Βιώσιμη Κινητικότητα και Περιφερειακή Πολιτική: τί ειπώθηκε στην πολύ ενδιαφέρουσα εκδήλωση που διοργάνωσαν ΤΕΕ, ΜΒΚ ΕΜΠ, EURACTIV

Γεώργιος Στασινός: Αλληλένδετη η βιώσιμη κινητικότητα με το σχεδιασμό του χώρου και την τοπική ανάπτυξη

– Να προωθηθούν άμεσα, με χρονοδιάγραμμα, τα 325 Τοπικά Χωρικά Σχέδια στους Δήμους όλης της χώρας

– Η βιώσιμη κινητικότητα είναι μία πρόκληση σήμερα για την Ελλάδα του αύριο

Γεώργιος Δημαράς: «Το ΥΠΕΝ επικεντρώνει την στρατηγική του στις βιώσιμες πόλεις και θέτει τις βασικές πολιτικές κατευθύνσεις για την Αστική Κινητικότητα»

Γιώργος Πατούλης: «Τα ΣΒΑΚ βασικό εργαλείο για να ενισχύσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ποιότητα ζωής στις πόλεις»

Οι προκλήσεις και οι πολιτικές για τη βιώσιμη κινητικότητα

Οι άμεσες και μελλοντικές προκλήσεις για την πολιτική και τον σχεδιασμό, οι δυσκολίες που προκύπτουν από τη γραφειοκρατική οργάνωση του κράτους και τις παθογένειες του παρελθόντος, η διασύνδεση ξεχωριστών μέχρι σήμερα πολιτικών σε μια ολιστική προσέγγιση, καθώς και η ανάγκη για άμεσες πρωτοβουλίες με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, αναδείχθηκαν κατά τις τοποθετήσεις των εξαίρετων ομιλητών στην εκδήλωση με θέμα «Βιώσιμη Κινητικότητα και Περιφερειακή Πολιτική», που διοργάνωσε το ΤΕΕ σε συνεργασία με τη Μονάδα Βιώσιμης Κινητικότητας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και το ευρωπαϊκό δίκτυο EURACTIV, το βράδυ της Τρίτης 22 Ιανουαρίου 2019 στην Αθήνα.

«Η βιώσιμη κινητικότητα και τα Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ), που πρέπει να χρησιμοποιήσουμε για την εφαρμογή τους, είναι μία πρόκληση σήμερα για την Ελλάδα του αύριο», υπογράμμισε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, τονίζοντας ότι «η βιώσιμη κινητικότητα μπορεί και πρέπει να συνδεθεί και να αναπτυχθεί παράλληλα με το σχεδιασμό του χώρου και την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη», ανοίγοντας την εκδήλωση.

«Η Περιφερειακή Πολιτική μαζί με την Πολιτική Συνοχής σε Ευρωπαϊκό επίπεδο έχει αποδειχθεί ότι είναι η κυρίαρχη αναπτυξιακή πολιτική της Ένωσης», σημείωσε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, προσθέτοντας ότι «η βιώσιμη κινητικότητα είναι ένα θέμα που αποτελεί αιχμή της συζήτησης σε Ευρωπαϊκό επίπεδο». Αναφερόμενος στον σχεδιασμό του χώρου, τόνισε ότι «είναι ιδιαίτερα κρίσιμο να ανταποκριθεί η χώρα μας, ενόψει της συνολικής αλλαγής μιας μεγάλης μεταρρύθμισης που έχουμε μπροστά μας, με την εκπόνηση των 325 Τοπικών Χωρικών Σχεδίων», για τα οποία υπογράμμισε ότι «πρέπει να προωθηθούν σύντομα και όχι όπως με τα ΓΠΣ, που παραμένουν σε εκκρεμότητα 30 έως 40 χρόνια».

«Τα νέα Τοπικά Χωρικά Σχέδια, τόνισε ο πρόεδρος του ΤΕΕ, πρέπει εξαρχής να εντάξουν τη βιώσιμη κινητικότητα ως προϋπόθεση από το στάδιο της Μελέτης, αλλά και την ανθεκτικότητα των πόλεων, ιδίως λόγω της κλιματικής αλλαγής». Παράλληλα, είπε ότι «πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι νέες οικονομικές και κοινωνικές ανάγκες που δημιουργούνται από τις συνεχείς και γρήγορες εξελίξεις».

«Τα ΣΒΑΚ αποτελούν στρατηγικό και επιχειρησιακό σχέδιο με ολιστική προσέγγιση, που έχει στόχο να καλύψει τις ανάγκες κινητικότητας των ανθρώπων σήμερα και στο μέλλον, για μία καλύτερη ποιότητα ζωής στις πόλεις και τα περίχωρά τους», τόνισε ο Γιώργος Στασινός, επισημαίνοντας ότι «η κλιματική αλλαγή και οι προκλήσεις που αυτή δημιουργεί έχουν αλλάξει το μοντέλο ανάπτυξης που επιθυμούμε για τις πόλεις μας». Επίσης, ανέφερε ότι «αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο σε χώρες με δημοσιονομικά προβλήματα, όπως η δική μας, που εκτός των επιστημονικών προκλήσεων, αντιμετωπίζουν και πολιτικές προκλήσεις».

