Χρηματοδοτήσεις και ασφαλίσεις: πώς η αγορά διορθώνει τις υπερβολές της «πράσινης» ανάπτυξης

Το ΤΜΕΔΕ διοργανώνει το 2^ο Διεθνές Συνέδριο «Redefining the Future Horizons: Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο»

ESG, πράσινα ομόλογα, υποδομές, ΣΔΙΤ και ασφαλίσεις. Πώς η κλιματική κρίση έχει προσδώσει νέο «νόημα»; Ποιες εξελίξεις «τρέχουν» στο εξωτερικό; Και ποια είναι η θέση της Ελλάδας στο σύγχρονο επενδυτικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται αφενός από τον περιβαλλοντικό παράγοντα, αφετέρου από το Trump-Effect;

Σ’ αυτά τα ερωτήματα προσπάθησαν να απαντήσουν οι συμμετέχοντες της θεματικής ενότητας «Ο κλιματικός παράγοντας επανακαθορίζει τις επενδύσεις και την ασφαλιστική αγορά», στο πλαίσιο του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου «Redefining the Futures Horizons: Σχεδιάζοντας τις βιώσιμες στρατηγικές του αύριο», το οποίο διοργανώνεται από το Ταμείο Μηχανικών Εργοληπτών Δημόσιων Έργων (ΤΜΕΔΕ), στις 9 και 10 Δεκεμβρίου, στο κτίριο του Συλλόγου Υπαλλήλων Τράπεζας Ελλάδος, επί της οδού Σίνα 16, στην Αθήνα.

Ο Μάνος Δροσατάκης, Διευθύνων Σύμβουλος Iolcus, ανέδειξε πώς ο κλιματικός παράγοντας έχει αλλάξει τις επενδυτικές επιλογές. Συγκεκριμένα, μίλησε για τα αμοιβαία κεφάλαια, που επενδύουν σε ESG. Πρόκειται για το 6% των κεφαλαίων παγκοσμίως, ενώ στην Ευρώπη το αντίστοιχο νούμερο ανέρχεται στο 20%. Δηλαδή, ένα στα πέντε κεφάλαια επενδύει με κριτήριο το ESG. Σήμερα, συνέχισε, η Ευρώπη χαλαρώνει τα κριτήρια ESG, κάτι που σημαίνει ότι «θα δούμε νέες εισροές κεφαλαίων».

Αλλαγές υπάρχουν και στα ομόλογα, μέσω της κατηγορίας των «πράσινων» τίτλων, που πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως να κατευθύνονται σε επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον. «Από το μισό τρισ. δολάρια το 2020, έχουμε περάσει τα 3 τρισ. δολάρια παγκοσμίως και βλέπω μεγάλη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια», εκτίμησε ο Μάνος Δροσατάκης. Αναγνώρισε ότι «και στην Ελλάδα έχουμε “πράσινα” ομόλογα», αναφερόμενος στις συστημικές τράπεζες και στη ΔΕΗ. «Εάν το κλασικό ομόλογο έχει απόδοση 3,2%, το αντίστοιχο “πράσινο” έχει 3,15%», είπε, εξηγώντας ότι το μικρό premium είναι σημαντικό γιατί, πρώτον, «ουσιαστικά δεν τιμωρούμε αυτόν που θέλει να επενδύσει στο ESG» και, δεύτερον, «δίνουμε τη δυνατότητα σε ένα κλασικό αμοιβαίο κεφάλαιο να επενδύσει σε αυτά τα ομόλογα».

Ειδική αναφορά έκανε και στα private equities, που επενδύουν σε υποδομές. Στην Ελλάδα, όπως διευκρίνισε, υπάρχουν κάποιες προσπάθειες, και εκτιμά ότι αυτή η κατηγορία θα αναπτυχθεί σημαντικά τα επόμενα χρόνια, κυρίως από ιδιώτες επενδυτές.

