Η πολιτιστική κληρονομιά δεν είναι κάτι στατικό· αλλάζει, επανερμηνεύεται και επηρεάζεται συνεχώς από κοινωνικές, πολιτικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Αυτό ακριβώς βρέθηκε στο επίκεντρο του διεθνούς virtual συνεδρίου Ctrl+S Culture: AI and Heritage in a Digital World, που διοργάνωσε το ICCROM (Διεθνές Κέντρο για τη Μελέτη της Διατήρησης και Αποκατάστασης Πολιτιστικής Κληρονομιάς) στις 19–21 Νοεμβρίου 2025.

Κύριο ερώτημα του συνεδρίου

Πώς μπορεί η Τεχνητή Νοημοσύνη να συμβάλει στην καταγραφή, προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, χωρίς να υποκαταστήσει τις ανθρώπινες αξίες και τη γνώση;

Στη συζήτηση συμμετείχαν 2.398 επαγγελματίες από 145 χώρες, που προέρχονται από μουσεία, αρχεία, πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς, ερευνητικά ιδρύματα και δημιουργικές βιομηχανίες. Σε τρεις ημέρες, με κεντρικές ομιλίες, πάνελ, εργαστήρια και πρακτικές παρουσιάσεις, παρουσιάστηκαν εφαρμογές της AI στη διαχείριση κινδύνων, την τεκμηρίωση μνημείων, την παρακολούθηση επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς και τα όρια που θέτουν η δεοντολογία, η διαφάνεια και η συμμετοχή των κοινοτήτων.

Η ανθρώπινη διάσταση και η τεχνολογία

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο ότι, παρά τις δυνατότητες της τεχνολογίας – από μηχανική μάθηση και προγνωστικά μοντέλα έως ψηφιακές αναπαραστάσεις και δημιουργικές εφαρμογές – ο άνθρωπος παραμένει στο κέντρο της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η AI μπορεί να ενισχύσει τις ανθρώπινες ικανότητες και να υποστηρίξει κρίσιμες αποφάσεις, αλλά δεν μπορεί να αντικαταστήσει την επιτόπια εμπειρία, τη χειρωνακτική δεξιότητα και την τοπική γνώση.

Προοπτικές και προκλήσεις

Το συνέδριο τόνισε επίσης τη σημασία των ποιοτικών και πολυφωνικών δεδομένων, τον ρόλο των αρχείων ως πολύτιμων πόρων για την εκπαίδευση συστημάτων AI και την ανάγκη να εκπροσωπούνται επαρκώς περιοχές και κοινότητες που μέχρι σήμερα μένουν στο περιθώριο των ψηφιακών οικοσυστημάτων.

Συμπεράσματα και μελλοντικές προοπτικές

Το Ctrl+S Culture επιβεβαίωσε ότι το μέλλον της πολιτιστικής κληρονομιάς βρίσκεται στη συνεργασία τεχνολογικής καινοτομίας και ανθρώπινης εξειδίκευσης, μέσα από υπεύθυνο και συμπεριληπτικό ψηφιακό μετασχηματισμό.

Το υλικό του συνεδρίου είναι ήδη διαθέσιμο και δίνει τη δυνατότητα σε όσους δεν το παρακολούθησαν ζωντανά να έχουν πλήρη εικόνα των συζητήσεων και των παρεμβάσεων.

Πηγές και πρόσβαση στο υλικό

• Παρακολουθήστε το συνέδριο σε βίντεο
• Βιβλίο Περιλήψεων
• Καταγραφή Ημέρας 1
• Καταγραφή Ημέρας 2
• Καταγραφή Ημέρας 3

Πηγή

Πηγή: Ctrl+S Culture: AI and Heritage in a Digital World – Conference Wrap-Up