Αλλαγή νοοτροπίας σε όλα τα επίπεδα

«Η ανταπόκριση σε αυτές τις νέες προκλήσεις προϋποθέτει αλλαγή νοοτροπίας σε όλα τα επίπεδα, πρώτα από όλα του πολίτη, όσον αφορά τις συνήθειες και τις προτιμήσεις του, της αυτοδιοίκησης, της πολιτικής ηγεσίας, σε κάθε φορέα σχεδιασμού, αλλά και σε κάθε επίπεδο λήψης αποφάσεων», σημείωσε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ. Υπογράμμισε ότι για την επιτυχία της δημιουργίας ΣΒΑΚ στη χώρα μας, τα σημεία-κλειδιά είναι η διεπιστημονικότητα, ο διάλογος, η σύνθεση και η κοινή λογική.

Παράλληλα, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ σημείωσε ότι «παρά τους μειωμένους διαθέσιμους πόρους, λόγω της δημοσιονομικής προσαρμογής της χώρας μας, που έχει ως αποτέλεσμα το επιστημονικό έργο να δυσκολεύει, καθώς μειώνονται οι διαθέσιμες επιλογές και αυξάνεται η αβεβαιότητα, οφείλουμε να σχεδιάσουμε χρησιμοποιώντας τις επιστημονικές μας γνώσεις και τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές και παραδείγματα. Να συνεργαστούμε με άλλους μηχανικούς και άλλες επιστημονικές ειδικότητες, όπως οι κοινωνικοί επιστήμονες, ώστε να πετύχουμε ολιστικό σχεδιασμό και ποιοτικά αποτελέσματα. Και όλα αυτά, τόνισε με έμφαση ο Γιώργος Στασινός, πρέπει να συμβούν όχι από το βάθρο της επιστημονικής αυθεντίας, αλλά σε αλληλεπίδραση με την κοινωνία, που θα είναι εν τέλει ο συνδιαμορφωτής, χρήστης και κριτής μιας αστικής παρέμβασης».

«Ένα επιτυχημένο σχέδιο βιώσιμης αστικής κινητικότητας πρέπει να ενσωματώνει στο σχεδιασμό και την υλοποίησή του τις αρχές της συμμετοχής και της αξιολόγησης σε διαρκή βάση. Αυτό είναι πολύ κρίσιμο, διότι κανένα σχέδιο δεν θα επιτύχει αν δεν γίνει καθημερινότητα του πολίτη», τόνισε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Στασινός.

Οι τεχνολογικές εξελίξεις

«Οι τεχνολογικές εξελίξεις σε πολλούς τομείς που μας αφορούν είναι εδώ και θα εξαπλωθούν ως πραγματικές εφαρμογές τα επόμενα χρόνια», σημείωσε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, αναφέροντας ότι «αυτές δίνουν τη δυνατότητα οι σχεδιασμοί να είναι διαρκώς εξελισσόμενοι και προσαρμοζόμενοι στις ανάγκες μιας πόλης, μιας περιοχής, μιας κοινωνίας. Επιπλέον, αναδεικνύουν την υποχρέωση της πολιτείας να φροντίσει να παρέχει θεσμικά την αναγκαία ευελιξία σε όλα τα στάδια του σχεδιασμού».

Μιλώντας για τις προκλήσεις που δημιουργούν οι τεχνολογικές εξελίξεις, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ αναφέρθηκε στο δίκτυο των πραγμάτων και την τέταρτη βιομηχανική επανάσταση, που όπως είπε «δίνουν ήδη σήμερα εργαλεία που ποτέ ως επιστήμονες δεν είχαμε φανταστεί, και αύριο ακόμη περισσότερα». Σημείωσε ότι «η έξυπνη πόλη είναι σήμερα μια τεχνολογική πραγματικότητα», και ότι «αυτό συμβαίνει σε άλλες χώρες και είναι στο χέρι μας να γίνει και στη χώρα μας». Αναφέρθηκε στις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται από την αυξανόμενη συμμετοχή του χρήστη μέσω εφαρμογών κινητής τηλεφωνίας, στα νέα υλικά και τις τεχνολογίες κατασκευής, που δίνουν λύσεις και καινοτομούν συνεχώς, καθώς και στις εξελίξεις στα καύσιμα και την ηλεκτροκίνηση, που αποτελούν πλέον συστατικά στοιχεία μιας πετυχημένης ανάλυσης για τη βιώσιμη κινητικότητα.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ ανέφερε ως χαρακτηριστικά παραδείγματα:

1. Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας prototype, που έχει αναλάβει το ΤΕΕ για την ενίσχυση νέων καινοτόμων τεχνολογικών επιχειρήσεων, οι περισσότερες προτάσεις των startups που εκδήλωσαν ενδιαφέρον αφορούν τον τομέα των πόλεων και της κινητικότητας.
2. Τις ηλεκτρονικές υπηρεσίες μετακίνησης της εταιρείας Lime (με ηλεκτρικά πατίνια, ποδήλατα και σκούτερ), που ήδη λειτουργούν σε πολλές πόλεις του εξωτερικού, τις συναντάμε τώρα στη Θεσσαλονίκη και την Αθήνα.

