Πρακτικές προτάσεις άμεσης εφαρμογής για την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια
Ο Πρόεδρος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) Γιώργος Στασινός παρουσίασε στην ημερίδα του Πανελλήνιου Συλλόγου Πιστοποιημένων Ενεργειακών Επιθεωρητών συγκεκριμένες πρακτικές λύσεις για τα προβλήματα που εμποδίζουν την εφαρμογή πολιτικών ενεργειακής αποδοτικότητας.
Ο κ. Στασινός τόνισε τη σημασία της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τον κτιριακό τομέα, αλλά σημείωσε ότι με τα τρέχοντα δεδομένα είναι δύσκολο να επιτευχθούν οι στόχοι.
Ο Πρόεδρος του ΤΕΕ υπογράμμισε ότι οι μηχανικοί και το Επιμελητήριο βρίσκονται δίπλα στην κυβέρνηση και την Πολιτεία, ώστε να ανακαινίσουμε το κτιριακό απόθεμα, να κατασκευάσουμε κτίρια με σχεδόν μηδενική ενεργειακή κατανάλωση και να κινητοποιήσουμε τους πόρους. Ωστόσο, αυτό απαιτεί αλλαγές και προσαρμογές που έχουν καθυστερήσει.
Βασικά σημεία και προτάσεις του Γιώργου Στασινού
Η ενεργειακή εξοικονόμηση στα κτίρια αποτελεί μεγάλη πρόκληση και ευκαιρία. Η ψύξη, η θέρμανση και η συνολική κατανάλωση ενέργειας συμβάλλουν σημαντικά στις εκπομπές αερίων θερμοκηπίου. Αν δεν αλλάξουμε, η κατάσταση θα χειροτερεύει με την κλιματική αλλαγή. Είναι στο χέρι μας να κάνουμε τις σωστές επιλογές.
Αντιμετώπιση των φιλόδοξων στόχων της Πολιτείας
Οι στόχοι που έχουν τεθεί είναι δύσκολο να επιτευχθούν με την τρέχουσα κατάσταση, το θεσμικό πλαίσιο και τις επιλογές. Χρειάζεται να γίνουν συγκεκριμένες αλλαγές για να προχωρήσουμε μπροστά.
Πρακτικές λύσεις και προτάσεις
Μέτρηση της ενεργειακής απόδοσης κτιρίων
Η έκδοση Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) είναι υποχρεωτική, αλλά εφαρμόζεται λανθασμένα. Υπάρχουν ενεργειακά πιστοποιητικά που κοστίζουν μόλις 50 ευρώ, και εκδίδονται χωρίς επιθεώρηση, μέσω τηλεφώνου, χωρίς επίσκεψη. Αυτό υποβαθμίζει την αξιοπιστία και την ποιότητα της διαδικασίας.
Οι Έλληνες μηχανικοί διαθέτουν την επιστημονική γνώση και την τεχνική εμπειρία για να παράγουν αξιόπιστα πιστοποιητικά. Η Πολιτεία πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες και λύσεις, ιδίως το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα και η αξιοπιστία.
Η αγορά ενεργειακών επιθεωρητών χρειάζεται ουσιαστική πιστοποίηση και έλεγχο. Η λειτουργία της αγοράς χωρίς επαρκή πιστοποίηση οδηγεί σε γραφειοκρατία και αποτυχία της πολιτικής.
Νέα κοινοτική οδηγία για την ενεργειακή απόδοση κτιρίων
Το ΤΕΕ θα συνεχίσει να στηρίζει την Πολιτεία, όπως έκανε με τον Κανονισμό Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ) και τα σχετικά λογισμικά. Πρέπει να προσαρμοστούμε στην οδηγία του 2018, η οποία έχει καθυστερήσει σημαντικά, κυρίως λόγω πολιτικών επιλογών.
Το περιθώριο για την προσαρμογή ήταν τον Μάρτιο του 2020, αλλά η χώρα καθυστέρησε. Η διαδικασία που ακολουθήθηκε, όπως η διαγωνιστική διαδικασία για μελέτες, ήταν ανεπαρκής και χρειάζεται αναθεώρηση. Η επιστημονική δουλειά απαιτεί χρόνο και ομαδική εργασία με αξιοπιστία.
Κτίρια μικρής και μηδενικής ενεργειακής κατανάλωσης ή αυθαίρετα;
Η κυβέρνηση πρέπει να δώσει άμεσα παράταση στην εφαρμογή των νέων κανόνων. Οι νέες οικοδομές πρέπει να ανήκουν στην κατηγορία Α, που τεκμηριώνεται με μελέτη. Ωστόσο, η πρακτική είναι δύσκολη, π.χ. μια μονοκατοικία με φωτοβολταϊκό για να γίνει Α κατηγορίας, χρειάζεται να ξεπεράσει τεχνικούς και νομοθετικούς περιορισμούς.
Προτείνεται άμεση παράταση 6 μηνών ή αναστολή των διατάξεων, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να κατασκευάζουμε κτίρια με αυθαιρεσίες, παρά την έκδοση άδειας.
Επενδύσεις δισεκατομμυρίων ευρώ και πώς;
Οι πόροι πρέπει να κινητοποιηθούν με αποτελεσματικότητα. Για παράδειγμα, η έκπτωση φόρου 40% για ενεργειακή αναβάθμιση είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση της απόδοσής της. Δεν περιλαμβάνονται υλικά στην έκπτωση, και αν δεν αποδώσει άμεσα, πρέπει να επεκταθεί και στα υλικά.
Χρειάζονται γενναία φορολογικά κίνητρα και για ιδιώτες και για επιχειρήσεις. Χωρίς κίνητρα, η απόσβεση επενδύσεων θα καθυστερεί πολύ, και οι στόχοι 2030 και 2050 θα παραμείνουν μακριά.
Τα προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ» χρειάζονται ενίσχυση. Το τρέχον πρόγραμμα αναβάθμισε περίπου 140.000 ακίνητα σε 7-8 χρόνια, που είναι πολύ λιγότερα από τον στόχο των 600.000 κτιρίων το 2030. Πώς θα επιτύχουμε αυτόν τον στόχο με τους τρέχοντες ρυθμούς;
Χρειάζονται ολοκληρωμένα και συνεκτικά σχέδια, όχι αποσπασματικές ενέργειες, για την ενεργειακή εξοικονόμηση στα κτίρια.