Ημερίδα ΤΕΕ με θέμα: «Blackout στην Ισπανία – Έχουμε σχέδιο στην Ελλάδα;»

Τα μέτρα και τα έργα για την ισορροπία των δικτύων και την ασφάλεια του ηλεκτρικού συστήματος

Δημήτρης Φούρλαρης ΡΑΑΕΥ: Λαμβάνουμε μέτρα με το δεδομένο, ότι δεν υπάρχει ηλεκτρικό σύστημα στον κόσμο που να είναι πλήρως άτρωτο σε blackout

Δημήτρης Μίχος ΑΔΜΗΕ: Νέοι κίνδυνοι από την υπερπαραγωγή ΑΠΕ σε περιόδους χαμηλής ζήτησης

Βάσω Νταλλή ΔΕΔΔΗΕ: Απαιτείται επιχειρησιακή ετοιμότητα σε όλο το δίκτυο

Χριστόφορος-Ανέστης Ζούμας ΕΧΕ: Η Ελλάδα διαθέτει σχέδιο, εργαλεία και εμπειρία για την πρόληψη και αντιμετώπιση ενός ενδεχόμενου blackout

Οι πιθανότητες ενός γενικού blackout στη χώρα και οι κινήσεις για την αποτροπή του ενδεχόμενου κατάρρευσης του ηλεκτρικού συστήματος, αντίστοιχου με αυτό που σημειώθηκε πρόσφατα στην Ισπανία, βρέθηκαν στο επίκεντρο του πάνελ με τη συμμετοχή των εκπροσώπων ΡΑΑΕΥ, ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΕΧΕ, στις εργασίες της ημερίδας που διοργάνωσε το ΤΕΕ.

Στη διαπίστωση ότι «δεν υπάρχει ηλεκτρικό σύστημα στον κόσμο που να θεωρείται άτρωτο σε μπλακάουτ και ότι τα ηλεκτρικά συστήματα ζουν πάντα με την πιθανότητα ενός μπλακάουτ», που διατύπωσε ο εκπρόσωπος της ΡΑΑΕΥ, συμφώνησαν οι εκπρόσωποι των διαχειριστών δικτύων ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, τονίζοντας με τη σειρά τους, με αυτό το δεδομένο, τα μέτρα που λαμβάνονται και τα έργα τεχνολογικού εκσυγχρονισμού, που προωθούνται για την ασφαλή λειτουργία των δικτύων και του ηλεκτρικού συστήματος. Αναφέρθηκαν επίσης στα μέτρα που λαμβάνονται για την θωράκιση από κυβερνοεπιθέσεις.

Τον συντονισμό του πάνελ με τίτλο «Το ρίσκο ενός blackout στην Ελλάδα: Οι πιθανότητες, ο σχεδιασμός και οι απαντήσεις» είχε ο δημοσιογράφος Φώτης Κόλλιας.

Δημήτρης Φούρλαρης, Αντιπρόεδρος Κλάδου Ενέργειας στη ΡΑΑΕΥ: Δεν υπάρχει ηλεκτρικό σύστημα στον κόσμο που να είναι πλήρως άτρωτο σε blackout

Τους λόγους που μπορεί να οδηγήσουν σε ένα γενικευμένο blackout ανέλυσε ο Αντιπρόεδρος Κλάδου Ενέργειας στη ΡΑΑΕΥ κ. Δημήτρης Φούρλαρης, υπογραμμίζοντας πως το πρόσφατο συμβάν στην Ισπανία που προκάλεσε ολική κατάρρευση του συστήματος ενέργειας, υπενθυμίζει ότι δεν είναι δεδομένη η ασφάλεια κανενός ηλεκτρικού συστήματος. «Δεν υπάρχει ηλεκτρικό σύστημα στον κόσμο που να είναι πλήρως άτρωτο σε blackout», σημείωσε.