Ο Πάνος Αντωνόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος Alpha Asset Management, τόνισε ότι υπάρχει αλλαγή στο momentum των ενεργειακών επενδύσεων, που σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και την εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ. «Οι αγορές δίνουν μεγαλύτερη σημασία στη διαφοροποίηση των πηγών και στην ενεργειακή σταθερότητα», σχολίασε. Πρόσθεσε ότι «η απανθρακοποίηση παραμένει στόχος, αλλά δεν είναι ο μοναδικός οδηγός […] υπάρχει μια επιβράδυνση, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται η μετάβαση […] Ο δρόμος παραμένει “πράσινος”, αλλά πιο πειθαρχημένος».

Στην Ελλάδα, συνέχισε, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για ενεργειακές υποδομές και διαθέσιμα ώριμα έργα που μπορούν να προσελκύσουν κεφάλαια. Ταυτόχρονα, το περιβάλλον γίνεται πιο απαιτητικό. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο και προβλεψιμότητα ώστε οι επενδυτές να κινηθούν με ασφάλεια και μακροπρόθεσμα», τόνισε.

Ερωτηθείς για το «Trump-Effect», παραδέχθηκε ότι αυξάνει την αβεβαιότητα, καθώς κάθε μετατόπιση στην αμερικανική πολιτική επηρεάζει τις παγκόσμιες ροές. Ωστόσο, μεσοπρόθεσμα, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αγνοήσουν τον κλιματικό κίνδυνο και τις ρυθμιστικές απαιτήσεις. «Πολλές επιχειρήσεις έχουν ήδη προσαρμοστεί και έχουν ενσωματώσει την πράσινη μετάβαση στα επιχειρηματικά τους μοντέλα, κάτι που δύσκολα ανατρέπεται», σχολίασε. Πρόσθεσε ότι «ακόμη και στην Ελλάδα, παρότι έχουμε καθυστερήσεις, τώρα βλέπουμε να επιταχύνουμε το βήμα μας».

Ο ίδιος τόνισε ότι στο τρίπτυχο Ενεργειακή Σταθερότητα – Κόστος – Περιβάλλον, υπάρχει ένα σημείο ισορροπίας που μεταβάλλεται ανάλογα με τις συγκυρίες. Αυτό ορίζει την πράσινη μετάβαση και καθορίζει ποιες επενδύσεις είναι βιώσιμες.

Την ίδια στιγμή, ο Ernesto Di Giorgio, Principal, Head of Insurance, Financial Services της Grant Thornton, ανέφερε τέσσερις βασικούς πυλώνες:

• Πράσινη μετάβαση και ενεργειακές υποδομές: Όπως επεσήμανε, παρατηρείται έξαρση στις επενδύσεις σε έργα ενεργειακής μετάβασης, καθώς το 2023 επενδύθηκαν 180 τρισ. δολάρια παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, των δικτύων και της διασύνδεσης. Αναγνώρισε ότι υπάρχει κενό χρηματοδότησης που δεν καλύπτεται εύκολα. Στην Ελλάδα, έχει εξέχουσα θέση με έργα στις ΑΠΕ, στην αποθήκευση ενέργειας, στις διασυνδέσεις και στην απολιγνιτοποίηση.
• ESG: Ο Ernesto Di Giorgio παρατήρησε ότι «συνεχίζει να υπάρχει η τάση του ESG, αλλά ωριμάζει και επανατοποθετείται». Έχει λιγότερο marketing και περισσότερη ουσία. Στην Ελλάδα, γίνονται βήματα κυρίως από μεγάλες εισηγμένες και τράπεζες. Οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν ακόμα δρόμο μπροστά τους.»
• Τεχνολογία: Υπάρχει μεγάλη έξαρση σε επενδύσεις σε AI, ψηφιακές υποδομές και data centers. Παράδειγμα η Ινδία, όπου έχουν επενδυθεί 100 δισ. δολάρια σε data centers. Προειδοποίησε ότι οι κεντρικές τράπεζες κρούουν τον κώδωνα κινδύνου για φούσκα χρέους. Στην Ελλάδα, έχουν υλοποιηθεί έργα κυρίως στις υποδομές, όχι στην παραγωγή AI.
• Real estate και Τουρισμός: Το παραδοσιακό real estate αντιμετωπίζει πιέσεις, ενώ ο τουρισμός, η διαμονή και η logistics παρουσιάζουν άνθιση. Η Ελλάδα προσελκύει επενδύσεις στον τουρισμό και στο real estate στα αστικά κέντρα, μέσω βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και ενεργειακών έργων.

