Η Γκιμαράες (Guimarães) είναι μια ιστορική πόλη στη βόρεια Πορτογαλία και μέλος του ευρωπαϊκού οργανισμού για την ενεργειακή μετάβαση Energy Cities. Η πόλη έχει ποικίλες αστικές, περιαστικές και αγροτικές περιοχές. Τα τελευταία χρόνια, οι δύο τελευταίες ζώνες της πόλης αντιμετωπίζουν προκλήσεις λόγω εγκατάλειψης γεωργικών εκτάσεων.

Σύμφωνα με έρευνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το φαινόμενο αυτό δεν αφορά μόνο την τοπική περιοχή. Από τα 27 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, 13 έχουν περίπου το 50% των γεωργικών τους εκτάσεων σε κίνδυνο εγκατάλειψης. Οι χώρες που πλήττονται περισσότερο είναι η Πορτογαλία, η Αυστρία, η Κύπρος, η Δανία, η Εσθονία, η Φινλανδία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Λετονία, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σουηδία και η Σλοβενία.

Στη Γκιμαράες, αυτή η τάση επιδεινώνεται καθώς οι νεότερες γενιές εγκαταλείπουν τη γεωργία. Αυτό επηρεάζει τον πολιτισμό, την παραγωγή τροφίμων και τη σύνδεση των πολιτών με τη γη. Ο Δήμος της Γκιμαράες εργάζεται τώρα για την αναζωογόνηση αυτών των περιοχών, ώστε να διασφαλίσει την επισιτιστική ασφάλεια, τη βιοποικιλότητα και την κοινωνική ανθεκτικότητα.

Στρατηγικές απαντήσεις και πρωτοβουλίες

Η πόλη εξετάζει νέα μοντέλα αστικής γεωργίας. Ένα από αυτά είναι οι κοινοτικοί κήποι (community gardens), που προσφέρουν πολλά περισσότερα από τροφή. Παρέχουν δημόσιο χώρο υψηλής ποιότητας, ενισχύουν την κοινωνική συνοχή, βελτιώνουν την ψυχική υγεία και προάγουν την αλληλεπίδραση μεταξύ γενεών. Σε μια εποχή αυξανόμενης απομόνωσης στην πόλη, οι πράσινες περιοχές γίνονται καταφύγια σύνδεσης και σημασίας.

Ο ρόλος της αστικής γεωργίας στην επισιτιστική ασφάλεια

Η αστική γεωργία δίνει τη δυνατότητα σε οικογένειες, ιδιαίτερα σε οικονομικά ευάλωτα στρώματα, να καλλιεργούν μέρος των τροφίμων τους. Η Γκιμαράες στοχεύει στη μείωση των εξόδων των νοικοκυριών και στην πρόσβαση σε φρέσκα, εποχιακά και τοπικά προϊόντα. Αυτό ενισχύει την αυτονομία και την ανθεκτικότητα της τοπικής κοινότητας.

Μέτρα και πρωτοβουλίες για τη σύνδεση ανθρώπων και φύσης

Ο δήμος της Γκιμαράες δημιούργησε τον παιδαγωγικό κήπο. Ο κήπος αυτός λειτουργεί ως πρότυπο για τον συνδυασμό τροφής, εκπαίδευσης και βιωσιμότητας. Βρίσκεται σε δημόσιο χώρο και χρησιμοποιείται για εργαστήρια και σχολικές επισκέψεις. Η ζήτηση αυτών των χώρων αυξάνεται, και η πόλη αναζητά τρόπους να επεκτείνει τέτοιες πρωτοβουλίες σε όλες τις γειτονιές.

Μακροπρόθεσμο όραμα

Το όραμα της πόλης είναι να δημιουργήσει ένα πιο συνδεδεμένο, ανθεκτικό και βιώσιμο σύστημα παραγωγής τροφίμων. Αυτό θα γεφυρώσει τα χάσματα μεταξύ ανθρώπου και φύσης, αστικών και αγροτικών περιοχών, καθώς και μεταξύ νέων και ηλικιωμένων.

Σχετικά σύνδεσμοι

• Φόρουμ Energy Cities 2026
• Food system journey

Πηγή

https://energy-cities.eu/urban-agriculture-the-example-of-guimaraes/