Συγγραφέας: Τώνια Μοροπούλου, καθηγήτρια ΕΜΠ

Εκδότης: ΤΕΕ

ISBN: 978-960836945-0

Τιμή: 25 ευρώ (με ΦΠΑ)

Έτος: Αθήνα 2010

Η απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ για την έκδοση του έργου «Η Ελληνική Συμβολή στη Συντήρηση της Αγια-Σοφιάς», μετά από πρωτοβουλία και ομόφωνη πρόταση της Επιτροπής Διμηνιαίας Έκδοσης Τεχνικών Χρονικών και Βιβλίων του ΤΕΕ, εντάσσεται στον Καταστατικό Σκοπό του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας να προάγει την Επιστήμη στους τομείς που σχετίζονται με την ειδικότητα των μελών του, της τεχνικής και της τεχνολογίας γενικά και την αξιοποίησή τους για την οικονομική, κοινωνική, και πολιτιστική ανάπτυξη της Χώρας στο πλαίσιο των αρχών της αειφορίας και της προστασίας του περιβάλλοντος.

Το Τεχνικό Επιμελητήριο παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια μία ιδιαίτερα σημαντική δραστηριότητα στον Τομέα του Πολιτισμού και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, με κύριους στόχους την προώθηση των απαραίτητων μέτρων από την Πολιτεία για την προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των ζητημάτων της προστασίας, ανάδειξης και αξιοποίησης της Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς, την αναγνώριση, προβολή και υποστήριξη της συμβολής των μηχανικών στην Πολιτιστική Δημιουργία, και την ενίσχυση της διεπιστημονικής συνεργασίας στην εκπαίδευση και την Έρευνα & Τεχνολογία στον τομέα αυτό.

Στο πλαίσιο αυτό, το Τεχνικό Επιμελητήριο βρέθηκε αρωγός και συμμέτοχος της Ελληνικής Συμβολής στην Προστασία της Αγια-Σοφιάς, συνδιοργανώνοντας το 1998 και το 2000 με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Συμβούλιο της Ευρώπης, το ΕΜΠ, τα Πανεπιστήμια του Princeton και του Βοσπόρου κ.ά., εκδίδοντας τα σχετικά πρακτικά στα συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν στην Αθήνα, στη Βενετία και στην Κωνσταντινούπολη για «Ασύμβατα», αλλά και «Συμβατά υλικά στην Προστασία των Μνημείων».

Στην πορεία αυτή φαίνεται ότι διακριτές επιστημονικές συμβολές γίνονται διεπιστημονικές και οι Ερευνητικές Ομάδες του ΕΜΠ, του Boκαι του Princeton δημιουργούν με αναφορά στην Αγια-Σοφιά, νέα ερευνητικά δεδομένα και κατευθύνσεις για την Αντισεισμική Προστασία των Μνημείων. Το ΤΕΕ, το 2003, σε συνεργασία με το Ελληνικό και Τουρκικό ICOMOS, οργανώνει στην Αθήνα Συνέδριο «Σεισμοί και Μνημεία», του οποίου την έναρξη κηρύσσει η Α.Θ.Π., ο Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος. Η Επιστημονική και Πολιτιστική συνεργασία που ξεκίνησε στην Αγια-Σοφιά γονιμοποιείται από τις πρωτοβουλίες του ΤΕΕ για μία ευρύτερη συνεργασία των Μηχανικών της Ελλάδας και της Τουρκίας για την Αντισεισμική Προστασία και βρίσκεται σε συνέργεια με το γενικότερο έργο του ΤΕΕ στον τομέα αυτό.

Το Μνημείο της Αγια-Σοφιάς, όπως φαίνεται από την ιστορία και τα ερευνητικά δεδομένα που δημοσιεύονται στην Έκδοση αυτή, αποτέλεσε εργαστήριο και υπόδειγμα διεπιστημονικής και διαπανεπιστημιακής συνεργασίας, ξεπερνώντας προκαταλήψεις και διαφορές επιστημονικών, πολιτιστικών καταβολών και απόψεων, καθώς και θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Αποτέλεσε πρότυπο διεπιστημονικής συνεργασίας μεταξύ του ΕΜΠ και άλλων Πανεπιστημιακών και Ερευνητικών Ιδρυμάτων και υπόδειγμα εισαγωγής καινοτομίας στην Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η συμβολή της Επιστημονικής Ομάδας του ΕΜΠ με έμφαση στην Επιστήμη και Τεχνική των Υλικών παρουσιάζεται εδώ σχετικά με:

Η συμβολή της Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών είναι απαραίτητη στο πλαίσιο της Διεπιστημονικής Συνεργασίας για την Προστασία των Μνημείων και των Έργων της Πολιτιστικής μας Κληρονομιάς. Τα προβλήματα εμπειρισμού και χρήσης ασύμβατων υλικών στην Προστασία των Μνημείων απαιτούν την εισαγωγή της σχετικής Τεχνογνωσίας και Καινοτομίας, ώστε να επιτευχθεί η ολοκληρωμένη διάγνωση, αλλά και η ολοκληρωμένη μελέτη προστασίας και ο έλεγχος ποιότητας των σχετικών μελετών και έργων.

