Το 5ο Συνέδριο έχει μια ιδιαιτερότητα: γίνεται εκτός Ελλάδος, στην Κύπρο, στη Λευκωσία, τα προηγούμενα έγιναν στην Αθήνα. Η πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Κύπρου να ζητήσει, μέσω της καθηγήτριας Μαριάννας Κατσογιάννου, τη διοργάνωση του 5ου Συνεδρίου στην Κύπρο εκδηλώθηκε ήδη κατά τη διάρκεια του 4ου Συνεδρίου. Διανεμήθηκε μάλιστα στους συνέδρους σχετικό ερωτηματολόγιο. Εκτιμώντας αφενός το θερμό ενδιαφέρον του Πανεπιστημίου Κύπρου και αφετέρου τη θετική ανταπόκριση των συνέδρων του 4ου Συνεδρίου, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΛΕΤΟ πήρε την απόφαση για τη διοργάνωση του 5ου Συνεδρίου στην Κύπρο.

Στο 5ο Συνέδριο, η Επιστημονική Επιτροπή, υπό την προεδρία της καθηγήτριας ΑΠΘ ΑΠΘ Άννας Αναστασιάδη-Συμεωνίδη, ενέκρινε 33 από τις 50 προτάσεις για ανακοίνωση, ανεβάζοντας ακόμη ψηλότερα τον πήχη της στάθμης του Συνεδρίου, τους ευχαριστούμε για το σοβαρό και κρίσιμο για το συνέδριο έργο τους. Τελικά υποβλήθηκαν κείμενα για τις 28 εγκεκριμένες ανακοινώσεις, που περιέχονται στον τόμο των ανακοινώσεων και εντάχθηκαν στο πρόγραμμα του Συνεδρίου. Αυτή τη φορά εκπροσωπούνται και εκπαιδευτικά ιδρύματα από άλλες χώρες με τέσσερις από τους ομιλητές.

Η παράδοση να αφιερώνονται τα Συνέδρια Ελληνική Γλώσσα και Ορολογία σε κάποια μεγάλη προσωπικότητα του χώρου των γραμμάτων, τηρήθηκε και σε τούτο το συνέδριο, που αφιερώθηκε στον Κύπριο ποιητή Βασίλη Μιχαηλίδη. Το έργο του δέχτηκε να μας παρουσιάσει, με λεκτικά και παραστατικά μέσα, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κύπρου Μιχάλης Πιερής κατά την πανηγυρική εναρκτήρια συνεδρίαση.

Κώστας Βαλεοντής, Γενικός Γραμματέας της ΕΛΕΤΟ

Πρόλογος

Ο Κωνσταντίνος Παπαϊωάννου, Καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων στο ΕΜΠ, ήταν η ψυχή του Εργαστηρίου της Αρχιτεκτονικής Μορφολογίας. Η συμβολή του στην αρχιτεκτονική παιδεία και την έρευνα ήταν σημαντική. Με βαθιά γνώση της αρχιτεκτονικής μας παράδοσης, άφησε πλούσιο και πολυσήμαντο συγγραφικό έργο που αναδεικνύει τα χαρακτηριστικά και τα ποιοτικά στοιχεία της αρχιτεκτονικής μορφολογίας.

Οι ικανότητές του να παράγει θεωρία και έργο αποκαλύπτονται μέσα από το πλήθος των καλλιτεχνικών του ενασχολήσεων. Στα σκίτσα του αποτύπωνε στο χαρτί κάθε αυθεντικό παράδειγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής. Πέρα από την καλλιτεχνική τους αξία, αποκτούν σήμερα ιδιαίτερη σημασία, καθώς απεικονίζουν χαμένες εικόνες της αρχιτεκτονικής μας κληρονομιάς.

Η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ, θέλοντας να τιμήσει το μεγάλο δάσκαλο και επιστήμονα και να διαδώσει το έργο του, αποφάσισε την έκδοση αυτού του βιβλίου-λευκώματος.

