Μάνος Δροσατάκης, Διευθύνων Σύμβουλος Iolcus

Ανέδειξε πώς ο κλιματικός παράγοντας έχει αλλάξει τις επενδυτικές επιλογές. Συγκεκριμένα, μίλησε για τα αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σε ESG. Αυτά αντιπροσωπεύουν το 6% των παγκόσμιων κεφαλαίων, ενώ στην Ευρώπη το ποσοστό φτάνει το 20%. Δηλαδή, ένα στα πέντε κεφάλαια επενδύει με κριτήριο το ESG. Η Ευρώπη χαλαρώνει τα κριτήρια ESG, κάτι που θα φέρει νέες εισροές κεφαλαίων.

Επίσης, αναφέρθηκε στα «πράσινα» ομόλογα, που πρέπει να πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, όπως να κατευθύνονται σε επενδύσεις φιλικές προς το περιβάλλον. Από το 2020, η παγκόσμια αξία των πράσινων ομολόγων αυξήθηκε από 0,5 τρισ. δολάρια σε πάνω από 3 τρισ. δολάρια, με μεγάλη ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Στην Ελλάδα, υπάρχουν «πράσινα» ομόλογα από συστημικές τράπεζες και τη ΔΕΗ. Το «πράσινο» ομόλογο έχει μικρότερο επιτόκιο (3,15%) από το κλασικό (3,2%), και αυτό δίνει τη δυνατότητα σε κλασικά αμοιβαία κεφάλαια να επενδύουν σε αυτά.

Έγινε αναφορά και στα private equities που επενδύουν σε υποδομές. Στην Ελλάδα, υπάρχουν προσπάθειες και αναμένεται μεγάλη ανάπτυξη, κυρίως από ιδιώτες.

Πάνος Αντωνόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος Alpha Asset Management

Αναγνώρισε αλλαγές στο momentum των ενεργειακών επενδύσεων, που σχετίζονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι αγορές δίνουν έμφαση στην ενεργειακή σταθερότητα και στη διαφοροποίηση πηγών. Η απανθρακοποίηση παραμένει στόχος, αλλά η αγορά περνά σε μια φάση ωρίμανσης και πιο πειθαρχημένης μετάβασης. Υπάρχει ανάγκη για ενεργειακές υποδομές και σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε οι επενδυτές να κινηθούν με ασφάλεια και μακροπρόθεσμα.

Το «Trump-Effect» αυξάνει την αβεβαιότητα, αλλά οι επιχειρήσεις έχουν ήδη ενσωματώσει την πράσινη μετάβαση στα επιχειρηματικά τους μοντέλα. Στην Ελλάδα, έχουμε ανάγκη για ενεργειακές υποδομές και ώριμα projects, ενώ το περιβάλλον γίνεται πιο απαιτητικό.

Ο ίδιος τόνισε ότι υπάρχει ισορροπία μεταξύ Ενεργειακής Σταθερότητας, Κόστους και Περιβάλλοντος, που καθορίζει ποιες επενδύσεις είναι βιώσιμες.

Ernesto Di Giorgio, Principal, Head of Insurance, Financial Services, Grant Thornton

• Πράσινη μετάβαση και ενεργειακές υποδομές: Παρατηρείται έξαρση επενδύσεων σε έργα ενεργειακής μετάβασης. Το 2023 επενδύθηκαν 180 τρισ. δολάρια παγκοσμίως. Στην Ευρώπη, υπάρχει μεγάλη ανάγκη για επενδύσεις σε ενέργεια, δίκτυα και διασυνδέσεις. Υπάρχει όμως και κενό χρηματοδότησης. Στην Ελλάδα, έργα σε ΑΠΕ, αποθήκευση ενέργειας, διασυνδέσεις και απολιγνιτοποίηση έχουν εξέχουσα θέση.
• ESG: Η τάση συνεχίζει, αλλά ωριμάζει και επανατοποθετείται. Γίνονται βήματα από μεγάλες εταιρείες και τράπεζες, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις έχουν δρόμο μπροστά τους.
• Τεχνολογία: Υπάρχει μεγάλη έξαρση σε επενδύσεις σε AI, ψηφιακές υποδομές και data centers. Στην Ινδία, έχουν επενδυθεί 100 δισ. δολάρια σε data centers. Οι κεντρικές τράπεζες προειδοποιούν για φούσκα από το χρέος. Στην Ελλάδα, κινήσεις γίνονται κυρίως σε υποδομές, όχι στην παραγωγή AI.
• Real estate και Τουρισμός: Το παραδοσιακό real estate πιέζεται, αλλά ο τουρισμός και το logistics παρουσιάζουν άνθιση. Η Ελλάδα επενδύει στον τουρισμό και σε αστικά real estate μέσω βραχυπρόθεσμων μισθώσεων και ενεργειακών έργων.

Κώστας Νικολάου, Γενικός Διευθυντής, Prudential B. Marghios & Partners

Εστίασε στις ασφαλιστικές καλύψεις που αφορούν έργα διαχείρισης κλιματικής κρίσης, όπως η αποκατάσταση δικτύων άρδευσης στην Καρδίτσα. Οι ασφαλίσεις καλύπτουν φωτιές, πλημμύρες, ζημιές και απώλεια εσόδων σε καθυστερήσεις. Ο ιδιωτικός τομέας αυξάνει την ασφάλιση στα έργα, σε αντίθεση με το παρελθόν που ήταν μόνο κρατικό. Οι ανάδοχοι μπορούν να αναλαμβάνουν και μη υποχρεωτικές καλύψεις, όπως κυβερνοεπιθέσεις.

Έγινε αναφορά και στις ΣΔΙΤ, όπου πολλοί φορείς συμμετέχουν. Ο ρόλος του συμβούλου είναι σημαντικός και ευέλικτος, αλλά η αυξανόμενη δυσκολία και ο φόβος καθιστούν τις συνεργασίες πιο δύσκολες. Υπάρχουν βήματα προόδου, αλλά χρειάζεται βελτίωση για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Ο συντονισμός της συζήτησης έγινε από τον δημοσιογράφο Δημήτρη Πεφάνη.