Το ΤΕΕ ολοκλήρωσε την επεξεργασία και προχωρά το αμέσως επόμενο διάστημα στις τυπικές διαδικασίες για τη δημοσίευση της νέας, για πρώτη φορά, Τεχνικής Οδηγίας με τίτλο «Οδηγίες Σχεδιασμού και Ελέγχου Εγκαταστάσεων Οδοφωτισμού».

Η νέα αυτή Τεχνική Οδηγία ΤΕΕ (ΤΟΤΕΕ) συντάχθηκε από ομάδα εργασίας σύμφωνα με σχετική απόφαση της διοικούσας επιτροπής του. Το προσχέδιο της οδηγίας τέθηκε σε ανοιχτή διαβούλευση το καλοκαίρι, με συμμετοχή πολλών μηχανικών και φορέων.

Δήλωση του Προέδρου του ΤΕΕ Γιώργου Στασινού

«Λόγω της έμφασης που δίνει η χώρα, το ΤΕΕ και οι μηχανικοί στην εξοικονόμηση ενέργειας, πολλά έργα οδοφωτισμού ήδη τρέχουν και πολλά θα γίνουν τα επόμενα χρόνια. Κάθε έργο πρέπει να σχεδιάζεται και να υλοποιείται με τους καλύτερους όρους σε επιστημονικό, τεχνικό και οικονομικό επίπεδο. Πρέπει να είναι συμφέρουσα και σωστή η κατασκευή, και να αντέχει στο χρόνο. Το ΤΕΕ, ως τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, ανέλαβε πρωτοβουλία να συντάξει τεχνική οδηγία για τον οδοφωτισμό. Βλέπουμε αυτήν την οδηγία ως ευκαιρία να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά ο τομέας των μηχανικών. Ο οδοφωτισμός δεν είναι απλή αγορά, όπως και η εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, όπου δημιουργήσαμε τον ΚΕΝΑΚ. Είναι τομείς που δημιουργούν περιβαλλοντικά οφέλη και αξίες για την κοινωνία και την οικονομία. Ο οδοφωτισμός είναι ένα πολύπλευρο ζήτημα που πρέπει να αναλύεται κάθε φορά για να λαμβάνονται οι καλύτερες αποφάσεις. Βλέπουμε το πεδίο όχι ως μια αγορά που χρειάζεται ρύθμιση, αλλά ως ένα πολυεπιστημονικό πεδίο που βοηθά την ανάπτυξη και τη βελτίωση της ζωής.»

Το ΤΕΕ, ως ο θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος, έχει συμβάλει σε θέματα ενεργειακής αποδοτικότητας, όπως οι ΤΟΤΕΕ για τα κτίρια, το Παρατηρητήριο Ενέργειας, και ο ρόλος του ως εθνικός συντονιστής του Συμφώνου των Δημάρχων.

Ανάγκη εκπόνησης της νέας ΤΟΤΕΕ

Η ανάγκη προέκυψε από τις πτυχές που σχετίζονται με τον φωτισμό οδών, πλατειών και κοινόχρηστων χώρων, όπως:

1. Οι θεσμικές υποχρεώσεις της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (π.χ. Κλιματική Αλλαγή, Εξοικονόμηση Ενέργειας)
2. Οι ανάγκες των φορέων υλοποίησης, λειτουργίας και συντήρησης (κεντρική και τοπική διοίκηση) και των χρηματοδοτών
3. Οι απαιτήσεις για οδική ασφάλεια και αισθητική αναβάθμιση των πόλεων

Όλα αυτά απαιτούν τεχνικές οδηγίες για την επίτευξη βέλτιστων αποτελεσμάτων.

Στόχοι της νέας ΤΟΤΕΕ για τον Οδοφωτισμό

1. Να καλύψει το κενό στην ολοκληρωμένη μεθοδολογία υλοποίησης έργων οδοφωτισμού.
2. Να δώσει συστάσεις για το σχεδιασμό και τον έλεγχο εγκαταστάσεων οδοφωτισμού, ώστε να καθοριστούν οι κανόνες της τέχνης και της επιστήμης στα κρίσιμα στάδια.
3. Να αποτελέσει ένα καθημερινό εργαλείο για όλους τους συνεργαζόμενους (και όχι μόνο τους μηχανικούς) που υλοποιούν έργα οδοφωτισμού.

Προς ποιον απευθύνεται η οδηγία

1. Μελετητές, ερευνητές και σύμβουλοι
2. Φορείς του δημοσίου που υλοποιούν έργα οδοφωτισμού
3. Χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί και φορείς χρηματοδότησης
4. Επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα που προσφέρουν λύσεις οδοφωτισμού, είτε μέσω προμήθειας, είτε μέσω ΣΔΙΤ

Η ΤΟΤΕΕ βασίζεται σε εθνικά και ευρωπαϊκά πρότυπα, χωρίς να υποκαθιστά την επιστημονική και τεχνική αξιολόγηση από τους αρμόδιους τεχνικούς.