Αναφερόμενος αναλυτικά στο παράδειγμα της Ισπανίας, υπογράμμισε ότι η κρίση προέκυψε από μια σειρά διαφορετικών παραγόντων (αύξηση τάσης, καθυστερημένες αποκρίσεις στις διασυνδέσεις, μαζικές αποσυνδέσεις ΑΠΕ), που οδήγησαν σε μεγάλες απώλειες ισχύος και κατέληξαν σε απώλεια πυρηνικών και μονάδων φυσικού αερίου, δείχνοντας το φαινόμενο «καταρράκτη» στο ηλεκτρικό δίκτυο.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε σε blackout στην Ελλάδα, όπως το 1983, 1988, 1989 και 2004, και τόνισε ότι και το ελληνικό σύστημα είχε τρωτά σημεία, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανθεκτικότητας, με διασυνδέσεις επαρκούς ικανότητας και δυνατότητα ταχείας απόκρισης σε κρίσεις.

Συγκρίνοντας τις περιπτώσεις Ελλάδας και Ιβηρικής, τόνισε πως η Ελλάδα έχει μικρότερο μέγεθος αλλά υψηλότερη διασυνδεσιμότητα, που ενισχύει την ανθεκτικότητα. Ερωτώντας αν προτιμούμε ανθεκτικότητα ως αυτοσκοπό ή αποδεχόμαστε αυξημένο ρίσκο blackout με χαμηλότερες τιμές μέσω υψηλής διείσδυσης ΑΠΕ, έθεσε κρίσιμο δίλημμα.

Τέλος, πρότεινε μέτρα όπως:

• Επανεξέταση ορίων τάσεων και ρυθμίσεων προστασίας
• Ενίσχυση διασυνδέσεων και υποδομών
• Εισαγωγή συστημάτων αποθήκευσης (μπαταρίες)
• Ενίσχυση ελέγχου τάσης και ταλαντώσεων
• Αυστηρούς κανόνες για νέα αιτήματα σύνδεσης

Δημήτρης Μίχος, Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας, Υποδομών & Αγοράς ΑΔΜΗΕ: Νέοι κίνδυνοι από την υπερπαραγωγή ΑΠΕ σε περιόδους χαμηλής ζήτησης

Ο Γενικός Διευθυντής Λειτουργίας, Υποδομών & Αγοράς του ΑΔΜΗΕ, κ. Δημήτρης Μίχος, ανέφερε ότι το ενδεχόμενο blackout δεν μπορεί να αποκλειστεί πλήρως σε κανένα σύστημα, φέρνοντας παραδείγματα από το ευρωπαϊκό δίκτυο (Γερμανία-Γαλλία 2006, Κροατία 2021, Μαυροβούνιο, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία).

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τον ίδιο, αντιμετωπίζουμε νέους κινδύνους από την υπερπαραγωγή ΑΠΕ, ειδικά σε περιόδους χαμηλής ζήτησης, όπως την άνοιξη ή το Πάσχα, που οδηγούν σε αρνητικές τιμές ενέργειας και πιθανή υπερφόρτιση των διασυνδετικών γραμμών. Τα κρίσιμα σημεία κινδύνου είναι:

• Υπερπαραγωγή ΑΠΕ, όπως την Πρωτομαγιά 2024 με αρνητικές τιμές ρεύματος
• Φόρτιση διασυνδέσεων, που αν ανοίξουν, απομονώνουν τη χώρα και οδηγούν σε blackout
• Απώλεια διασπαρμένης παραγωγής, ειδικά σε αιφνίδιες βυθίσεις τάσης
• Ανθρώπινα λάθη και δυσμενείς συγκυρίες

Ο κ. Μίχος ανέφερε ότι ο Διαχειριστής έχει ήδη λάβει μέτρα, όπως:

• Μνημόνιο συνεργασίας με τον ΔΕΔΔΗΕ (2023) για έλεγχο και περικοπή παραγωγής ΑΠΕ
• Νέα ηλεκτρικά συστήματα ρύθμισης τάσης (1.100 MW)
• Υποχρεωτική συμβολή των ΑΠΕ στη ρύθμιση συστήματος (πρόγραμμα σε εξέλιξη)
• Ενίσχυση κυβερνοασφάλειας των εγκαταστάσεων και δικτύων

Βάσω Νταλλή, Γενική Διευθύντρια Ανάπτυξης & Διαχείρισης Δικτύου ΔΕΔΔΗΕ: Απαιτείται επιχειρησιακή ετοιμότητα σε όλο το δίκτυο

Η κα Βάσω Νταλλή, Γενική Διευθύντρια Ανάπτυξης & Διαχείρισης Δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ, εστίασε στον κρίσιμο ρόλο του στην διατήρηση της ευστάθειας του Δικτύου Διανομής και στην πρόληψη τοπικών ή γενικευμένων διακοπών ρεύματος. Αν και οι γενικευμένες κρίσεις (όπως τα blackout) είναι σπάνιες, οι τοπικές διακοπές είναι συχνότερες και απαιτούν ετοιμότητα. Έκανε αναφορά σε παρεμβάσεις όπως:

• Αυτοματοποίηση και τηλεέλεγχος με σύγχρονα συστήματα ελέγχου και ενσωμάτωση ΑΠΕ
• Λειτουργία σε πραγματικό χρόνο με δυνατότητα παρέμβασης σε λίγα δευτερόλεπτα
• Εκπαίδευση και ετοιμότητα προσωπικού
• Κεντρικοποίηση και αναδιάρθρωση των Κέντρων Ελέγχου σε Βόρειο και Νότιο τομέα
• Κανονιστική συμμόρφωση και έλεγχος ΑΠΕ, με 90% συμμόρφωση και νέες ρυθμίσεις προστασίας
• Επενδύσεις σε κυβερνοασφάλεια και διασφάλιση επικοινωνίας με απομακρυσμένες μονάδες ΑΠΕ

Χριστόφορος-Ανέστης Ζούμας, Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργιών του ΕΧΕ: Η Ελλάδα διαθέτει σχέδιο, εργαλεία και εμπειρία για την πρόληψη και αντιμετώπιση ενός ενδεχόμενου blackout

Ο Επιτελικός Διευθυντής Λειτουργιών του ΕΧΕ, κ. Χ.-Α. Ζούμας, τόνισε ότι η πρόληψη blackout δεν είναι μόνο τεχνικό ζήτημα αλλά αφορά και τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας στους άξονες: επάρκεια, ευελιξία και ανθεκτικότητα.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα έχει σχέδιο, εργαλεία και εμπειρία για την πρόληψη και αντιμετώπιση blackout, αλλά χρειάζεται συνεχής εγρήγορση, επανεξέταση τεχνικών ρυθμίσεων και ενίσχυση διαλειτουργικότητας.

Το ΕΧΕ προωθεί την εισαγωγή δύο νέων εργαλείων για την ενίσχυση της ευελιξίας και της αποτελεσματικότητας της αγοράς. Από τα τέλη Σεπτεμβρίου, θα ενταχθούν στην αγορά προϊόντα φυσικής παράδοσης 15 λεπτών, με χαρακτηριστικά που προσφέρουν διαφάνεια και προσαρμόζονται στη μεταβλητότητα των ΑΠΕ. Επίσης, σε συνεργασία με τη ΡΑΑΕΥ και τους Διαχειριστές, προωθείται η τροποποίηση κανονισμών για συμμετοχή μονάδων αποθήκευσης ενέργειας στην αγορά, με στόχο την πλήρη λειτουργία το 2026.

Τέλος, τόνισε πως η ενεργειακή μετάβαση σε ΑΠΕ είναι πρόκληση τόσο τεχνολογική όσο και σταθερότητας και ασφάλειας του συστήματος, όπως δείχνουν τα πρόσφατα παραδείγματα της Ισπανίας και των γειτονικών χωρών.

Παρακολουθήστε ζωντανά τις εργασίες της ημερίδας: https://www.youtube.com/watch?v=31EOFeALEWE