κουβουκλίου.
Η Μοροπούλου τόνισε ότι η προβολή και η δημοσιότητα των έργων αυτών ενισχύουν την αξία τους και ότι η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς απαιτεί ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.
Προώθηση της πολιτιστικής ταυτότητας και συνεργασία
Ο Αριστάρχος Γκρέκας, Δρ. και αρχιμανδρίτης, επεσήμανε ότι η αντιμετώπιση των θρησκευτικών μνημείων ως αρχαιολογικών χώρων είναι λάθος και ότι η επιβίωσή τους εξασφαλίζεται μέσω σωστών αποκαταστάσεων.
Ο Κώστας Ζορμπάς, διευθυντής της Ορθόδοξης Ακαδημίας Κρήτης, ήταν ο συντονιστής του πάνελ.
Διάδοση αξιών και αφηγημάτων (3ο πάνελ)
Το θέμα του τρίτου πάνελ ήταν η διάδοση των αξιών και των πνευματικών αφηγημάτων. Η Αντωνία Λαμπροπούλου, από το ΕΜΠ, τόνισε ότι πρέπει να γνωρίζουμε το μήνυμα που θέλουμε να μεταδώσουμε και να το επικοινωνούμε μέσω διαλόγου και εκπαιδευτικών δράσεων. Η δημοσιογραφική και επιστημονική παρουσία συμβάλλουν στην ευρεία διάδοση.
Η Johanna Tschautscher, σκηνοθέτις και συγγραφέας, αναφέρθηκε στις προσπάθειες της ομάδας της για την αποκατάσταση της θρησκευτικής κληρονομιάς και τις μεθόδους προβολής.
Η Αγγελική Γεωργιάδου, Πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, τόνισε τη σημασία των κοινωνικών επιστημών στην κατανόηση της πολιτιστικής κληρονομιάς και την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας στη διαμόρφωσή της.
Η Συλβάνα Χρυσακοπούλου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, ανέδειξε την αξία των μνημείων μέσα από παραδείγματα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Ο Evan Katsarelis από το Harvard University ανέλυσε τα εργαλεία συνεργασίας μεταξύ θεσμών και την ανάγκη ενίσχυσης αυτής της συνεργασίας.