Νίκος Ταγαράς, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας: όλες οι πολεοδομικές αποφάσεις στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη – Σύντομα οι νομοθετικές λύσεις για οικισμούς και ΝΟΚ – Νέο «έξυπνο» σύστημα εντοπισμού αυθαιρέτων

Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης: σήμερα είναι πραγματικότητα τα ψηφιακά εργαλεία για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο που εισήγαγε ο πρώτος νόμος των αυθαιρέτων 4178/2013 – Προτεραιότητες η ανταγωνιστικότητα και ανάπτυξη και να αντιμετωπίσουμε παθογένειες του παρελθόντος

Όλες οι αποφάσεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος από τη νέα χρονιά θα αναρτώνται υποχρεωτικά στον Ενιαίο ψηφιακό Χάρτη, που έχει υλοποιήσει και θέσει σε κανονική λειτουργία το ΤΕΕ, ανακοίνωσε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Ταγαράς. Ανταποκρινόμενος άμεσα στη σχετική ανάγκη, που επισήμανε κατά την εναρκτήρια ομιλία του ο Πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, στο συνέδριο με θέμα: «Το ΤΕΕ στην πρώτη γραμμή του Ψηφιακού Μετασχηματισμού», που διεξάγεται στο Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή.

Επίσης, ο κ. Ταγαράς, μίλησε για τις νομοθετικές λύσεις που ετοιμάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την οριοθέτηση οικισμών, το ΠΔ για την έναρξη οικοδομικών αδειών του ΝΟΚ. Αναφέρθηκε στην πρόοδο των μελετών αναγνώρισης οδών σε όλη τη χώρα, ώστε να αντιμετωπιστούν θέματα δόμησης στην εκτός σχεδίου περιοχή. Υπογράμμισε τη σημασία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης που υλοποιεί το ΥΠΕΝ σε συνεργασία με το ΤΕΕ, ως πολεοδομικό και αναπτυξιακό εργαλείο. Εκφράζοντας προσωπική άποψη, τόνισε την ανάγκη επανόδου της δυνατότητας υπαγωγής σε τακτοποίηση αυθαιρέτων της κατηγορίας 5. Ο κ. Ταγαράς υπογράμμισε ότι όλες αυτές και πολλές άλλες εκκρεμότητες προέρχονται από το παρελθόν και είναι εθνικό στοίχημα να επιλυθούν με όρους προστασίας του περιβάλλοντος και ασφάλειας δικαίου, μέσω της μεγάλης και πρωτοφανούς μεταρρύθμισης του πολεοδομικού και χωροταξικού σχεδιασμού που υλοποιεί η κυβέρνηση και το ΥΠΕΝ.

Για τη σημασία των ψηφιακών συστημάτων και ιδιαίτερα της Ψηφιακής Τράπεζας Γης, ώστε να επιλυθούν οριστικά πολεοδομικά ζητήματα και το πρόβλημα των αυθαιρέτων, μίλησε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης. Αναφέρθηκε στη θητεία του ως υπουργός Περιβάλλοντος και στον νόμο 4178/2013, γνωστό και ως «νόμο Καλαφάτη». Ο πρώτος νόμος για τα αυθαίρετα, που κρίθηκε συνταγματικός από το Συμβούλιο της Επικρατείας, έθεσε νομική βάση για καταγραφή και τακτοποίηση αυθαιρέτων με περιβαλλοντικό ισοζύγιο και πόρους για μεγάλα περιβαλλοντικά έργα. Ο κ. Καλαφάτης ανέφερε ότι σχεδιάστηκαν ψηφιακά έργα που υλοποιούν την έννοια του περιβαλλοντικού ισοζυγίου, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του ΣτΕ, πολύ πριν από την έκρηξη των ψηφιακών υπηρεσιών. Τα εργαλεία αυτά έχουν σήμερα υλοποιηθεί από το ΤΕΕ και μπορούν να δώσουν λύσεις.