Το ΤΕΕ πέτυχε, σε διάλογο με τον Υπουργό Πολιτισμού, να συμπεριληφθεί στον Νόμο «Για την Προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, (Ν. 3028/02), η αναγκαιότητα αυτή (άρθρο 40, παρ. 4), καθώς και η απαίτηση για την παρουσία εμπειρογνωμόνων της Επιστήμης και Τεχνικής των Υλικών στα σχετικά Συμβούλια του Υπ.Πο (άρθρο 50 παρ. 1. ε). Το ΤΕΕ διοργανώνει το 2008 το 1ο Πανελλήνιο Συνέδριο Δομικών Υλικών και αφιερώνει ειδική ημερίδα στα Υλικά και Επεμβάσεις Συντήρησης για την Προστασία των Μνημείων, καλλιεργώντας ευρύτερα τη διεπιστημονική και διαπανεπιστημιακή συνεργασία στον τομέα αυτό, με παρουσία όλων των σημαντικών Ελλήνων Επιστημόνων στο αντικείμενο αυτό και με τη συμβολή του Υπουργείου Πολιτισμού.

Το ΤΕΕ αντιλαμβανόμενο την ανάγκη εναρμόνισης ανάμεσα στην Τεχνογνωσία, στη Βιομηχανία και στην Κατασκευή διοργανώνει στο πλαίσιο του 16ου Συνεδρίου Σκυροδέματος, ειδική ημερίδα, με τη συμβολή του Ελληνικού Τμήματος Σκυροδέματος, της Ελληνικής και της Κυπριακής Πλατφόρμας Έρευνας Τεχνολογίας για την Αειφόρο Κατασκευή και την Προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Δεν είναι η πρώτη έκδοση του ΤΕΕ που αναφέρεται στις «σχέσεις» και αλληλεπιδράσεις των ναών με την κοινωνία, την πολιτική, τον πολιτισμό, την αρχιτεκτονική, την αισθητική και την πολεοδομία ή του «κυρίαρχου» θρησκεύματος επί της λειτουργίας του ναού. Στην περίπτωση, όμως, της Αγια-Σοφιάς τα μέτρα είναι προφανώς διαφορετικά. Αυτή η έκδοση του ΤΕΕ, από αυτή την άποψη, αναφέρεται σε μια «συμβολή» που ξεπερνά την πρόθεση και τη δημιουργία όσων το ξεκίνησαν, όσων συνέβαλαν σε αυτό.

Ευχαριστίες οφείλονται στη συγγραφέα, που εμπιστεύτηκε την έκδοση στο ΤΕΕ, με πρόθεση να γίνει κτήμα όλων μας. Της συγγραφέως, που χρονικά πορευόμαστε μαζί, στα φοιτητικά μας χρόνια και στο ΤΕΕ. Μπορώ να διαβεβαιώσω ότι δίνει εμπνεύσεις, χρώμα και γνώσεις στο ΤΕΕ όσο λίγοι, και φαντασία όσο κανείς και καμία.

Πρόλογος του Προέδρου ΤΕΕ, Γιάννη Αλαβάνου

Συγγραφέας: Ευθύμιος Ε. Ανδρικόπουλος, Διδάκτωρ ΕΜΠ

Εκδότης: ΤΕΕ

ISBN: 978-960836947-4

Τιμή: 20 ευρώ (με ΦΠΑ)

Έτος: Αθήνα 2010

Το βιβλίο του Ευθυμίου Ανδρικοπούλου «Η ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΚΑΙ Η ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΑ ΤΟΥ ΜΕΣΟΠΟΛΕΜΟΥ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΤΟΥ ΑΓΡΙΝΙΟΥ», αποτελεί μια ψηφίδα στην ολοκληρωτική καταγραφή της αρχιτεκτονικής και της πολεοδομίας της Ελλάδας εκείνη την περίοδο. Ο συγγραφέας αναλύει την πόλη του Αγρινίου έως τις αρχές του Μεσοπολέμου, με βάση το ιστορικό, κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο, παρουσιάζοντας την πολεοδομία και την αρχιτεκτονική της, με πρωτότυπα στοιχεία, όπως το έργο τοπικών αρχιτεκτόνων, ιδιαίτερα του Βασίλειου Τσουλούφρη ή Τσουλούφη (1850-1927).

