Στερεά απόβλητα – Η άποψη των τεχνικών και μελετητικών εταιρειών

Οι προκλήσεις στον τομέα των έργων επεξεργασίας υγρών αποβλήτων

Η ανακύκλωση και τα ειδικά ρεύματα αποβλήτων

Οι τοποθετήσεις από την πλευρά της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας

Οι τεχνικές και μελετητικές εταιρείες και ο τεχνικός κόσμος της χώρας μπορούν να ανταπεξέλθουν στα σύγχρονα έργα των υψηλών απαιτήσεων, τόνισαν οι εκπρόσωποι των κατασκευαστικών και μελετητικών εταιρειών, μιλώντας στο Συνέδριο του ΤΕΕ, με τίτλο «WASTE 2019: Στερεά και Υγρά Απόβλητα», που διοργάνωσε η τεχνοοικονομική ιστοσελίδα economix.gr, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος & Ενέργειας.

Η ολοκλήρωση της προγραμματικής περιόδου, νέα μικρά και μεγάλα έργα, οι ανάγκες της χώρας και η ετοιμότητα δημόσιου και ιδιωτικού τομέα στα αστικά και στα βιομηχανικά υγρά απόβλητα συζητήθηκαν επίσης σε ειδική θεματική ενότητα στο Συνέδριο του ΤΕΕ, ενώ εκπρόσωποι των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΕΔ) παρουσίασαν τις δράσεις και τις προτάσεις τους για την ανακύκλωση.

Η άποψη των κατασκευαστικών εταιριών

Οι εκπρόσωποι των κατασκευαστικών εταιρειών προέκριναν την ανάγκη αποσαφήνισης του πλαισίου για την υλοποίηση των νέων έργων διαχείρισης αποβλήτων μέσω ΣΔΙΤ, ενώ ζήτησαν επικαιροποίηση και ολοκλήρωση του νέου Εθνικού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) και των Περιφερειακών Σχεδιασμών Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ). Ειδικότερα επισήμαναν τα ακόλουθα:

Δ. Γεωργόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε.

Στους Ευρωπαϊκούς στόχους για το 2020 στη διαχείριση Αποβλήτων αναφέρθηκε ο κ. Διονύσιος Γεωργόπουλος, Διευθύνων Σύμβουλος ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. «Μέχρι το 2025 πρέπει να γίνει ένα τρομακτικό άλμα και να γίνει ένα θαύμα στην Ελλάδα, αν θέλουμε να πιάσουμε τους στόχους με την παράταση. Και το θαύμα πρέπει να γίνει με την ανακύκλωση (συσκευασίες, προδιαλεγμένο οργανικό, άλλα υλικά)», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον κ. Γεωργόπουλο, «χρειάζονται πολιτικές και κίνητρα, αλλά και η εφαρμογή των πολιτικών “pay as you throw” και “landfill tax”, καθώς αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενεργοποίηση της συστηματικής ανακύκλωσης».

«Πρέπει να θεσπιστούν συστήματα ελέγχου», τόνισε και πρόσθεσε ότι «ο νέος ΕΣΔΑ και οι ΠΕΣΔΑ πρέπει να βάλουν στόχους ανά έτος και οι στόχοι να συνδεθούν με το landfill tax».

Επίσης, ανέφερε ότι η ανάκτηση ενέργειας είναι απαραίτητη μέχρι το 2025, προτείνοντας ως άμεση λύση τα τσιμεντάδικα, και την ωρίμανση των μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης. «Γι’ αυτό πρέπει να αλλάξει όλη η φιλοσοφία του ΕΣΔΑ και των ΠΕΣΔΑ και να αλλάξουν στάση οι αρμόδιοι φορείς, σε συνδυασμό με κρατικό έλεγχο», τόνισε, ενώ ανέλυσε τον ρόλο των μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων που ήδη κατασκευάζονται.

Χαρ. Καλλής, Γενικός Διευθυντής INTRAKAT

Οι στόχοι είναι πάρα πολύ φιλόδοξοι και ταυτοχρόνως η κατάσταση είναι απογοητευτική, όσον αφορά την πρόοδο των αναγκαίων έργων, τόνισε ο Χαράλαμπος Καλλής, Γενικός Διευθυντής INTRAKAT.

Σημείωσε ότι η Ελλάδα ανήκει στις χώρες με υψηλό ποσοστό ταφής αποβλήτων. Σε 15 χρόνια θα πρέπει να μειώσει κατά 60% τον όγκο των απορριμμάτων που σήμερα οδηγούνται σε ταφή. Η παραγωγή σε όλη την Ελλάδα είναι 5.415 χιλιάδες τόνοι απορριμμάτων, ενώ η μηχανική επεξεργασία των αποβλήτων είναι μικρότερη του 15%, καλύπτοντας μόλις 793 χιλιάδες τόνους. Η θερμική επεξεργασία και κομποστοποίηση είναι ελάχιστη.

Αναφερόμενος στην πρόοδο των έργων ΣΔΙΤ, σημείωσε ότι η κατάσταση είναι απογοητευτική, καθώς είχαν δρομολογηθεί από τους φορείς της αυτοδιοίκησης και ωριμάσει το 2014, ώστε να είναι έτοιμα για προκήρυξη 14 έργων με δυναμικότητα 2,8 εκατομμυρίων τόνων. Τώρα υπάρχουν μόλις 3 έργα ΣΔΙΤ με πολλές αντιξοότητες, που δεν ξεπερνούν συνολικά τους 288 χιλιάδες τόνους διαχείρισης απορριμμάτων, και πολλά άλλα αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις.

Ο κ. Καλλής ανέφερε ότι στα επόμενα δύο χρόνια, με την υλοποίηση αυτών των έργων, θα διαχειρίζονται συνολικά 800.000 τόνοι απορριμμάτων από τα 5,5 εκατομμύρια συνολικής παραγωγής. Στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη παράγονται το 50% των απορριμμάτων της χώρας, δηλαδή 2,5 εκατομμύρια τόνοι ετησίως.

«Λέμε ότι θα πρέπει να γίνουν έργα και να πιάσουμε το 60%, αλλά δεν υπάρχουν ώριμα έργα», τόνισε ο κ. Καλλής. Για την Αττική, ανέφερε ότι υπήρχαν 4 μονάδες σε ώριμο στάδιο, αλλά τώρα γίνεται επέκταση του ΧΥΤΑ, λες και 4 χρόνια πριν δεν γνωρίζαμε την ανάγκη για νέες μονάδες. Η επέκταση του ΧΥΤΑ δεν δίνει ελπίδα για το μέλλον ότι θα προχωρήσουν όλα γρήγορα.

Ο ομιλητής πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να ορίσουμε τι θέλουμε για τα νέα ΣΔΙΤ. Κάθε διαχείριση απορριμμάτων κοστίζει. Πρέπει να το καταλάβουμε και να το στηρίξουμε. Ακόμα και η απλή ταφή έχει κόστος». Παρουσίασε επίσης τα πλεονεκτήματα των ΣΔΙΤ:

• Ταχύτερη διαδικασία δημοπράτησης
• Υψηλή ποιότητα έργων
• Αξιοποίηση τεχνογνωσίας και αποτελεσματικότητας ιδιωτικού τομέα
• Ταχύτερο χρονοδιάγραμμα υλοποίησης
• Μετάβαση ρίσκου σε σχεδιασμό, κατασκευή, λειτουργία και συντήρηση στον ιδιώτη
• Μόχλευση ιδιωτικών και δανειακών κεφαλαίων

Τέλος, ο Γενικός Διευθυντής INTRAKAT τόνισε ότι τα επόμενα βήματα είναι:

1. Υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών
2. Αναθεώρηση εθνικού σχεδιασμού διαχείρισης αποβλήτων – καθαρή στρατηγική και κεντροβαρικός σχεδιασμός εγκαταστάσεων
3. Οικονομική ενίσχυση αυτοδιοίκησης για τοπικά σχέδια διαχείρισης
4. Άμεση δημοπράτηση μονάδων επεξεργασίας μέσω ΣΔΙΤ, αξιοποιώντας τα 600 εκατ. ευρώ από το τρέχον ΕΣΠΑ.

Γ. Αγραφιώτης, Γενικός Διευθυντής ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή

«Οι τεχνικές εταιρείες και ο τεχνικός κόσμος της χώρας μπορούν να ανταπεξέλθουν στα σύγχρονα έργα υψηλών απαιτήσεων. Το έχουμε αποδείξει τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό», δήλωσε ο Γιώργος Αγραφιώτης, Γενικός Διευθυντής ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή.

Χαρακτηριστικά ανέφερε, «δεν πρέπει να φοβόμαστε το υψηλό κόστος της αρχικής επένδυσης, γιατί αυτό οδηγεί σε χαμηλό κόστος στο gate fee». «Όσο υψηλότερη τεχνολογία αξιοποιείται, τόσο χαμηλότερο είναι το κόστος για τον πολίτη», πρόσθεσε, και σημείωσε ότι «οι τεχνικές εταιρείες μπορούν να ανταπεξέλθουν σε κάθε σχεδιασμό».

Εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τον νέο σχεδιασμό της κυβέρνησης, τον χαρακτήρισε «πιο γήινο», καθώς, όπως είπε, «υπήρχε πλειοδοσία στόχων στο παρελθόν και το αποτέλεσμα ήταν μηδενικό».

Επιπλέον, ανέφερε ότι «το ότι ακούσαμε ότι η χώρα επαναδιαπραγματεύεται τις πιθανές εξαιρέσεις είναι πολύ σημαντικό, γιατί οι υψηλοί στόχοι που έχουν τεθεί δεν επιτρέπουν ούτε την προκήρυξη των νέων έργων, με αποτέλεσμα να κυνηγάμε την ουρά μας, και το τελευταίο διάστημα το είδαμε αυτό».

Σύμφωνα με τον κ. Αγραφιώτη, οι επενδύσεις στον τομέα διαχείρισης αποβλήτων μπορούν να φτάσουν τα 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ την επόμενη δεκαετία και να απασχολήσουν πάνω από 15.000 ανθρώπους.

«Προτείνουμε τη μέθοδο των ΣΔΙΤ. Το κράτος δεν διαθέτει αυτά τα ποσά. Τα ΣΔΙΤ διασφαλίζουν διαφάνεια, υψηλούς ποιοτικούς στόχους και μπορούν να λειτουργούν αξιόπιστα για 25 χρόνια», τόνισε.

Επεσήμανε ότι «για να πετύχουν τα ΣΔΙΤ χρειάζονται «υιοθεσία» και παρακολούθηση από την κεντρική κυβέρνηση και το κράτος», και ότι «απαιτούνται σημαντικές αλλαγές στις συμβάσεις ΣΔΙΤ».

«Πρέπει να συλλέξουμε την εμπειρία υπό το ΤΕΕ, και οι νέες συμβάσεις να είναι πιο λειτουργικές από τις παλαιότερες», πρόσθεσε.

Κατά τη συζήτηση που ακολούθησε, συντονισμένη από τον δημοσιογράφο του ΣΚΑΪ και του economix.gr, Αχιλλέα Τόπα, οι εκπρόσωποι των κατασκευαστικών εταιρειών ανέλυσαν τα πλεονεκτήματα της καύσης των υπολειμμάτων απορριμμάτων για ενεργειακή αξιοποίηση και επίτευξη ευρωπαϊκών στόχων.

Στερεά απόβλητα – Η άποψη των μελετητικών εταιρειών

Χρήστος Τσομπανίδης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ENVIROPLAN ΑΕ, Μέλος ΔΣ ΣΕΓΜ

Ο πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ENVIROPLAN ΑΕ και μέλος του ΔΣ του ΣΕΓΜ, Χρήστος Τσομπανίδης, έκανε ειδική αναφορά στα έξυπνα συστήματα συλλογής αποβλήτων. «Η διαχείριση δεν ξεκινάει από τα έργα. Πολλές φορές βλέπουμε το δέντρο και χάνουμε το δάσος. Όταν σχεδιάζουμε έργα για μεγάλους οργανισμούς, ξεκινάμε από το σύστημα συλλογής. Σας πληροφορώ ότι το 70% είναι συλλογή και το 30% είναι επεξεργασία και διάθεση. Αν πάτε σε εκθέσεις, θα δείτε ότι μεγάλη έκταση καταλαμβάνουν τα έξυπνα συστήματα συλλογής, γιατί αν το πετύχεις αυτό, έχεις καλύτερες οικονομικές αποδόσεις. Το κρίσιμο είναι πόσο κοστίζει το σύστημα διαχείρισης», εξήγησε. «Στο κομμάτι της συλλογής και διαχείρισης περιλαμβάνονται και τα πράσινα σημεία, που είναι σημαντικά γιατί είναι προσβάσιμα στον πολίτη», πρόσθεσε.

Ο κ. Τσομπανίδης τόνισε ότι η χώρα διαθέτει επαρκές επιστημονικό και τεχνογνωσιακό δυναμικό για μελέτες έργων. Τα προβλήματα σε έργα συχνά οφείλονται σε διαχείριση από τη διοίκηση, όχι σε μελετητικές ή κατασκευαστικές αστοχίες, και οι εταιρείες μας έχουν μεγάλη επιτυχία στο εξωτερικό.

– Η διαχείριση