Βασικά μέρη της νέας ΤΟΤΕΕ

1. Απογραφή γεωμετρικών στοιχείων οδών και παραμέτρων συστημάτων οδοφωτισμού

Η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης είναι απαραίτητη για σωστό σχεδιασμό και ενεργειακή αποδοτικότητα. Περιλαμβάνει:

• Καταγραφή γεωμετρικών στοιχείων οδού
• Καταγραφή υφιστάμενων στοιχείων ιστού
• Καταγραφή υφιστάμενων φωτιστικών σωμάτων
• Καταγραφή πινάκων διανομής
• Καταγραφή κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας για τουλάχιστον ένα έτος λειτουργίας

Τα στοιχεία αυτά πρέπει να συλλέγονται σε συνεργασία με τον αρμόδιο φορέα ή να παρέχονται από αυτόν, και ο εξοπλισμός καταγραφής πρέπει να είναι ακριβής και κατάλληλος.

Οδηγίες περιλαμβάνουν:

• Καταγραφή χωρικών δεδομένων
• Καταγραφή γεωμετρικών στοιχείων οδού
• Καταγραφή στοιχείων ιστού
• Καταγραφή φωτιστικών σωμάτων
• Καταγραφή πινάκων διανομής
• Καταγραφή ηλεκτρικής κατανάλωσης
• Ψηφιακή απεικόνιση δεδομένων

2. Σχεδιασμός οδοφωτισμού

Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει βήματα που πρέπει να εκτελούνται από τον μελετητή, από την αρχή μέχρι πριν την υλοποίηση. Υπάρχουν υποχρεωτικά και προαιρετικά βήματα, που αναλύονται στις επόμενες ενότητες. Η οδηγία δεν υποδεικνύει ποιες οδοί ή περιοχές θα φωτίζονται, αυτό καθορίζεται από τους ισχύοντες νόμους και οδηγίες.

Υποχρεωτικά βήματα σχεδιασμού οδοφωτισμού

• Επιλογή κλάσεων οδοφωτισμού
• Εκπόνηση μελέτης οδοφωτισμού
• Υπολογισμός δεικτών ενεργειακής επίδοσης

Προαιρετικά βήματα σχεδιασμού οδοφωτισμού

• Διαστασιολόγηση συστήματος ελέγχου
• Τεχνοοικονομικοί υπολογισμοί
• Προδιαγραφές χρηματοδότησης

Οδηγίες περιλαμβάνουν:

• Επιλογή κλάσεων οδοφωτισμού και προσαρμοστικού φωτισμού
• Παραδείγματα επιλογής κλάσεων
• Απαιτήσεις φωτισμού
• Υπολογισμός συντελεστή συντήρησης
• Μελέτη οδοφωτισμού
• Υπολογισμός ενεργειακών δεικτών
• Τεχνοοικονομικοί υπολογισμοί

3. Έλεγχος και διασφάλιση ποιότητας εγκαταστάσεων οδοφωτισμού

Ο έλεγχος ποιότητας διασφαλίζει ότι ο εξοπλισμός λειτουργεί σωστά και ο φωτισμός είναι ποιοτικός. Οι μετρήσεις πρέπει να γίνονται σύμφωνα με το πρότυπο ΕΛΟΤ ΕΝ 13021.4. Περιλαμβάνει:

1. Μετρήσεις πριν την παράδοση (Τύπος 1)
2. Μετρήσεις κατά τη διάρκεια ζωής (Τύπος 2)
3. Μετρήσεις προσαρμοστικού φωτισμού (Τύπος 3)
4. Μετρήσεις διερεύνησης αποκλίσεων (Τύπος 4)

Οδηγίες περιλαμβάνουν:

• Ορισμό περιοχών μέτρησης
• Απαιτήσεις οργάνων
• Μετρήσεις σε διαφορετικές κλάσεις οδών
• Γεωμετρικές και ηλεκτρικές μετρήσεις
• Απαιτήσεις αναφορών

Τεχνολογίες και διαχείριση συστημάτων οδοφωτισμού

Ο έλεγχος φωτιστικών σώματων μπορεί να εξοικονομήσει ενέργεια. Η ρύθμιση επιτρέπεται όταν οι συνθήκες το επιτρέπουν. Υπάρχουν δύο βασικοί τρόποι ελέγχου:

• Τοπικός έλεγχος με κυκλώματα και αυτοματισμούς
• Απομακρυσμένος κεντρικός έλεγχος

Ο τοπικός έλεγχος είναι πιο απλός και φθηνότερος, αλλά προσφέρει λιγότερες δυνατότητες. Ο κεντρικός έλεγχος καλύπτει μεγαλύτερες περιοχές και προσφέρει περισσότερες επιλογές.

Σε περιπτώσεις προσαρμοστικού φωτισμού, ο μελετητής πρέπει να διαστασιολογήσει το σύστημα ελέγχου, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος και την εξοικονόμηση ενέργειας, που πρέπει να περιλαμβάνονται στους οικονομικούς υπολογισμούς.

Οδηγίες περιλαμβάνουν:

• Διαλειτουργικότητα συστημάτων ελέγχου
• Τοπικό και απομακρυσμένο έλεγχο

Επίσης, περιλαμβάνονται οδηγίες για το κανονιστικό πλαίσιο, τις προδιαγραφές υλικών, την εκτέλεση εργασιών, την υγεία και ασφάλεια, και τις επεμβάσεις στο δίκτυο της ΔΕΗ ΑΕ. Το παράρτημα περιλαμβάνει κανονιστικό πλαίσιο και βασικές αρχές εργασιών.

Η επίσημη δημοσίευση θα γίνει μόλις ολοκληρωθούν οι τυπικές διαδικασίες έγκρισης και ανάρτησής της.