Ν. Ταγαράς, Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας: Ένα δισεκατομμύριο ευρώ για τη μεταρρύθμιση του ψηφιακού μετασχηματισμού

«Με ταχύτητα, ασφάλεια δικαίου και διαφάνεια προχωράει ο ψηφιακός μετασχηματισμός, προς όφελος των πολιτών. Θέλουμε να βάλουμε τάξη στον χώρο», δήλωσε ο Νίκος Ταγαράς. Αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση της μεταρρύθμισης με ένα δισεκατομμύριο ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Πρόκειται για εθνικό στοίχημα, τόνισε, και κάλεσε τον τεχνικό κόσμο να συμμετάσχει. Όλες οι πράξεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος από 01.01.2026 θα δημοσιοποιούνται στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη. Στόχος είναι να οργανωθούν οι χαρακτηρισμοί δρόμων, οι χρήσεις γης, οι αρτιότητες και η οικοδομησιμότητα.

Αναφέρθηκε στην ανάπτυξη εργαλείων ελέγχου νομιμότητας αυθαιρέτων, συνολικού προϋπολογισμού 124 εκατομμυρίων ευρώ, για αυτοματοποίηση διαδικασιών. Ο κ. Ταγαράς είπε: «Το ΤΕΕ πρωτοπορεί στην καινοτομία και βρίσκεται μπροστά στις εξελίξεις, ως πολύτιμος σύμβουλος της Πολιτείας».

Ψηφιακή Τράπεζα Γης

Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης (ΨΤΓ), με προϋπολογισμό 18 εκατομμύρια ευρώ, είναι ένα σύγχρονο εργαλείο χωρικού σχεδιασμού και πολεοδομικής εξισορρόπησης. Επιτρέπει τη νόμιμη και ελεγχόμενη μεταφορά συντελεστή δόμησης από δεσμευμένα ακίνητα (π.χ. διατηρητέα, κοινόχρηστοι χώροι, αρχαιολογικές ζώνες) σε περιοχές όπου επιτρέπεται η επιπλέον δόμηση.

Οι στόχοι είναι η αποκατάσταση περιουσιακής αδικίας και η προστασία ευαίσθητων περιοχών. Η λειτουργία της βασίζεται σε διαλειτουργικότητα με συστήματα όπως το Κτηματολόγιο και η πλατφόρμα e-Άδειες, διασφαλίζοντας διαφάνεια και ταχύτητα. Η Ψηφιακή Τράπεζα Γης αναμένεται να λειτουργήσει πλήρως εντός του 2026.

Για το θέμα των οικισμών, ο κ. Ταγαράς ανακοίνωσε ότι «θα είναι σύντομα έτοιμη νομοθετική λύση για τη ζώνη Γ, με στόχο την ασφαλή και δίκαιη αντιμετώπιση» και ότι «θα έχουμε απάντηση για την εκκρεμότητα που αφορά στη ζώνη Γ, που προτάθηκε αλλά απορρίφθηκε από το ΣτΕ». Εξήγησε ότι «το προεδρικό διάταγμα εκδόθηκε για τις ανάγκες του νέου πολεοδομικού σχεδιασμού, με ταχύτητα».

Για το Προεδρικό Διάταγμα σχετικά με τις οικοδομικές άδειες του ΝΟΚ, ο υφυπουργός ανέφερε ότι, μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ, ψηφίστηκε η εξουσιοδοτική νομοθετική ρύθμιση και βρίσκεται σε εξέλιξη ο έλεγχος και η γνωμοδότηση από το ΣτΕ για τα πρόσθετα κριτήρια. Περιμένουμε να κλείσει σύντομα το θέμα αυτό.

Για την κατηγορία 5 των αυθαιρέτων, ο κ. Ταγαράς τόνισε ότι «είναι ανάγκη να επανέλθει» και ότι «το βρίσκουμε μπροστά μας κάθε μέρα». Έφερε ως παράδειγμα δήμο της βόρειας Ελλάδας, που δεν μπορεί να θωρακίσει στατικά και να βελτιώσει ενεργειακά 15 κτίρια, από τα οποία τα 14 είναι σχολεία και ένα παλαιό δημαρχείο.

