Στασινός: Ριζική θεσμική αλλαγή fast-track υλοποίησης των έργων άμεσης προτεραιότητας, για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών

Τι είπαν οι διακεκριμένοι επιστήμονες Χ. Ζερεφός και Ε. Λέκκας

Γιώργος Στασινός:

• Ριζική θεσμική αλλαγή fast-track υλοποίησης των έργων άμεσης προτεραιότητας, για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών
• Δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Υποδομών, με ορίζοντα 10ετίας και 20ετίας, ενταγμένο στον ενιαίο ψηφιακό χάρτη που προτείνει το ΤΕΕ, για την επιτάχυνση των έργων και τον έλεγχο της προόδου τους
• Ολοκλήρωση του Πολεοδομικού Χωροταξικού Σχεδιασμού σε όλη τη χώρα, με εκδημοκρατισμό της διαδικασίας και συμμετοχή του πολίτη ως εχέγγυο επιτυχίας των ρυθμίσεων του χώρου
• Τέσσερις συγκεκριμένες προτάσεις για τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, με υβριδική χρήση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, για περιβαλλοντικά έργα και έργα υποδομής

Ριζική θεσμική αλλαγή, η οποία προβλέπει να καθιερωθεί με επίσημο θεσμικό κείμενο ειδική διαδικασία fast-track για την άμεση έγκριση, ωρίμανση, δημοπράτηση και εκτέλεση των αναγκαίων έργων άμεσης προτεραιότητας για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, πρότεινε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στην ημερίδα, που διοργανώνει το ΤΕΕ με θέμα: «Φυσικές Καταστροφές: Πρόληψη, Πολιτική Προστασία & Έργα Υποδομής».

Εθνικό Σχέδιο Υποδομών

Στο πλαίσιο της δημιουργίας ενός ενιαίου ψηφιακού χάρτη, που το ΤΕΕ προτείνει και προωθεί σταθερά, ως μία ολοκληρωμένη λύση, για όλη τη δημόσια διοίκηση και για όλους τους πολίτες, με όλες τις «θεσμικές γραμμές», δηλαδή με όλα τα απαραίτητα γεωχωρικά δεδομένα για την αδειοδότηση κάθε είδους επένδυσης, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ πρότεινε επίσης τη δημιουργία Εθνικού Σχεδίου Υποδομών, με ορίζοντα 10ετίας και 20ετίας, το οποίο να ενταχθεί στον ενιαίο ψηφιακό χάρτη, ώστε να επιταχυνθεί με αυτόν τον τρόπο η έγκριση των έργων και να γνωρίζουν όλοι και να ελέγχουν την εξουσία για τα έργα που προχωρούν ή όχι. Παράλληλα, ο Γ. Στασινός τόνισε ότι «και αν προσθέσουμε σε αυτά την Ηλεκτρονική ταυτότητα Κτιρίου, που ετοιμάζεται, και τη δημιουργία Ηλεκτρονικής Ταυτότητας, ενιαίας και διαλειτουργικής, για κάθε έργο υποδομής στη χώρα, θα μπορέσουμε να έχουμε επιτέλους ένα ολοκληρωμένο εργαλείο σχεδιασμού και ελέγχου του ανθρωπογενούς περιβάλλοντος, με ευκολίες και χρήσεις πολύτιμους για όλους».

Πολεοδομικός Χωροταξικός Σχεδιασμός

Τονίζοντας τη μεγάλη σημασία και το ρόλο του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού στην αντιμετώπιση των φαινομένων φυσικών καταστροφών, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός σημείωσε ότι «έχουμε μπροστά μας μια μεγάλη πρόκληση: τη δημιουργία Τοπικών Χωρικών Σχεδίων, ένα ανά δήμο, για ολόκληρη τη χώρα, μέσα στα επόμενα 3-4 χρόνια», λέγοντας ότι αυτή η ευκαιρία, ίσως πρώτη μετά την Επιχείρηση Πολεοδομικής Ανασυγκρότησης στις αρχές της δεκαετίας του 1980, κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος, να ολοκληρώσουμε το σχεδιασμό σε όλη τη χώρα, δεν πρέπει να χαθεί. Συμπλήρωσε ότι «άλλη τέτοια ευκαιρία πολύ δύσκολα θα υπάρξει ξανά».

«Αυτό το σημαντικό βήμα, μαζί με τα έργα που ολοκληρώνονται, θα δώσει ένα πραγματικό ρυθμιστικό πλαίσιο, όχι μόνο για την αγορά γης αλλά και για τις χρήσεις γης και τα έργα υποδομής», είπε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, τονίζοντας ότι «είναι μοναδική ευκαιρία να συνδέσουμε ουσιαστικά και πραγματικά τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό σε επίπεδο κάθε Δήμου, με τις ανάγκες της ανθεκτικής πόλης και της βιώσιμης κινητικότητας, ιδίως μπροστά στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής». Υπογράμμισε ότι «ήρθε η ώρα η Πολιτεία να κάνει κτήμα κάθε πολίτη, κάθε ενδιαφερόμενου, τον σχεδιασμό του χώρου».