Το έργο αυτό παρουσιάζει σε βάθος τη νεοελληνική αρχιτεκτονική μέσα από τις εκλεκτικιστικές εμπειρίες στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, σε συνδυασμό με τα νέα καλλιτεχνικά και αρχιτεκτονικά ρεύματα της Ευρώπης και με βασικό άξονα την ανάπτυξη του μοντέρνου κινήματος. Επίσης, εξετάζει την αμφισβήτηση των ιστορικών ρυθμών και τις ελπίδες για μια νέα αρχιτεκτονική και πολεοδομία στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, που ενισχύονται μέσω του έργου αρχιτεκτόνων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.

Ειδικότερα, παρουσιάζονται αναλυτικά το ιστορικό, το οικονομικό και το κοινωνικό πλαίσιο του Αγρινίου τον Μεσοπόλεμο, καθώς και σχέδια της πόλης το 1929. Γίνεται εμβάθυνση στις καπναποθήκες, όπως αυτές των Αδελφών Παπαστράτου, Αδ. Παπαπέτρου, Αδ. Παναγοπούλου, Ηλιού-Generale, Καμποσιώρα και Κόκκαλη. Περιγράφονται επίσης τα σχολικά κτίρια, το Πάρκο Αγρινίου και το «Σιντριβάνι», καθώς και μνημεία όπως το Παναγιώτου ή Κουμπούρα και των πεσόντων των πολέμων 1912-1922. Αναφέρεται το κτίριο της Δημοτικής Αγοράς, έργο του Βασιλείου Κουρεμένου, και άλλα σημαντικά κτίρια και μνημεία της πόλης.

Ο συγγραφέας τοποθετεί το έργο του ανάμεσα σε άλλα σημαντικά ερευνητικά έργα για την αρχιτεκτονική του Μεσοπολέμου, όπως αυτά των ερευνητών Ελένης Φεσσά-Εμμανουήλ και Μανώλη Μαρμαρά.

Νικ. Θ. Χολέβας, Αρχιτέκτων, Καθηγητής ΕΜΠ

Συγγραφέας: Ιωάννης Ν. Κουμανούδης, Δρ Αρχιτέκτων-Υφηγητής ΕΜΠ

Εκδότης: ΤΕΕ

ISBN: 978-960836946-7

Τιμή: 20 ευρώ (με ΦΠΑ)

Έτος: Αθήνα 2010

Το 2004, το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας εξέδωσε τον πρώτο τόμο της εργασίας μου με τίτλο «Ανεμομυλικά». Περιγράφω εβδομήντα πέντε ανεμόμυλους στις περιοχές Κυθήρων, Αργολίδας, Αρκαδίας, Μεσσηνίας, Ακαρνανίας και τριών νησιών: Καλάμου, Καστού, Μεγανησίου. Όλοι ανήκουν στον τύπο του ξετροχάρη ανεμόμυλου.

Ο δεύτερος τόμος, με τίτλο «Ανεμομυλικά ΙΙ», περιλαμβάνει εκατόν σαράντα ανεμόμυλους εννέα νησιών: Αγκίστρι, Αίγινα, Αστυπάλαια, Λήμνος, Σαλαμίνα, Σπέτσες, Σύμη, Χίος και Ψαρά. Η διασπορά τους επιτρέπει συγκριτική ανάλυση της μορφής, της κατασκευής και των λεπτομερειών σε κάθε νησί. Όλοι ανήκουν στον τύπο των ξετροχάρηδων, προϊόν της τοπικής γεωμορφολογίας και πνεύματος.

Ο πρώτος τόμος περιείχε πρόλογο και ανάλυση του τι είναι ο ανεμόμυλος και γιατί χρειάζεται έρευνα. Στον δεύτερο τόμο, παραθέτω σχηματικούς χάρτες και εικόνες κάθε νησιού με τους ανεμόμυλους που ερεύνησα. Τα εικόνες και τα σχέδια βοηθούν στην κατανόηση της μορφής και της κατασκευής τους. Η συλλογή υλικού προέρχεται από ταξίδια και περιπλανήσεις χρόνων, και στόχος μου είναι η δημιουργία ενός «Ελληνικού Ανεμομυλικού Corpus».