ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΕΕ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΠΙΡΤΖΗ

Στο πλαίσιο του κοινωνικού ρόλου του ΤΕΕ και της στήριξης των κατοίκων της Κεφαλονιάς, το ΤΕΕ βρέθηκε από την πρώτη στιγμή αρωγός στις δημόσιες υπηρεσίες με εθελοντές (μη αμειβόμενους) διπλωματούχους μηχανικούς.

Τόσο η ΝΕ ΤΕΕ Κεφαλονιάς και το Περιφερειακό Τμήμα Δυτικής Ελλάδας όσο και το ΤΕΕ ενεργοποιήθηκαν από την πρώτη στιγμή.

Συγκεκριμένα, 35 διπλωματούχοι μηχανικοί από τη ΝΕ ΤΕΕ Κεφαλονιάς συμμετέχουν από την πρώτη ημέρα έως σήμερα σε κλιμάκια ελέγχων και στις καθημερινές συνεδριάσεις του διασυντονιστικού οργάνου.

Από την πρώτη ημέρα συμπληρώθηκαν κλιμάκια από το Περιφερειακό Τμήμα Δυτικής Ελλάδας του ΤΕΕ, ενώ από το κεντρικό ΤΕΕ στάλθηκαν δύο ομάδες, 35 μηχανικών τη δεύτερη ημέρα του πρώτου σεισμού και 15 μηχανικών τη δεύτερη ημέρα του δεύτερου σεισμού.

Από τη συμμετοχή των κλιμακίων του ΤΕΕ προκύπτουν τα παρακάτω συμπεράσματα και προτάσεις:

1. Οι δύο σεισμοί καταγράφηκαν με πολύ υψηλές επιταχύνσεις, 0,53g και 0,72g αντίστοιχα. Παρότι, σύμφωνα με τον κτηριοδομικό κανονισμό, τα κτίρια υπολογίζονται με επιτάχυνση 0,36g, οι υποδομές άντεξαν και δεν υπήρξε κατάρρευση, θάνατοι ή τραυματισμοί. Σημειώνουμε ότι σε άλλη χώρα, τέτοια μεγέθη σεισμών θα προκαλούσαν χιλιάδες νεκρούς και καταστροφές.
2. Υπήρξαν σοβαρές βλάβες σε δημόσιες υποδομές (δίκτυα οδοποιίας, ύδρευσης, αποχέτευσης, επικοινωνιών, λιμενικές εγκαταστάσεις). Παρατηρήθηκαν επίσης μετακινήσεις στον εξοπλισμό κτιρίων, που θα μπορούσαν να προκαλέσουν πυρκαγιές ή τραυματισμούς.

Οφείλουμε ως χώρα να επικαιροποιήσουμε όλους τους κανονισμούς δικτύων και εγκαταστάσεων και να εντάξουμε μέτρα και υπολογισμούς αντισεισμικής προστασίας, που σήμερα είναι ελλιπείς.

Επίσης, πρέπει να καταγραφούν και να ληφθούν μέτρα στα τμήματα του οδικού δικτύου με πιθανότητες βραχοπτώσεων και κατολισθήσεων, ιδιαίτερα στις σεισμογενείς περιοχές.

Έπειτα από αυτοψίες και συσκέψεις με τις αρμόδιες υπηρεσίες, προτάθηκαν προσωρινές λύσεις για λιμενικές εγκαταστάσεις και οδοποιία, ώστε να λειτουργήσουν ασφαλώς οι υποδομές του νησιού άμεσα, πριν από την έναρξη της θερινής τουριστικής περιόδου.

Τονίζουμε ότι κτίρια με ζημιές, κυρίως μνημεία, πρέπει να υποστηλωθούν για να αποτραπεί η κατάρρευσή τους, μέχρι την αποκατάστασή τους.

Η υποστήλωση πρέπει να γίνει με τις οδηγίες διπλωματούχων πολιτικών μηχανικών, μετά από ειδική μελέτη και επίβλεψη.

Η μεταφορά αρμοδιοτήτων στους αυτοδιοικητικούς οργανισμούς (Περιφέρεια και Δήμοι), με ελλείψεις σε προσωπικό, υλικοτεχνική υποδομή και εμπειρία, σε συνδυασμό με την υποστελέχωση των κεντρικών υπηρεσιών και το χρονοβόρο σύστημα δημοσίων έργων, δεν πρέπει να εμποδίσει την άμεση, έστω και προσωρινή, αποκατάσταση των υποδομών με διαφανείς διαδικασίες και μικρό κόστος.

1. Η έντονη σεισμική δραστηριότητα και τα φαινόμενα φυσικών καταστροφών αντιμετωπίζονται κάθε φορά ως έκτακτα, χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο, και στην περίπτωση της Κεφαλονιάς.

Πρέπει να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν ανά δήμο και Περιφερειακή Ενότητα σχέδια αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, με σαφείς ρόλους και δράσεις των δημόσιων υπηρεσιών και των εθελοντικών οργανώσεων.

Οι πρόσφατες προτάσεις του ΥΠΥΜΕΔΙ για δημιουργία Φορέα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών είναι αναγκαίες για την εκπαίδευση εθελοντών και στελεχών, και την υλοποίηση οργανωμένων σχεδίων με έτοιμες ομάδες και κατάλληλο υλικοτεχνικό εξοπλισμό.