Ο Γ. Στασινός, συνδέοντας τη σημασία της πρακτικής χρήσης από τον πολίτη του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, μέσω του ενιαίου ψηφιακού χάρτη που προωθεί το ΤΕΕ, τόνισε ότι «ο εκδημοκρατισμός της διαδικασίας και η συμμετοχή του πολίτη είναι εχέγγυο επιτυχίας των ρυθμίσεων του χώρου».

Δημιουργία νέων Χρηματοδοτικών Εργαλείων

«Λεφτά δεν υπάρχουν από το δημόσιο ταμείο, το γνωστό ΠΔΕ, όπως είναι η κατάσταση σήμερα», είπε χαρακτηριστικά ο Γιώργος Στασινός, τονίζοντας παράλληλα ότι «αντίθετα χρήματα υπάρχουν για συνδυασμό δημοσίων και ιδιωτικών πόρων και ταυτόχρονα υπάρχει ρευστότητα στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, που ψάχνει ευκαιρίες τοποθέτησης». Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ πρόσθεσε: «Έχω προτείνει στην Κυβέρνηση τέσσερις συγκεκριμένες προτάσεις για τη δημιουργία νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, με υβριδική χρήση δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, ιδιαίτερα για χρήση σε περιβαλλοντικά έργα και έργα υποδομής», και παρουσίασε συνοπτικά τις προτάσεις του ως εξής:

1. Ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για Πράσινα έργα με βάση χρηματοοικονομικής μόχλευσης, με όρους προεξόφλησης και εγγυήσεων, τους υπάρχοντες και προγραμματισμένους, σίγουρους, πόρους του Πράσινου Ταμείου από αυθαίρετα.
2. Την εκτεταμένη αλλά σοβαρή χρήση του value engineering, ώστε η Πολιτεία να προσφέρει ένα ενδιαφέρον «πακέτο» επενδύσεων ή έργων για χρηματοδότηση, που θα περιλαμβάνει και έργα που δεν μπορούν από μόνα τους να προσελκύσουν επενδυτές.
3. Την ηλεκτρονική λειτουργία της Τράπεζας Γης, όχι μόνο ως εργαλείου σχεδιασμού, αλλά κυρίως ως αγοράς δικαιωμάτων που θα χρηματοδοτούν έργα.
4. Την συνεπένδυση και συγχρηματοδότηση εθνικών και κοινοτικών πόρων με ιδιωτικούς πόρους από νέες «έξυπνες» πηγές εσόδων στην επόμενη προγραμματική περίοδο, όπως πράσινα ομόλογα υβριδικής εγγύησης.

«Σας καλώ να δουλέψουμε μαζί πάνω σε αυτές τις προτάσεις», είπε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, «για να ξεκλειδώσουμε τα μυαλά στα συναρμόδια Υπουργεία και να κάνουμε δημιουργική χρήση των περιορισμένων πόρων που υπάρχουν, ώστε αυτοί να αυγατίσουν τα επόμενα χρόνια, όπως μας λένε και οι Ευρωπαίοι και όπως κάνουν και εκείνοι με το σχέδιο Γιούνκερ».

Ριζική θεσμική τομή

Ειδικότερα, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ επισήμανε τις μεγάλες καθυστερήσεις στην υλοποίηση των αναγκαίων έργων, όπως στην περιοχή της Μάνδρας που πνίγηκε πριν ακριβώς ένα χρόνο. Όλοι, κόμματα, φορείς και επιστήμονες, συμφώνησαν ότι επείγει η αντιμετώπιση των προβλημάτων στην περιοχή. Ωστόσο, χρειάστηκε ένας χρόνος, με εξαιρετικές διαδικασίες, για να γίνουν οι αναθέσεις και θα χρειαστεί και άλλος χρόνος για να ολοκληρωθούν τα έργα. Ο ίδιος τόνισε:

«Προτείνω ευθέως μια ριζική θεσμική αλλαγή. Να χαρακτηριστούν και να καταταγούν όλα τα αναγκαία έργα, με επίσημο θεσμικό κείμενο, ως έργα άμεσης προτεραιότητας για την προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών, κατ’ εφαρμογή των βασικών προβλέψεων του Συντάγματος και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Για να υπάρχει η αναγκαία νομιμοποιητική βάση. Και για αυτά τα έργα να καθιερωθεί ειδική διαδικασία fast-track για την έγκριση, ωρίμανση, δημοπράτηση και εκτέλεσή τους. Και όταν λέω fast-track δεν αναφέρομαι σε αποτυχημένα παραδείγματα που χρειάζονται 3-4 χρόνια. Μιλώ, συγκεκριμένα, για διαστήματα 2-3 μηνών».

