Στο πλαίσιο του επετειακού εορτασμού των 90 χρόνων λειτουργίας της Βιβλιοθήκης ΤΕΕ, το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας έχει τη χαρά και την τιμή να φιλοξενήσει τη Δευτέρα 16 Οκτωβρίου 2017 (ώρα 18:00), στην Αίθουσα Εκδηλώσεων του ΤΕΕ (Νίκης 4, Σύνταγμα, Αθήνα) τις επιστημονικές διαλέξεις:
«Ταξίδι Χωρίς Τέλος» (η προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει το Σύμπαν), του Διονύσιου Σιμόπουλου, Επίτιμου Διευθυντή του Ευγενίδειου Πλανητάριου
Και
Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ή φύση, η τεχνολογία, οι νόμοι της φυσικής, και ή γέννηση του πολιτισμού, του Ξενοφώντα Μουσά, Καθηγητή Διαστημικής Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Υπενθυμίζεται, ότι στα πλαίσια των εορταστικών εκδηλώσεων της Βιβλιοθήκης του ΤΕΕ, συνεχίζεται η διοργάνωση των εκθέσεων «Μηχανισμός των Αντικυθήρων» (του Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών, Ξενοφώντα Μουσά) και «Αρχαία αστρονομικά όργανα» (του Μαθηματικού – κατασκευαστή αρχαίων ελληνικών μηχανών, Διονυσίου Κριάρη) στη Βιβλιοθήκη του ΤΕΕ στην οδό Λέκκα 23-25, (1ος όροφος) , με ώρες λειτουργίας από Δευτέρα έως Παρασκευή 8.00 – 15.00
Πιο αναλυτικά, οι διαλέξεις της 16ης Οκτωβρίου είναι:
- «Ταξίδι Χωρίς Τέλος» (η προσπάθεια του ανθρώπου να κατανοήσει το Σύμπαν)
Σιμόπουλος Διονύσιος (Επίτιμος Διευθυντής του Ευγενίδειου Πλανητάριου)
Περίληψη
«Ταξίδι Χωρίς Τέλος»: Πρόκειται για μια γενική επισκόπηση της εξέλιξης των ανθρωπίνων γνώσεων για το Σύμπαν, και των μέσων που χρησιμοποιούμε για τη μελέτη της δομής και της εξέλιξής του. Γιατί όπως έλεγε χαρακτηριστικά κι ο Αριστοτέλης, «Φύσει του ειδέναι ορέγεται ο άνθρωπος», είναι στη φύση του ανθρώπου να θέλει να μάθει. Τα τελευταία χρόνια έχουμε κατορθώσει να στείλουμε σε τροχιά γύρω από τη Γη ολόκληρα διαστημικά αστεροσκοπεία. Μ’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε να λάβουμε και να κατανοήσουμε τα μηνύματα όλων των ακτινοβολιών του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος. Οι πληροφορίες όμως που έρχονται από το Σύμπαν δεν περιορίζονται μόνο στα μηνύματα του ηλεκτρομαγνητισμού. Γιατί πρόσφατα κατορθώσαμε να εντοπίσουμε και μιαν άλλη πηγή πληροφοριών για το Σύμπαν που βασίζεται στη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας. Σύμφωνα με τον Αϊνστάιν, ακριβώς όπως τα ηλεκτρομαγνητικά κύματα δημιουργούνται από την κίνηση ηλεκτρικών φορτίων και διαδίδονται στον χωρόχρονο, έτσι θα πρέπει να υπάρχουν και βαρυτικά κύματα που δημιουργούνται από τη βίαιη μετακίνηση μεγάλων μαζών και εμφανίζονται ως πτυχώσεις στη δομή του χωρόχρονου. Ο Αϊνστάιν όμως πίστευε ότι, αφού η βαρύτητα είναι η πιο αδύναμη από τις τέσσερις θεμελιώδεις δυνάμεις, με ισχύ 100 τρισεκατομμύρια τρισεκατομμύρια τρισεκατομμύρια φορές μικρότερη της ηλεκτρομαγνητικής δύναμης, η επίδραση των βαρυτικών κυμάτων θα πρέπει να είναι εξίσου αδύναμη, οπότε δεν θα μπορούσαν ποτέ να γίνουν αντιληπτά. Κι ό
Μόνος στις 11 Φεβρουαρίου 2016, ανακοινώθηκε επίσημα ο εντοπισμός βαρυτικών κυμάτων, ακριβώς όπως είχε προβλέψει ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ανοίγοντας έτσι ένα νέο παράθυρο ανακαλύψεων για τα φαινόμενα στο Σύμπαν. Παρ’ όλα όσα έχουμε μάθει για το Σύμπαν, διαπιστώσαμε επίσης ότι, εκτός από την ύλη που βλέπουμε, υπάρχει και μια άλλη μορφή ύλης, που δεν γνωρίζουμε τι είναι και ονομάστηκε «σκοτεινή ύλη». Αυτό το φαινόμενο δεν είναι τίποτε διαφορετικό από όσα άλλα παράξενα ανακαλύψαμε στα τέλη του 20ού αιώνα, που οδήγησαν τους ερευνητές στο συμπέρασμα ότι η διαστολή του Σύμπαντος επιταχύνεται! Για να εξηγηθεί αυτή η επιταχυνόμενη κοσμική διαστολή, θα έπρεπε το συνολικό απόθεμα υλοενέργειας του Σύμπαντος να κυριαρχείται από ένα άγνωστο, παράξενο και βαρυτικά απωστικό «κάτι» που ονομάστηκε «σκοτεινή ενέργεια». Έτσι, διαπιστώσαμε τελικά ότι ένα συγκλονιστικό 68% του Σύμπαντος αποτελείται από αυτήν την «σκοτεινή ενέργεια».
Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι περίπου το 68% του Σύμπαντος αποτελείται από σκοτεινή ενέργεια, ενώ ένα ακόμα 27% αντιστοιχεί στη σκοτεινή ύλη, η οποία επίσης παραμένει άγνωστη. Μόλις το 5% αποτελείται από την κλασική, βαρυονική ύλη, από την οποία αποτελούνται τα άστρα και οι γαλαξίες, και φυσικά και εμείς. Ο Νεύτων έλεγε ότι «μπορούσα και έβλεπα λίγο πιο μακριά από τους συναδέλφους μου, μόνο και μόνο επειδή στηριζόμουν στους ώμους γιγάντων». Δηλαδή, οι γνώσεις που αποκτήσαμε στο παρελθόν μας βοηθούν σήμερα να προχωρήσουμε περισσότερο. Αυτές οι γνώσεις μεταφέρονται από γενιά σε γενιά, ειδικά όταν αφορούν το Σύμπαν. Γιατί η προσπάθεια του ανθρώπου να αυξήσει τις γνώσεις του είναι πραγματικά «ένα ταξίδι χωρίς τέλος». Ένα ταξίδι που ίσως ποτέ να μην σταματήσει. Ίσως, όπως είπε και ο μεγάλος προσωκρατικός φιλόσοφος Ηράκλειτος, που είχε χαρακτηριστεί «σκοτεινός», να είχε δίκιο όταν έλεγε ότι «η φύσις κρύπτεσθαι φιλεί».
- Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, ή φύση, η τεχνολογία, οι νόμοι της φυσικής, και ή γέννηση του πολιτισμού
Ξενοφών Μουσάς (Τομέας Αστροφυσικής, Αστρονομίας και Μηχανικής, Τμήμα Φυσικής, Σχολή Θετικών Επιστημών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Περίληψη
‘ὁ γὰρ Πυθαγόρας τοὺς ἀριθμοὺς μεγίστην δύναμιν ἔχειν ἡγούμενος
καὶ πάντα εἰς ἀριθμοὺς ἀναφέρων, τῶν τε ἄστρων τὰς περιόδους’
(Πλουτάρχου, Ηθικά Περί Ομήρου (βίος Ομήρου και Ομήρου ποίηση)
Ο μηχανισμός των Αντικυθήρων είναι ένα πανάρχαιο πολύπλοκο μηχάνημα με γρανάζια, φτιαγμένο γύρω στα 50 με 100 π.Χ., που αποτελεί θαύμα τεχνολογίας και επιστήμης και εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Βρέθηκε σε ναυάγιο γεμάτο με θησαυρούς, ένα πραγματικό μουσείο κάτω από τη θάλασσα, που βυθίστηκε ανάμεσα στα 80 και 60 π.Χ. στο βόρειο άκρο των Αντικυθήρων. Από το 1901, όταν ο Συμιακός δύτης ανέσυρε στην επιφάνεια τον Μηχανισμό, έχει γίνει βαθμιαία αντιληπτό ότι είναι ο αρχαιότερος γνωστός υπολογιστής και μηχανικό σύμπαν. Πιθανότατα ήταν ένα αστρονομικό ρολόι που λειτουργεί με γρανάζια, το οποίο για αιώνες ονομαζόταν πινακίδιον (δηλαδή tablet). Ο μηχανισμός προβλέπει όλα τα αστρονομικά φαινόμενα, τη θέση του Ήλιου και της Σελήνης, της οποίας δείχνει και την φάση, όπως και τις εκλείψεις και πιθανότατα και τις θέσεις των πλανητών. Ο μηχανισμός αποτελεί την επιτομή της Ελληνικής φιλοσοφίας και ειδικότερα των αντιλήψεων των Πυθαγορείων. Θα επιχειρήσουμε να κατανοήσουμε πώς ο άνθρωπος συνέλαβε και κατασκεύασε ένα αυτόματο πολύπλοκο μηχάνημα που προβλέπει φυσικά φαινόμενα. Ο άνθρωπος είναι ένα έμβιο ον που άλλαξε ριζικά τη ζωή του, αλλάζοντας τις συνθήκες και το περιβάλλον, ώστε να ζει καλύτερα. Θα αναφερθούμε στη γέννηση των επιστημών και του πολιτισμού στην αστρονομία και θα αντιληφθούμε ότι οι άνθρωποι τον κατασκεύασαν βασισμένοι στην αιτιοκρατία, στην Πυθαγόρεια αντίληψη ότι η φύση περιγράφεται με μαθηματικά και τους νόμους της φυσικής, όπως είναι φανερό με τις τελευταίες εξελίξεις.
Αναλυτικές μελέτες των επιγραφών του εγχειριδίου χρήσης του μηχανήματος.
Δεν υπάρχει διαθέσιμο περιεχόμενο για την προβολή.
Για δηλώσεις συμμετοχής και πληροφορίες μπορείτε να επικοινωνείτε με τη Βιβλιοθήκη του ΤΕΕ: τηλ.: 2103291701, 2103291717, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: tee_lib@tee.gr