Παρέμβαση του Προέδρου ΤΕΕ Χρ. Σπίρτζη σε εκδήλωση ∆ΣΑ & ΕΕ∆Π
Πέντε βασικές προτάσεις, για να βγει η χώρα από το φαύλο κύκλο του διαχρονικού φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης, διατύπωσε ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης, με παρέμβαση στην εκδήλωση που οργάνωσαν χθες το βράδυ ο Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών (ΔΣΑ) και η Ελληνική Εταιρία δικαίου του Περιβάλλοντος (ΕΕΔΠ), με συντονιστή τον Κων/νο Μενουδάκο επίτιμο Πρόεδρο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ειδικότερα ο Χρήστος Σπίρτζης πρότεινε:
- Ένα νέο εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας, που θα προκρίνει έναν ισόρροπο χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, καλύπτοντας νέες ανάγκες και προοπτικές για την περιφέρεια.
- Απλοποίηση της νομοθεσίας και των διαδικασιών υλοποίησης του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού, με τους ανάλογους πόρους μελετών και εφαρμογών σε σύντομο χρόνο, αναχαιτίζοντας φαινόμενα αυθαίρετης δόμησης και κερδοσκοπίας της γης.
- Δημιουργία αξιόπιστων ελεγκτικών μηχανισμών της αυθαίρετης δόμησης, καταγγέλλοντας στο σημείο αυτό ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΕΚΑ για τον έλεγχο των αυθαιρέτων συρρικνώνονται, αποτελεσματικά μέτρα με ελεγκτικό και αναπτυξιακό χαρακτήρα όπως η ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου, που έχει προτείνει το ΤΕΕ δεν προωθούνται και μένουν στο συρτάρι εδώ και τρία χρόνια, ενώ προγράμματα καταγραφής και ελέγχου του δομημένου περιβάλλοντος, όπως το πρόγραμμα των αεροφωτογραφίσεων του ΟΚΧΕ εγκαταλείπονται.
- Επικαιροποίηση των προβλέψεων του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, ώστε οι προσεγγίσεις να μην εξαντλούνται μόνον στο δομημένο περιβάλλον αλλά να λαμβάνουν υπόψη τους την έννοια της αειφορίας και των φυσικών πόρων, της διαχείρισης των υδάτων και της ενεργειακής κατανάλωσης.
- Να οικοδομηθεί από την αρχή, με την υπεύθυνη στάση της πολιτείας, η ουσιαστική συμβολή των επιστημονικών φορέων και της κοινωνίας των πολιτών, ένας νέος κώδικας αξιών που θα έχει στο επίκεντρο την προστασία και τον σεβασμό των θεσμών, του κράτους Δικαίου και της ίδιας της Δημοκρατίας.
ΟΙ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΤΟΥ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΥ
Τεχνικοί και νομικοί αντιμέτωποι με τις πολιτικές για την αυθαίρετη δόμηση
Οι νομοθετικές πρωτοβουλίες μέχρι τώρα δεν έχουν πείσει ότι επιτυγχάνουν να μπει κόκκινη γραμμή στο θέμα των αυθαιρέτων, ένα θέμα πράγματι δύσκολο στη διαχείρισή του, είπε ο πρώην Πρόεδρος του ΣτΕ κ. Μενουδάκος.
Η μεγάλη καθυστέρηση προώθησης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, η πολιτική επιλογή των αλλεπάλληλων κύκλων νομιμοποιήσεων για εισπρακτικούς σκοπούς, η έλλειψη ελεγκτικών μηχανισμών, σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση των αρμόδιων υπηρεσιών που επιδιώκεται αυτή την περίοδο, καθώς και η διαρκής προσπάθεια της πολιτικής εξουσίας, με ελάχιστες φωτεινές εξαιρέσεις, να παρακάμψει την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, επισημάνθηκαν ως βασικές αιτίες από τεχνικούς και νομικούς, για τη διαιώνιση του φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης.