Με αυτό το παράδειγμα, ο Γιώργος Στασινός τόνισε την ανάγκη προσαρμογής του σχεδιασμού και της αναβάθμισης του αστικού εξοπλισμού στα νέα δεδομένα, ιδιαίτερα για τις θέσεις στάθμευσης αυτών των μέσων, και έθεσε το ζήτημα της φόρτισης ηλεκτροκίνητων οχημάτων. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «τα σημεία φόρτισης για την ηλεκτροκίνηση πρέπει να προβλέπονται στα νέα Τοπικά Χωρικά Σχέδια (ΤΧΣ)».

«Η χώρα μας χρειάζεται επενδύσεις που βελτιώνουν τη ζωή των πολιτών. Ο πολίτης πρέπει να βλέπει καθημερινά βελτίωση, αν θέλουμε να μοιραστούμε ένα όραμα βιώσιμης ανάπτυξης», ολοκλήρωσε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, ευχαριστώντας τους συνδιοργανωτές και τους ομιλητές, επιστήμονες και στελέχη της δημόσιας διοίκησης που ανέπτυξαν εισηγήσεις.

Γεώργιος Δημαράς: «Το ΥΠΕΝ επικεντρώνει την στρατηγική του στις βιώσιμες πόλεις και θέτει τις βασικές πολιτικές κατευθύνσεις για την Αστική Κινητικότητα»

«Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας επικεντρώνει τη στρατηγική του στις βιώσιμες πόλεις και θέτει τις βασικές πολιτικές κατευθύνσεις για την Αστική Κινητικότητα», τόνισε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Γιώργος Δημαράς, απευθύνοντας χαιρετισμό στην εκδήλωση του ΤΕΕ. Υπογράμμισε ότι: «Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με αρμοδιότητες τον πολεοδομικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις, τον βιοκλιματικό σχεδιασμό, την πολιτική για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την κυκλική οικονομία και την ανακύκλωση, δραστηριοποιείται αποτελεσματικά σε θέματα ευαισθητοποίησης, ενεργοποίησης πολιτών, κανονισμών, ρυθμίσεων, τεχνικών οδηγιών, μελετών και έργων».

Ο κ. Δημαράς σημείωσε ότι «η βιώσιμη κινητικότητα συνδέεται με ευρύτερους στόχους, στους οποίους έχουμε δεσμευτεί σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο: για βιώσιμες πόλεις, για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, για μείωση αέριων εκπομπών και εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, για αποδοτικότερη χρήση ενέργειας. Συνδέεται με τη ζωή της πόλης και τη ζωή έξω από αυτή, και αποτελεί παράγοντα που έχει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και τις προοπτικές της», τόνισε ο υφυπουργός. Πρόσθεσε ότι «συνολικά, οι βιώσιμες πόλεις αποτελούν επίκεντρο της στρατηγικής του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που υποστηρίζει ενεργά την Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα».

«Ο σχεδιασμός βιώσιμης αστικής κινητικότητας σημαίνει αλλαγή στην καθημερινότητα και την κουλτούρα των πολιτών», είπε ο κ. Δημαράς, και σημείωσε ότι οι βασικοί άξονες στα θέματα αστικής κινητικότητας είναι :

• ο ενιαίος χωροταξικός, πολεοδομικός και συγκοινωνιακός σχεδιασμός,
• η αξιοποίηση της συγκοινωνιακής υποδομής των πόλεων και η χρήση των Μέσων Μαζικής Μεταφοράς,
• οι αναπλάσεις του αστικού χώρου, με προώθηση των ήπιων μορφών μετακίνησης,
• η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και μέτρων για το περιβάλλον, την αντι-ρύπανση και την ενέργεια.

Αναφερόμενος στις πολιτικές που υλοποιεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο υφυπουργός ΠΕΝ σημείωσε ότι:

«Σε αυτό το πλαίσιο, το ΥΠΕΝ υλοποιεί τον χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας, επικαιροποιεί την πολεοδομική νομοθεσία, ετοιμάζει το νέο νομοθετικό πλαίσιο για τις αστικές αναπλάσεις, θεσμοθέτησε και υποστηρίζει τον σχεδιασμό και το θεσμικό πλαίσιο για τα ΑμεΑ και τα εμποδιζόμενα άτομα, έχει δημιουργήσει ένα δίκτυο 180 τοπικών συντονιστών για τη βιώσιμη κινητικότητα σε 325 δήμους, με το οποίο συνεργάζεται συνεχώς, και συνεργάζεται με το ελληνόφωνο δίκτυο CIVINET EL-CY, το οποίο συνέβαλε στη δημιουργία του».

Ο ίδιος τόνισε ότι «ιδιαίτερη ευκαιρία και σημαντικός σταθμός προς αυτήν την κατεύθυνση ήταν η χρηματοδότηση 162 δήμων της χώρας από το Πράσινο Ταμείο για τη σύνταξη Σχε