Γιάννης Αλαβάνος, Πρόεδρος ΤΕΕ

Η γνώση για τη διαχείριση της γης αποτελεί αναπόσπαστο μέρος για την εφαρμογή του Σχεδιασμού του Χώρου με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη. Από την εποχή του Ιουστινιανού, με τον Τριβωνιανό, η διαχείριση του εδάφους μέσω νομολογίας, όπως ο «Κώδικας», ο «Πανδέκτης» και οι «Νεαρές», αποτελεί το κύριο αντικείμενο του Αστικού Κώδικα. Σήμερα, το Σύνταγμα, οι Νόμοι, τα Προεδρικά Διατάγματα, οι Υπουργικές Αποφάσεις, οι Ερμηνευτικές Εγκύκλιοι και η νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου τονίζουν το σημαντικό ρόλο της διαχείρισης του εδάφους για τον Χωρικό Σχεδιασμό.

Η εργασία του Στάθη Βέττα με τη συλλογή, ενημέρωση και κωδικοποίηση της νομολογίας, καθώς και η ερμηνεία και παρουσίασή της ως «οδηγός», αποτελεί σημαντικό βοήθημα για κάθε εμπλεκόμενο στο Χωρικό Σχεδιασμό. Βάση για την κωδικοποίηση της νομοθεσίας και τις αλλαγές που χρειάζονται.

Οι ευχαριστίες προς το συγγραφέα οφείλονται όχι μόνο για το βιβλίο του, αλλά και γιατί θεωρείται προσωπικότητα με προσφορά στη γνώση και το χρόνο του στο ΤΕΕ, στους μηχανικούς και στους πολίτες, με εγκυρότητα και μεγάλη καρδιά.

Τα τελευταία 15 χρόνια, πολλοί παράγοντες άλλαξαν την εικόνα της πολιτικής, οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής ανάπτυξης στα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών (UNECE). Η ευρεία αποδοχή των δημοκρατικών θεσμών και των οικονομικών συστημάτων αγοράς, η απελευθέρωση του εμπορίου και η ταχεία τεχνολογική καινοτομία, ειδικά στις τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας. Το θέμα των υποδομών χωρικών πληροφοριών αναγνωρίζεται ως κρίσιμο για την αειφόρο ανάπτυξη. Οι μεταρρυθμίσεις σε πολλές χώρες, όπως ιδιωτικοποίηση γης, αποκέντρωση, αναπλήρωση κόστους, διασφάλιση ποιότητας, δημόσια και ιδιωτικά έργα, επηρεάζουν σημαντικά το περιβάλλον των χωρικών πληροφοριών. Η καθυστέρηση στην καταγραφή δικαιωμάτων αποτελεί εμπόδιο στις αγορές γης και ακινήτων, ειδικά στις πόλεις. Όλες οι χώρες της περιοχής αναπτύσσουν και εκσυγχρονίζουν τα συστήματα κτηματολογίου και καταγραφής γης.

Τα συστήματα διαχείρισης γης πρέπει να ανασχεδιαστούν και να εξελίσσονται συνεχώς. Για να λαμβάνονται αποφάσεις σύμφωνα με τις αρχές της αειφόρου ανάπτυξης, τα συστήματα πληροφοριών πρέπει να ενσωματώνουν περισσότερα δεδομένα και να είναι πιο ανοιχτά και δημόσια, από το ανώτατο επίπεδο κυβέρνησης μέχρι την κοινότητα. Η αποτελεσματική διαχείριση απαιτεί πολιτικές που διασφαλίζουν ίση πρόσβαση σε ακίνητα σε όλες τις κοινωνικές ομάδες. Η διαδικασία μεταβίβασης δικαιωμάτων πρέπει να είναι απλή και γρήγορη.

Η υποδομή πρέπει να περιλαμβάνει οργανώσεις, πρότυπα, τεχνολογικές διαδικασίες και νόμους για δικαιώματα, αποτίμηση και φορολόγηση. Όλα αυτά πρέπει να είναι διαφανή και προσαρμοσμένα στις τοπικές ανάγκες.

Αυτή η έκδοση αποτελεί περαιτέρω συμβολή του UN στην βελτίωση των συστημάτων διαχείρισης γης στην περιοχή. Λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις από το 1996, όταν δημοσιεύθηκαν οι Οδηγίες για τη Διαχείριση Γης. Ελπίζω ότι η μελέτη αυτή θα βοηθήσει στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ καλής διακυβέρνησης, κοινωνίας και διαχείρισης γης για βιώσιμη ανάπτυξη.

— Brigita Schmognerova, Γενική Γραμματέας