Τη σύμπτωση των απόψεων νομικών και τεχνικών στις βασικές προσεγγίσεις τους για τις αιτίες δημιουργίας και διαρκούς εξάπλωσης του φαινομένου της αυθαίρετης δόμησης επισήμανε ο Κων/νος Μενουδάκος, ο οποίος συντόνισε την εκδήλωση με θέμα «η πολιτική των αυθαιρέτων στην Ελλάδα», που οργανώθηκε από κοινού χθες το βράδυ ο ΔΣΑ και η ΕΕΔΠ, με παρουσία πολυπληθούς ακροατηρίου στην αίθουσα εκδηλώσεων του ΔΣΑ στην Αθήνα. Ο κ. Μενουδάκος μίλησε για τα νομοθετήματα που αφορούν στα θέματα των αυθαιρέτων, σημειώνοντας ότι παρατηρείται το φαινόμενο να προετοιμάζουν οι νόμοι τον επόμενο κύκλο νομιμοποιήσεων, ενώ έχουν προηγηθεί αποφάσεις του ΣτΕ που καταρρίπτουν ως αντισυνταγματικές προηγούμενες αντίστοιχες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Ο ίδιος είπε ότι έχει θεμελιωθεί νομολογία του ΣτΕ, όπως φάνηκε και από την απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματικός ο νόμος 4014/2011, ότι όλοι οι νόμοι που ακολούθησαν τον 1337/1983, δεν έχουν πείσει ως προς το βασικό τους επιχείρημα ότι θα μπει κόκκινη γραμμή και θα σταματήσει οριστικά το φαινόμενο των αυθαιρέτων.
Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι το θέμα των αυθαιρέτων είναι δύσκολο στη διαχείρισή του, καθώς έχει και μεγάλη κοινωνική διάσταση.
ΧΡ. ΣΠΙΡΤΖΗΣ, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΕΕ
«Σε αντισυνταγματική πορεία και ο νέος νόμος του ΥΠΕΚΑ»
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ Χρήστος Σπίρτζης, αφού μίλησε για ευθύνες του υπουργείου ΠΕΚΑ, που αγνοεί τις θέσεις και τις προτάσεις του ΤΕΕ, και βάζει στο συρτάρι διαρθρωτικά, αναπτυξιακά, ελεγκτικά και ανταποδοτικά μέτρα, όπως την ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου, αναφερόμενος τόσο στο νόμο 4014/2011 του Γ. Παπακωσταντίνου, που κρίθηκε αντισυνταγματικός από το ΣτΕ, όσο και στο νέο νόμο 4178/2013 του Στ. Καλαφάτη, έκανε λόγο για «πρόχειρα νομοθετήματα, που δίνουν προτεραιότητα στη είσπραξη προστίμων, περιέχουν φωτογραφικές ρυθμίσεις, ενώ απουσιάζουν τόσο ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός, όσο και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί της αυθαίρετης δόμησης». Με αυτά τα δεδομένα, είπε ο κ. Σπίρτζης, «η κοινή λογική οδηγεί στο συμπέρασμα ότι και ο νέος νόμος του κ. Καλαφάτη κινείται σε προδιαγεγραμμένη πορεία, να κριθεί αντισυνταγματικός από το ΣτΕ».
Ειδικότερα, ο πρόεδρος του ΤΕΕ επισήμανε ότι οι αρμόδιοι του ΥΠΕΚΑ, τηρώντας αρνητική στάση έναντι του φορέα των διπλωματούχων μηχανικών, κατά τη συζήτηση του νόμου 4178/2013 στη Βουλή, για ακόμη μία φορά, δεν έκανε δεκτές καμία από τις προτάσεις του ΤΕΕ, ούτε καν την αυτονόητη πρόταση αυτόματης μεταφοράς των ρυθμίσεων για όσους είχαν ενταχθεί στον προηγούμενο νόμο, ώστε να μην υπάρχουν τριβές και προβλήματα για τους μηχανικούς και τους πολίτες. Παράλληλα, ο Χρ. Σπίρτζης επισήμανε σειρά από μεγάλες εκκρεμότητες που διατηρεί το ΥΠΕΚΑ στην εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου για την αυθαίρετη δόμηση, όπως οι δυσμενέστερες ρυθμίσεις για το περιβάλλον, το περιβαλλοντικό ισοζύγιο και την ασφάλεια των πολιτών, κατά την εφαρμογή του νέου νόμου. Ειδικότερα, για την ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου, που θεσμοθετήθηκε με πρωτοβουλία του ΤΕΕ με το νόμο 3843/2010, ο πρόεδρος του ΤΕΕ είπε ότι, ενώ κατατέθηκε ολοκληρωμένη πρόταση του ΤΕΕ από το 2011 για την έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ ακόμα κρατά το θέμα σε εκκρεμότητα. Πρόσθεσε ότι δεν έχουν ακόμη εκδοθεί 30 κανονιστικές πράξεις του νόμου 4178/2013, συνεχίζοντας την ταλαιπωρία και τη σύγχυση των ενδιαφερομένων.
Το ΥΠΕΚΑ δεν ορίζει ποιες είναι οι τρεις υπηρεσίες δόμησης για να αρχίσει η εφαρμογή του νέου ηλεκτρονικού συστήματος για την έκδοση οικοδομικών αδειών, που έχει έτοιμο το ΤΕΕ. Ελαστικοποιούνται οι προσπάθειες για αναχαίτιση της αυθαίρετης δόμησης, με μέτρα όπως η κατάργηση του εξαρτημένου τοπογραφικού στα εκτός σχεδίου, μη άρτια και μη οικοδομήσιμα οικόπεδα κ.α. Ο Χρ. Σπίρτζης είπε ακόμα ότι, ενώ ο αναπληρωτής υπουργός ΠΕΚΑ Σ. Καλαφάτης και το επιτελείο του δεν έχουν φροντίσει να τηρήσουν τις συβατικές δεσμεύσεις του ΥΠΕΚΑ προς το ΤΕΕ για τη λειτουργία του ηλεκτρονικού συστήματος δηλώσεων των αυθαιρέτων, εμφανίζονται δήθεν ότι ενδιαφέρονται να ενημερώσουν τους μηχανικούς για το νέο νόμο, οργανώνοντας εκδηλώσεις ανά την Ελλάδα, οι οποίες, όπως είπε, εξυπηρετούν μικροπαραταξιακές σκοπιμότητες, ενόψει των εκλογών στο ΤΕΕ.
Γ. Αδάμοπουλος, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΔΣΑ
«Πολιτική εκμετάλλευση των αυθαιρέτων»
Ο πρόεδρος του ΔΣΑ, Γιάννης Αδαμόπουλος, απευθύνοντας σύντομο χαιρετισμό στην εκδήλωση, τόνισε ότι το θέμα των αυθαιρέτων πράγματι αγγίζει ευρύτατες μάζες πολιτών και συχνά γίνεται αντικείμενο πολιτικής εκμετάλλευσης.
Ι. Κουφάκη, ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΕ∆Π
«Στόχος η κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος»
Η Ιωάννα Κουφάκη, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας ∆ικαίου του Περιβάλλοντος, χαιρετίζοντας την εκδήλωση, τόνισε ότι ο κυρίαρχος σκοπός των νομοθετημάτων νομιμοποίησης των αυθαιρέτων είναι η κάλυψη του δημοσιονομικού ελλείμματος. Πρόσθεσε ότι, για καθαρά εισπρακτικούς λόγους, ο νομοθέτης αγνοεί για ακόμα μια φορά τις αρχές του κράτους δικαίου, τον σεβασμό στην προστασία της αξίας του ανθρώπου και την αρχή της ισότητας. Με την έκδοση νόμων που αντιβαίνουν στις αποφάσεις του ΣτΕ, παραβιάζεται και μια άλλη σημαντική αρχή, αυτή της διάκρισης των λειτουργιών, που αποτελεί θεμέλιο του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Δημήτρης Μελισσάς, Καθηγητής ΕΜΠ
«Δοκιμάζεται η αξιοπιστία της πολιτείας»
Ο Δημήτρης Μελισσάς, καθηγητής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, ανέφερε ότι η νομοθεσία για τα αυθαίρετα δοκιμάζει την αξιοπιστία των πολιτικών και των κυβερνήσεων. Παρουσίασε στοιχεία από το 1830 έως το 2013, που δείχνουν ότι συνεχείς επιχειρήσεις νομιμοποίησης αυθαιρέτων βασίζονται στην αντιμετώπιση του φαινομένου μέσω προστίμων και προθεσμιών, με συνέπειες για όσους δεν νομιμοποιήσουν εγκαίρως. Πρότεινε να γίνει εξορθολογισμός των προστίμων, ώστε να είναι αποτρεπτικά και εφαρμόσιμα, και τόνισε ότι η αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης απαιτεί δύσκολες πολιτικές αποφάσεις.
Κατερίνα Σακελλαροπούλου, Σύμβουλος ΣτΕ
«Ανοίγει θέμα Συνταγματικής αναθεώρησης»
Η Κατερίνα Σακελλαροπούλου, Σύμβουλος Επικρατείας, συνεχάρη τους διοργανωτές για το θάρρος τους να ασχοληθούν με το θέμα των αυθαιρέτων, το οποίο χαρακτήρισε «χαμένη υπόθεση για τους νομικούς και το κράτος δικαίου». Αναφέρθηκε στην ιστορία των αυθαιρέτων