Φωτοβολταϊκά στις στέγες της Ευρώπης: νέα πανευρωπαϊκή μελέτη δείχνει ότι μπορούν να καλύψουν έως το 40% της ηλεκτρικής ζήτησης
Μια νέα επιστημονική μελέτη ανοικτής πρόσβασης, που δημοσιεύθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2026 στο διεθνές περιοδικό Nature Energy, δείχνει ότι τα φωτοβολταϊκά στις στέγες κτιρίων θα μπορούσαν να καλύψουν περίπου το 40% της μελλοντικής ηλεκτρικής ζήτησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2050. Η μελέτη τιτλοφορείται Mapping Europe’s rooftop photovoltaic potential with a building-level database και υπογράφεται από τους Kakoulaki, G., Kenny, R., Nigel, T. et al.
Για πρόσβαση στη μελέτη, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://doi.org/10.1038/s41560-025-01947-x
Το έργο και η σημασία του
Το έργο εκπονήθηκε από ερευνητές του JRC και αξιοποιεί πανευρωπαϊκά δεδομένα που έχουν αναπτυχθεί για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών πολιτικών για την ενέργεια και το κλίμα. Τα αποτελέσματα συνδέονται άμεσα με βασικές πρωτοβουλίες της ΕΕ, όπως η αναθεωρημένη Energy Performance of Buildings Directive, το RePowerEU σχέδιο και η European Solar Rooftops Initiative. Στόχος είναι η υποστήριξη σχεδιασμού πολιτικών και επενδύσεων σε όλα τα κράτη μέλη.
Προβλέψεις και δυναμικό
Σύμφωνα με τη μελέτη, οι στέγες των περίπου 271 εκατομμυρίων κτιρίων της ΕΕ θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν συνολική εγκατεστημένη ισχύ φωτοβολταϊκών περίπου 2,3 terawatts peak (TWp). Με τη σημερινή τεχνολογία, αυτό μεταφράζεται σε ετήσια παραγωγή περίπου 2.750 terawatt-hours (TWh) ηλεκτρικής ενέργειας, που αντιστοιχεί στο 40% των αναγκών ενός πλήρως ανανεώσιμου ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος το 2050.
Νέα δεδομένα και τεχνολογική πρόοδος
Για πρώτη φορά, το δυναμικό αυτό υπολογίζεται σε επίπεδο μεμονωμένου κτιρίου για ολόκληρη την ΕΕ. Η ανάλυση βασίζεται στο European Digital Building Stock Model (DBSM) R 2025, ένα γεωχωρικό σύνολο δεδομένων υψηλής ανάλυσης που καλύπτει όλα τα κράτη μέλη και συνδυάζεται με εθνικά διοικητικά στοιχεία. Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει ακριβέστερο ενεργειακό σχεδιασμό, από το επίπεδο της πολυκατοικίας έως την πόλη, την περιφέρεια και την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά.
Το συνολικό τεχνικό δυναμικό κατανέμεται σε περίπου 1.800 GWp για κατοικίες και 500 GWp για μη οικιστικά κτίρια, όπως γραφεία, εμπορικά και βιομηχανικά ακίνητα. Η μελέτη λαμβάνει υπόψη την πρόοδο στην τεχνολογία των φωτοβολταϊκών, με την απόδοση μετατροπής να έχει αυξηθεί από περίπου 18% το 2018 σε 22% το 2025, καθώς και τη μεγαλύτερη πυκνότητα ισχύος σε επίπεδες στέγες μεγάλων κτιρίων.
Προοπτικές και στόχοι
Σε σχέση με τους ενδιάμεσους στόχους της ΕΕ, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι έως το 2030 πάνω από το 50% του στόχου για 700 GW εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών θα μπορούσε να καλυφθεί μόνο από στέγες μη οικιστικών κτιρίων. Σε χώρες όπως η Κύπρος, η Φινλανδία και η Δανία, το δυναμικό αυτό αρκεί για να καλύψει σχεδόν το σύνολο των εθνικών στόχων που έχουν τεθεί στα National Energy and Climate Plans (NECPs) 2021–2030, τα οποία επικαιροποιήθηκαν το 2024.
Τρέχουσα κατάσταση και προκλήσεις
Παρά το μεγάλο δυναμικό, σήμερα μόλις περίπου το 10% των ευρωπαϊκών στεγών διαθέτουν φωτοβολταϊκά. Ωστόσο, τα συστήματα σε στέγες αντιπροσωπεύουν ήδη το 61% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος φωτοβολταϊκών στην ΕΕ (339 GWp το 2024). Δεδομένου ότι τα κτίρια ευθύνονται για περίπου το 42% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας και το 36% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ενέργεια, ο κτιριακός τομέας αποτελεί κεντρικό πεδίο παρέμβασης για την ευρωπαϊκή κλιματική πολιτική.
Δημόσια διαθεσιμότητα και εργαλεία
Η δημόσια διάθεση του DBSM R 2025 και του σχετικού κώδικα από το JRC ενισχύει την αρχή της Open Science και παρέχει στους μηχανικούς, μελετητές, δήμους και επενδυτές ένα ισχυρό εργαλείο για πιο στοχευμένες, δίκαιες και τεχνικά τεκμηριωμένες παρεμβάσεις στον τομέα της ηλιακής ενέργειας στα κτίρια.
Συμπεράσματα και στοιχεία δημοσίευσης
Στοιχεία δημοσίευσης: Kakoulaki, G., Kenny, R., Nigel, T. et al. Mapping Europe’s rooftop photovoltaic potential with a building-level database. Nature Energy (2026).
Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τον σύνδεσμο: https://doi.org/10.1038/s41560-025-01947-x