Η κατάργηση της ΥΑΣΒΕ και των ΤΑΣ πρέπει να αναθεωρηθεί, και να ανατεθούν αρμοδιότητες όπως ο έλεγχος δημόσιων κτιρίων και η αντισεισμική θωράκιση στις αιρετές Περιφέρειες.

Ακόμη και σήμερα, δεν υπάρχει έλεγχος σε κτίρια που δεν αποκατέστησαν ζημιές από σεισμούς σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αίγιο. Αυτή η εργασία πρέπει να προγραμματιστεί και στην Κεφαλονιά και να γίνει και τώρα σε προηγούμενες πληγείσες περιοχές.

1. Οι ζημιές στην Κεφαλονιά επιβεβαιώνουν την ανάγκη ύπαρξης Μητρώου Κατασκευών Ιδιωτικών Έργων και όλων των τεχνικών επαγγελμάτων, και αναδεικνύουν τις διαχρονικές ευθύνες της Πολιτείας για την απουσία του.

Παραδείγματα αποτελούν οι εκτεταμένες ζημιές σε κακοτεχνίες στέγες, χωρίς μελέτες, επίβλεψη και αδειοδότηση τεχνιτών.

Η μη θεσμοθέτηση των Προεδρικών Διαταγμάτων για το ΜΗΚΙΕ και την Ταυτότητα Κτιρίου (που θα περιλαμβάνει όλα τα κτίρια και τους ελέγχους) από το ΥΠΕΚΑ έχει αρνητικές συνέπειες στην ασφάλεια των πολιτών και των κατασκευών.

Οι προτάσεις του ΥΠΕΚΑ και του Υπουργείου Ανάπτυξης, και η γνωμοδότηση της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις δραστηριότητες των μηχανικών, αποτελούν πρόκληση. Το ίδιο και το σχέδιο νόμου για τα Μητρώα Μελετητικών και Εργοληπτικών Εταιρειών.

Η ασφάλεια των πολιτών, η δημόσια υγεία, η ποιότητα των κατασκευών και η επιστημονική εργασία αντιμετωπίζονται επιπόλαια, με την Επιτροπή Ανταγωνισμού να προτείνει στατικές μελέτες και γενικά η έγκριση κρίσιμων μελετών από μη ειδικούς.

Οι σεισμοί στην Κεφαλονιά δείχνουν ότι το υπάρχον σύστημα αντισεισμικής θωράκισης, μετά από 60 χρόνια από τον σεισμό του 1953, πέτυχε, με περίπου 450 νεκρούς και καταστροφές. Μπορεί να βελτιωθεί με αναβάθμιση των διαδικασιών αδειοδότησης και προδιαγραφών, σύμφωνα με την επιστημονική πρόοδο.

Η ανάκληση της γνωμοδότησης της αναρμόδιας Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις δραστηριότητες των μηχανικών και των επαγγελμάτων που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία είναι αναγκαία.

Αν δεν γίνει, η ίδια η Επιτροπή θα πρέπει να αναλάβει τις ευθύνες για τυχόν νεκρούς και καταστροφές στο μέλλον, λόγω της επιπόλαιης και αντιεπιστημονικής γνωμοδότησής της, μαζί με όσους την αποδεχθούν και τη νομοθετήσουν.

Ολοκληρώνοντας, η μηδενική απώλεια ανθρώπινων ζωών και η μη κατάρρευση κτιρίων στην Κεφαλονιά, παρά την έντονη σεισμική δραστηριότητα, επιβραβεύουν τους διπλωματούχους μηχανικούς για την 60χρονη επιστημονική εργασία τους, και τους συγχαίρουμε.

Ευχαριστούμε τους συναδέλφους που συμμετείχαν και συνεχίζουν εθελοντικά στη στήριξη της Κεφαλονιάς, τους μηχανικούς που πρόσφεραν δωρεάν καταλύματα και φιλοξενία στα κλιμάκια, και την αεροπορική εταιρεία Aegean που συνέβαλε με έκτακτα δωρεάν δρομολόγια για την αποστολή των μηχανικών στην Κεφαλονιά.

Ακολουθούν εκθέσεις των διπλωματούχων μηχανικών που συμμετείχαν στα κλιμάκια.

Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρ. Σπίρτζης, απαντώντας σε δημοσιογραφικές ερωτήσεις, επισήμανε ειδικότερα ότι:

• Είναι επιτακτική ανάγκη να ελεγχθεί η τρωτότητα σε όλες τις κατηγορίες κτιρίων, χωρίς καμία εξαίρεση. Όπου χρειάζεται, με βάση τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ), και με μελέτη και επίβλεψη διπλωματούχου μηχανικού, να γίνει αντισεισμική θωράκιση.

• Πρέπει να ελεγχθούν όλα τα δημόσια κτίρια σε όλη τη χώρα, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Αντισεισμικής Ενίσχυσης Υφισταμένων Κατασκευών (ΕΠΑΝΤΥΚ), το οποίο υλοποιήθηκε και πιλοτικά από το ΤΕΕ σε συνεργασία με τον ΟΑΣΠ και το ΕΜΠ, αλλά δεν έχει λάβει περαιτέρω στήριξη από την πολιτεία.

• Στο πλαίσιο του νέου προγραμματικού πλαισίου της ΕΕ 2014-2020, πρέπει να προβλεφθούν κονδύλια για μεγάλες παρεμβάσεις στατικής αναβάθμισης, με προτεραιότητα στα σχολεία και δημόσια κτίρια, ιδιαίτερα σε περιοχές υψηλής σεισμικότητας.