«Πολιτικό θάρρος χρειάζεται και αποφασιστικότητα, για να υπογραφούν οι προτεραιότητες και να γίνει ειδικό θεσμικό πλαίσιο επίσπευσης», είπε ο ίδιος, και πρόσθεσε: «Σημειώνω ότι ως Πρόεδρος του ΤΕΕ προσπαθώ συνεχώς τα τελευταία χρόνια, σε κάθε θεσμική συνάντηση, να εξηγήσω και να πείσω τους πολιτικούς κάθε κόμματος για την ανάγκη αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο των προσφυγών, προδικαστικών ή δικαστικών. Για κάθε δημόσιο έργο. Με βασικό στόχο την ταχύτητα. Υπάρχουν νομικές και τεχνικές προσεγγίσεις που συμβάλλουν στη μείωση του χρόνου. Με πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα. Αλλά σε κάθε περίπτωση, πιστεύω ότι θα είναι προς το συμφέρον όλων και κυρίως της κοινωνίας να τελειώνουμε με την κατάσταση που επικρατεί σήμερα. Θα επιμείνουμε σε αυτό. Γνωρίζουμε όλοι ότι είναι παράλογο, πέρα από κάθε λογική και αποτελεσματικότητα, να έχουμε παραδείγματα όπου οι προσφυγές για μια διαγωνιστική διαδικασία δημόσιας υποδομής διαρκούν περισσότερο από το ίδιο το έργο».

«Με αυτές τις διαδικασίες, που η ελληνική έννομη τάξη και οι ευρωπαϊκές οδηγίες έχουν επιβάλλει, το μόνο που επιτυγχάνεται είναι η καθυστέρηση των έργων», σημείωσε ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, και τόνισε: «Στη σημερινή εποχή της ηλεκτρονικής διακίνησης εγγράφων και πληροφοριών, έχουμε σχεδιάσει ένα σύστημα που βασίζεται σε ρυθμούς δημόσιας διοίκησης προ 20ετίας τουλάχιστον. Με αυτές τις διαδικασίες, θα κάνουμε πολλά χρόνια για κάθε αναγκαίο έργο. Δεν έχουμε αυτήν την πολυτέλεια».

Να δουλέψουμε όλοι μαζί

Με σημείο αναφοράς τις προτάσεις του ΤΕΕ, ο Γιώργος Στασινός είπε: «σας καλώ να δουλέψουμε όλοι μαζί πάνω σε αυτές, αν θέλουμε πραγματικά να αλλάξουμε τη χώρα. Και αυτό είναι εφικτό να γίνει, σύντομα και με μικρό κόστος. Πραγματικά μπορούμε να αλλάξουμε τις παθογένειες του παρελθόντος», απευθυνόμενος προς τους εκπροσώπους της Κυβέρνησης, των θεσμών της Αυτοδιοίκησης, των κομμάτων της αντιπολίτευσης και των θεσμών της Αυτοδιοίκησης, που πήραν μέρος στην εκδήλωση του ΤΕΕ, με τη συμμετοχή των Γιώργου Δημαρά, υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νάσου Αναγνωστόπουλου, Αντιπεριφερειάρχη Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής της Περιφέρειας Αττικής, Γιώργου Πατούλη, Προέδρου ΚΕΔΕ, Κωστή Χατζηδάκη, βουλευτή ΝΔ, Γιάννη Μανιάτη, βουλευτή ΔΗ.ΣΥ., και Ευης Γεωργιάδου, μέλους της Ομάδας Περιβάλλοντος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ.

Με έμφαση, ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γ. Στασινός τόνισε τη σημαντική συμβολή στην προσπάθεια της Πολιτείας των εκπροσώπων της Ακαδημαϊκής Κοινότητας, που κατέθεσαν στην εκδήλωση του ΤΕΕ την άποψη της επιστήμης, όπως του Χρήστου Ζερεφού, ο οποίος μίλησε με θέμα «συνέργεια ανθρωπογενών παρεμβάσεων στο περιβάλλον και συνέπειες», και του Ευθύμιου Λέκκα, ο οποίος μίλησε με θέμα «τα νέα επιστημονικά, τεχνικά & επιχειρησιακά δεδομένα από μεγάλες καταστροφές σε εθνικό και διεθνές επίπεδο». «Στο θεμέλιο, της επιστημονικής εργασίας όλων μας, μηχανικών και μη, στα θέματα φυσικών καταστροφών, είναι και πρέπει πάντα να είναι, η προστασία της ανθρώπινης ζωής. Και αυτός είναι ο βαθιά ουμανιστικός ρόλος της επιστήμης. Και παράλληλα είναι πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας» είπε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός.