Τις αναπτυξιακές δυνατότητες της Ηπείρου με μοχλό τις συνέργειες, την έρευνα και τη βιωσιμότητα εξέτασαν οι συμμετέχοντες στην Ημερίδα με θέμα «Κλιματική κρίση, πράσινη ανάπτυξη, αειφόρος σχεδιασμός», που διοργανώθηκε στο ΤΕΕ Ηπείρου στο πλαίσιο της παρουσίασης των αποτελεσμάτων του ερευνητικού προγράμματος ΑΕΙ. Το θέμα αυτό προκαλεί μεγάλο ενδιαφέρον, όπως φάνηκε από την μεγάλη προσέλευση μηχανικών και πολιτών, και ιδιαίτερα από την παρουσία πολλών νέων ανθρώπων που εξέφρασαν το ενδιαφέρον τους για την αναζωογόνηση απομακρυσμένων περιοχών.
Για μια περιοχή όπως η Ήπειρος, με σπάνιο φυσικό κάλλος και πλούσιο πολιτισμικό απόθεμα, οι καλεσμένοι εξέφρασαν ιδέες για το πώς τα πλεονεκτήματα αυτά θα βοηθήσουν στην αποσύνδεση των απομακρυσμένων περιοχών από την απομόνωση. Οι ομιλητές εστίασαν στις ιδιαιτερότητες της Ηπείρου και τόνισαν την ανάγκη δημιουργίας νέων τουριστικών προϊόντων, με έμφαση στον πρωτογενή τομέα και στο πολιτιστικό απόθεμα, σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης.
Στ. Κελέτσης: Συνεργασία και συνέργειες για την αξιοποίηση των εργαλείων της αειφόρου ανάπτυξης στον αγροτικό τομέα
Ο Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σταύρος Κελέτσης, στην ομιλία του στην Ημερίδα, εστίασε στην Αγροτική Ανάπτυξη και την Αειφορία. Τόνισε ότι η αγροτική οικονομία αποτελεί βασικό στοιχείο της ανάπτυξης που λαμβάνει υπόψη την αειφορία. Αναφέρθηκε στη νέα ΚΑΠ 2023-2027, που στοχεύει στη βελτίωση της γεωργίας και στην προώθηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης.
Ο κ. Κελέτσης σημείωσε: «Οι στόχοι της νέας ΚΑΠ είναι η προώθηση ενός ανταγωνιστικού, έξυπνου και ανθεκτικού γεωργικού τομέα, η προστασία του περιβάλλοντος και η ενίσχυση του κοινωνικοοικονομικού ιστού των αγροτικών περιοχών». Πρόσθεσε ότι οι στόχοι αυτοί υπηρετούν την αρχή της αειφόρου ανάπτυξης, προσφέροντας ποιοτικά προϊόντα και ικανοποιητικό εισόδημα στους αγρότες, με σεβασμό στο περιβάλλον.
Ο κ. Κελέτσης τόνισε: «Τα εργαλεία για την αειφόρο ανάπτυξη στον αγροτικό τομέα υπάρχουν. Το μεγάλο στοίχημα είναι να τα αξιοποιήσουμε στο έπακρο». Πρόσθεσε ότι «για να γίνει αυτό, χρειάζεται συνεργασία και συνέργειες». Επίσης, υπογράμμισε τον ρόλο του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, λέγοντας ότι «με το ανθρώπινο δυναμικό και τα μέσα που διαθέτει, πρέπει να είναι στην πρωτοπορία αυτής της προσπάθειας». Κλείνοντας, επισήμανε ότι σημαντικά στοιχεία είναι ο καλός σχεδιασμός και ο συντονισμός.
ΤΕΕ: Οι διπλωματούχοι μηχανικοί θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη
Ο Γιώργος Στασινός, Πρόεδρος του ΤΕΕ, σε χαιρετισμό που απέστειλε, τόνισε ότι «το πρόγραμμα ΤΕΕ ΑΕΙ ενώνει, μέσω του αειφορικού σχεδιασμού, τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης, των περιφερειών, της τοπικής αυτοδιοίκησης και των κατοίκων». Ειδικά για τα Γιάννενα, όπου η Πολυτεχνική Σχολή παίζει σημαντικό ρόλο, υπογράμμισε ότι «όλοι οι νέοι διπλωματούχοι μηχανικοί θα διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη».
Ο Γιάννης Τσίγκρος, Πρόεδρος του ΤΕΕ Ηπείρου, ανέφερε ότι η περιοχή αντιμετωπίζει το φαινόμενο των στάσιμων οικισμών που οδηγούνται στην απομόνωση και ερημοποίηση. Ο στόχος είναι η αειφόρος ανάπτυξη λιγότερο ανεπτυγμένων περιοχών, με δημιουργία νέων τουριστικών πόρων και προϊόντων. Τόνισε τη στενή συνεργασία του ΤΕΕ Ηπείρου με την Πολυτεχνική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, την Περιφέρεια Ηπείρου και άλλους φορείς, ώστε να συμβάλλουν στην ισόρροπη ανάπτυξη. Σημαντική είναι η εκπόνηση ολοκληρωμένων χωρικών επενδύσεων από την Περιφέρεια, που μπορούν να ενσωματώσουν προτάσεις για την ανάπτυξη της περιοχής των Τζουμέρκων.
Καχριμάνης: «Τελευταία ευκαιρία να δουλέψουμε για την ύπαιθρο»
Ο Περιφερειάρχης Ηπείρου, Αλέξανδρος Καχριμάνης, ανέλυσε τα προβλήματα των περιοχών της Ηπείρου και τις προσπάθειες της Περιφέρειας για βελτίωση της ποιότητας των προϊόντων και των συνθηκών ζωής. Τόνισε ότι δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο και ότι όλοι οι φορείς πρέπει να συνεργαστούν και να εργαστούν εντατικά.
Ο κ. Καχριμάνης σημείωσε ότι η Ήπειρος πηγάζει σχεδόν όλα τα ποτάμια της Ελλάδας και ότι η εποχή του υδρογόνου πρέπει να παίξει σημαντικό ρόλο. Εστίασε στον πρωτογενή τομέα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της προέλευσης των προϊόντων. Επίσης, επέκρινε το κράτος, λέγοντας ότι «όπου μπαίνει το ελληνικό Δημόσιο, η ανάπτυξη καθυστερεί». Τέλος, τόνισε ότι «είναι η τελευταία ευκαιρία να δουλέψουμε για την ύπαιθρο. Αν θέλουμε να αναζωογονηθεί, πρέπει να γίνουν αλλαγές τώρα, με τη στήριξη της επιστήμης».
Αειφόρος σχεδιασμός απομονωμένων περιοχών – Προοπτικές για την Ήπειρο
Η Αντωνία Μοροπούλου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΣΧΜ ΕΜΠ και Επιστημονική Υπεύθυνη των ερευνητικών προγραμμάτων ΑΕΙ και RESPECT, παρουσίασε τα αποτελέσματα του προγράμματος. Υπογράμμισε ότι η αειφόρος ανάπτυξη σχεδιάζεται και υλοποιείται σήμερα, 40 χρόνια μετά την αρχική πρότασή της σε διεθνείς οργανισμούς, και με την τρέχουσα συγκυρία της κλιματικής κρίσης που απαιτεί πράσινη μετάβαση και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Η κ. Μοροπούλου τόνισε ότι το στοίχημα είναι η διαχείριση των περιβαλλοντικών και πολιτιστικών πόρων, ώστε, προσελκύοντας εξωτερικές οικονομίες και μέσω του τουρισμού, να δημιουργηθεί μια τουριστική λοκομοτίβα που θα ενεργοποιήσει και την παραγωγική διαδικασία. Αυτό πρέπει να γίνεται με τρόπο που να προστατεύει τους πόρους και να είναι απολύτως συνδεδεμένο με την τοπική βούληση, με σχεδιασμό σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέων. Η συμμετοχή των νέων ανθρώπων είναι κρίσιμη, διότι αν αυτοί δεν μείνουν στον τόπο, η περιοχή θα παραμείνει απομονωμένη, ακόμα και αν υπάρχει τουρισμός.
Οι προτάσεις του προγράμματος ΑΕΙ εστιάζουν στην αξιοποίηση του πολιτιστικού και περιβαλλοντικού αποθέματος με έξυπνο σχεδιασμό, μικρό κόστος και κοινωνική συμμετοχή. Παραδείγματα είναι πολιτιστικές και περιβαλλοντικές διαδρομές, διασύνδεση παραδοσιακών οικισμών, συστήματα ποιότητας, υλικά φιλικά προς το περιβάλλον, διαδραστικές δράσεις και ολοκληρωμένος σχεδιασμός που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη τουριστικών προϊόντων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Μερικές επιχειρηματικές δραστηριότητες που συνδυάζουν τουρισμό και πρωτογενή παραγωγή είναι ο αγροτουρισμός και η γαστρονομία.
Η κ. Μοροπούλου τόνισε ότι «η καινοτομία είναι η βασική κατεύθυνση της αγροτικής ανάπτυξης», και ότι η ταυτοποίηση εμβληματικών αγροτικών προϊόντων μπορεί να λειτουργήσει και ως «κράχτης» για τον τουρισμό. Επίσης, η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και της βιοπληροφορικής μπορεί να δημιουργήσει συνέργειες, όπως αυτές του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και της ΕΙΣ με τον ΕΛΓΟ, για την ασφάλεια και την ποιότητα της αγροδιατροφής, που είναι σημαντικά για την Ήπειρο.
Τέλος, η κ. Μοροπούλου επισήμανε ότι τα Τζουμέρκα αποτελούν αντικείμενο συζήτησης με συμμετοχή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, του ΤΕΕ και όλων των εταίρων, με στόχο την ανάπτυξη και την εφαρμογή σχεδίων. Με τη μεθοδολογία του ΑΕΙ, μπορούν να επιτευχθούν γρήγορα αποτελέσματα, με συντονισμό και σύνθεση διαφορετικών απόψεων. Οι πρόεδροι του ΤΕΕ ζήτησαν τη δημιουργία Παρατηρητηρίου υλοποίησης των σχεδιασμών.
Πολιτιστική κληρονομιά, βιώσιμη ανάπτυξη και η συμβολή των νέων τεχνολογιών
Ο Νίκος Πατσαβός, Αναπληρωτής Καθηγητής και Πρόεδρος ΣΑΜ Πολιτιστικής Σχολής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μίλησε για την Πολιτιστική Κληρονομιά, τη Βιώσιμη Ανάπτυξη και τη συμβολή των Νέων Τεχνολογιών. Υπογράμμισε ότι η πολιτιστική κληρονομιά έχει μεγάλη αξία και μπορεί να αποτελέσει βάση για νέες πολιτικές κοινωνικής, περιβαλλοντικής και οικονομικής βιωσιμότητας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Αναφέρθηκε σε περιοχές με υψηλή νεανική ανεργία που διαθέτουν πλούσιο πολιτιστικό και φυσικό απόθεμα.
Ο κ. Πατσαβός τόνισε ότι για επένδυση στον πολιτισμό πρέπει να κατανοήσουμε τη διαφορά μεταξύ αξίας και τιμής.
Ο Θεόδωρος Ματίκας, Καθηγητής Τμ. Μηχανικών Επιστήμης Υλικών και Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, χαιρέτισε τις εργασίες και τόνισε ότι η ημερίδα εστιάζει στον αειφόρο σχεδιασμό και την καινοτομία στην αγροτική ανάπτυξη. Αναφέρθηκε στη συνεργασία του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ με το Πανεπιστήμιο και την ΕΙΣ, και πρότεινε τη δημιουργία καινοτόμου διεπιστημονικού πλαισίου ελέγχου φυτικών προϊόντων με τεχνολογίες γονιδιωματικής και τεχνητής νοημοσύνης.
Μηνύματα στην ημερίδα απέστειλαν ο Κωνσταντίνος Τασούλας, Πρόεδρος της Βουλής, ο Ιωάννης Τσιμάρης βουλευτής και η Άννα Μπατιστάτου, Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Ο Πρόεδρος του Τμήματος Ηπείρου του ΤΕΕ, Ιωάννης Τσίγκρος, αναφέρθηκε σε προτάσεις που θα επεξεργαστούν από το ΤΕΕ και θα κατατεθούν στους αρμόδιους φορείς, ώστε να ενταχθούν σε χρηματοδοτικά εργαλεία όπως οι Ολοκληρωμένες Χωρικές Επενδύσεις της Περιφέρειας Ηπείρου ή άλλα προγράμματα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Μπορείτε να παρακολουθήσετε ολόκληρη την εκδήλωση εδώ.