Όλες οι πράξεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος από τη νέα χρονιά θα δημοσιοποιούνται στον Ενιαίο Ψηφιακό Χάρτη

Ο κ. Ταγαράς ανέφερε ότι ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης (ΕΨΧ), προϋπολογισμού 83 εκατ. €, είναι μια ψηφιακή πλατφόρμα που συγκεντρώνει και δημοσιοποιεί σε πραγματικό χρόνο γεωχωρικά δεδομένα, όπως το Κτηματολόγιο, όρια Natura 2000, ρυμοτομικά σχέδια, ζώνες αρχαιολογικής προστασίας, δασικά δεδομένα, όρια αιγιαλού και παραλίας, πολεοδομικές και χωροταξικές ρυθμίσεις και άλλα.

Η πλατφόρμα λειτουργεί ήδη και εμπλουτίζεται συνεχώς με νέα δεδομένα, καθώς ψηφιοποιούνται τα πολεοδομικά σχέδια και ολοκληρώνεται το Κτηματολόγιο. Δεν θα σταματήσει ποτέ να εμπλουτίζεται.

Ένα σημαντικό ορόσημο είναι η επόμενη χρονιά, όταν με Υπουργική Απόφαση όλες οι πράξεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος θα δημοσιοποιούνται στον ΕΨΧ.

Νέο «Έξυπνο» Σύστημα εντοπισμού αυθαιρέτων

Το ΥΠΕΝ θεσμοθέτησε νέο σύστημα για την καταπολέμηση της αυθαίρετης δόμησης, αξιοποιώντας τις τελευταίες τεχνολογίες. Το σύστημα αυτό, με προϋπολογισμό 124 εκατ. €, χρησιμοποιεί δορυφορικές εικόνες και ψηφιακούς ορθοφωτοχάρτες υψηλής ανάλυσης (έως 20 εκατοστά), μέσω αεροφωτογραφήσεων με drones. Θα δημιουργηθεί επίσης τρισδιάστατο μητρώο κτιρίων με πληροφορίες για κάλυψη, επιφάνεια και υψόμετρο κάθε κτίσματος.

Ο κ. Ταγαράς τόνισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη (AI) θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, αναλύοντας δεδομένα από το Κτηματολόγιο, δασικούς χάρτες και το σύστημα e-Άδειες, για τον εντοπισμό αυθαίρετων κατασκευών.

Σταύρος Καλαφάτης, Υφυπουργός Ανάπτυξης: Η κυβέρνηση προωθεί τις νέες τεχνολογίες στην πολιτική

Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, στον χαιρετισμό του τόνισε ότι «η κυβέρνηση εντάσσει τις νέες τεχνολογίες στην εφαρμογή της πολιτικής της, προς όφελος του πολίτη, του περιβάλλοντος και της οικονομίας». Αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις και στα χρηματοδοτικά εργαλεία που βελτιώνουν την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Ως πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σημείωσε ότι «έχουμε δρομολογήσει σημαντικές πολιτικές, που τρέχουν σήμερα με την εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς μπαίνουμε σε μια νέα εποχή».

Επίσης, ανέφερε ότι «στην Ευρώπη γίνεται μεγάλη συζήτηση για το πώς οι νέες τεχνολογίες θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κρατών» και ότι «πρέπει να εντάξουμε τέτοιες τεχνολογίες στην πολιτική μας, για να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα και να αντιμετωπίσουμε παθογένειες του παρελθόντος».

Ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι «ο ψηφιακός μετασχηματισμός οδηγεί σε ένα καλύτερο μέλλον» και ότι «το ΤΕΕ πρωτοπορεί σε αυτή την εθνική προσπάθεια, που αλλάζει το DNA του κράτους, βελτιώνοντας την καθημερινότητα των πολιτών και των μηχανικών, με επιστημονική δουλειά και καινοτομία».

Δείτε τις εργασίες του Συνεδρίου στο βίντεο του συνεδρίου στο YouTube.