Ο Κώστας Νικολάου, Γενικός Διευθυντής Prudential B. Marghios & Partners, εστίασε στις ασφαλιστικές καλύψεις που σχετίζονται με έργα διαχείρισης κλιματικής κρίσης. Έφερε ως παράδειγμα την αποκατάσταση δικτύων άρδευσης στην Καρδίτσα. «Χρειάζονται ασφαλιστικές καλύψεις για να διασφαλιστεί η συνέχεια των έργων», είπε. Υπάρχουν καλύψεις κατά παντός κινδύνου, γενική αστική ευθύνη και κάλυψη απώλειας εσόδων σε καθυστερήσεις. «Το ιδιωτικό τομέα συμβάλλει σημαντικά, καθώς πριν ήταν μόνο κρατικό το έργο», σημείωσε. Οι ανάδοχοι μπορούν να αναλαμβάνουν και μη υποχρεωτικές καλύψεις, όπως κυβερνοεπιθέσεις, για να διασφαλίσουν τη συνέχεια των έργων.

Αναφέρθηκε και στα ΣΔΙΤ, όπου «πολλοί φορείς εμπλέκονται». Ο σύμβουλος είναι ο συνδετικός κρίκος και πιο ευέλικτος. «Καθώς απομακρυνόμαστε από τον κρίκο του συμβούλου, το περιβάλλον γίνεται πιο φοβικό και πιο δύσκολο να προχωρήσει η συνεργασία», τόνισε. Υπάρχουν βήματα, αλλά χρειάζεται βελτίωση για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Οι ανάδοχοι γνωρίζουν τι πρέπει να γίνει, αλλά υπάρχουν αγκυλώσεις λόγω φόβου και ευθυνών στις υπηρεσίες», κατέληξε.

Ο δημοσιογράφος Δημήτρης Πεφάνης συντόνισε τη συζήτηση.

—-

Για περισσότερες πληροφορίες και το πρόγραμμα, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: future-horizons.gr, όπου μπορείτε να παρακολουθήσετε τις εργασίες.

Το συνέδριο στηρίζουν:

SILVER χορηγοί:

• AKTOR Όμιλος Εταιρειών
• CREDIABANK
• EUROXX SECURITIES SA
• INTERBETON

BRONZE χορηγοί:

• IOLCUS
• Joltie
• ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΑΕ

Supporters:

• ALUMIL
• ARKITON AE
• AS BUILD ATE
• COSMOS AEBE
• EFG EUROBANK
• ELDON’S HELLAS ΕΠΕ
• ETBA
• EUROLAMP ABEE
• GRANT THORNTON
• GREEN EDGE
• PREMIA Properties
• PRUDENTIAL
• RENEL IKE
• ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΥΔΡΟΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΑΕ
• ΕΛΤΕ ΕΠΕ
• ΕΥΑΘ
• ΕΥΔΑΠ
• ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΩΝ ΑΕ
• ΜΙΧΑΗΛ Μ. ΤΣΟΝΤΟΣ ΑΕ
• ΝΑΜΑ ΑΕ
• ΠΛΕΘΡΟΝ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΑΤΕ
• ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗ ΑΝΑΔΟΜΗΣΗ ΙΚΕ
• Σ. ΑΪΒΑΖΙΔΗΣ ΑΕΒΕ
• ΣΤΑΣΥ
• Τ&Τ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΑΕ
• ΤΕΚΑΛ ΑΤΕ

Χορηγοί Επικοινωνίας:

• ΕΡΤ
• Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων