Σχεδόν το ένα στα πέντε των επικίνδυνων χημικών μειγμάτων που κυκλοφορούν στην ευρωπαϊκή αγορά δεν έχει δηλωθεί στα εθνικά Κέντρα Δηλητηριάσεων (Poison Centres), όπως απαιτεί η ευρωπαϊκή νομοθεσία. Αυτό προκύπτει από πιλοτικό έργο ελέγχου που συντόνισε το Forum Ελέγχου και Επιβολής της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Χημικών (European Chemicals Agency – ECHA Forum), στο πλαίσιο του Κανονισμού για την Ταξινόμηση, την Επισήμανση και τη Συσκευασία ουσιών και μειγμάτων (Classification, Labelling και Packaging Regulation – CLP Regulation).
Στις ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα ελέγχων που πραγματοποιήθηκαν σε 18 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (European Economic Area – EEA). Οι επιθεωρητές έλεγξαν συνολικά 1.597 χημικά μείγματα, ώστε να διαπιστώσουν αν οι εταιρείες τηρούν την υποχρέωση να κοινοποιούν τα επικίνδυνα προϊόντα στα αρμόδια εθνικά Κέντρα Δηλητηριάσεων. Από τα μείγματα που εξετάστηκαν, το 19% δεν είχε δηλωθεί στις αρχές, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει σοβαρά την άμεση και σωστή ιατρική αντιμετώπιση σε περίπτωση ατυχήματος ή έκθεσης.
Όπως ανέφερε ο Chris Van den hole, Chair of the Working Group του πιλοτικού έργου, η έλλειψη των απαραίτητων δηλώσεων υπονομεύει την αποτελεσματικότητα της επείγουσας αντίδρασης σε περιστατικά δηλητηρίασης. Για τον λόγο αυτό, οι επιθεωρητές αντιμετώπισαν τα ευρήματα με ιδιαίτερη σοβαρότητα και ξεκίνησαν σειρά ενεργειών για να οδηγήσουν τις επιχειρήσεις σε συμμόρφωση. Παράλληλα, στην τελική έκθεση διατυπώνονται συγκεκριμένες συστάσεις προς τις επιχειρήσεις, τις αρμόδιες αρχές αλλά και τους καταναλωτές.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στην υποχρέωση αναγραφής του Unique Formula Identifier – UFI στην ετικέτα των προϊόντων. Ο UFI είναι ένας μοναδικός 16ψήφιος αλφαριθμητικός κωδικός, ο οποίος επιτρέπει στα Κέντρα Δηλητηριάσεων να αναγνωρίζουν άμεσα τη σύνθεση ενός μείγματος σε περίπτωση ακούσιας δηλητηρίασης. Στο 15% των μειγμάτων που ελέγχθηκαν, ο απαιτούμενος κωδικός UFI έλειπε από την ετικέτα.
Όπου διαπιστώθηκαν παραβάσεις, τα μέτρα που εφαρμόστηκαν περιλάμβαναν κυρίως γραπτές και προφορικές συστάσεις, αλλά και διοικητικές εντολές, πρόστιμα ή ακόμη και ποινικές διαδικασίες. Ορισμένες υποθέσεις βρίσκονταν ακόμη σε φάση παρακολούθησης κατά τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων.
Σύμφωνα με τον Κανονισμό CLP Regulation, όλες οι εταιρείες που διαθέτουν επικίνδυνα χημικά μείγματα στην αγορά υποχρεούνται να παρέχουν λεπτομερείς πληροφορίες για τη σύνθεσή τους στα αρμόδια όργανα. Οι πληροφορίες αυτές διατίθενται στα Κέντρα Δηλητηριάσεων, ώστε να μπορούν να δίνουν αξιόπιστες οδηγίες σε πολίτες και επαγγελματίες υγείας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Η υποχρέωση ισχύει για μείγματα που είναι επικίνδυνα για την ανθρώπινη υγεία ή παρουσιάζουν φυσικούς κινδύνους, όπως διαβρωτικά προϊόντα, μείγματα που προκαλούν σοβαρή βλάβη στα μάτια ή εκρηκτικές ουσίες.
Σημειώνεται ότι στο πλαίσιο του έργου δεν δημοσιοποιήθηκαν τα ονόματα των εταιρειών ούτε οι εμπορικές ονομασίες των προϊόντων. Ο κύριος στόχος του πιλοτικού έργου ήταν η εναρμόνιση και η ενίσχυση των ελέγχων εφαρμογής της νομοθεσίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Περισσότερες πληροφορίες:
- Αναφορά του Forum σχετικά με το πιλοτικό έργο για την επιβολή των δηλώσεων στα Κέντρα Δηλητηριάσεων [PDF][EN]
- Ιστότοπος των Κέντρων Δηλητηριάσεων
- Ιστότοπος του Enforcement Forum