Συστήματα Τυποποίησης
Διεθνές Σύστημα
Τα τελευταία χρόνια, ο αριθμός των χωρών που αναγνωρίζουν τη σημασία της συμμετοχής στη Διεθνή Τυποποίηση αυξάνεται συνεχώς. Αυτή η τάση οφείλεται σε διάφορους λόγους, όπως:
- Διεθνής ανταλλαγή αγαθών και υπηρεσιών. Η Διεθνής Τυποποίηση επηρεάζει την ευημερία των εθνών, διότι διευκολύνει την ανταλλαγή αγαθών, υπηρεσιών, πληροφοριών και χρημάτων. Η αποτελεσματική κατανομή πόρων εξαρτάται από αυτή την ανταλλαγή, ειδικά καθώς η αγορά διευρύνεται σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο.
- Παγκόσμια δίκτυα τηλεπικοινωνιών. Η παγκοσμιοποίηση αυξάνει τη σημασία των βιομηχανιών πληροφόρησης και τηλεπικοινωνιών.
- Συνδυασμός τεχνολογιών. Η ολοκλήρωση των υπολογιστικών τεχνολογιών σε παραγωγικές και διοικητικές διαδικασίες δημιουργεί την ανάγκη για κοινές και σαφείς αναφορές.
- Αναπτυσσόμενες χώρες. Η υιοθέτηση των Διεθνών Προτύπων ως βάση για εθνικά πρότυπα βοηθά στην οικονομική ανάπτυξη.
Οι Διεθνείς Οργανισμοί Τυποποίησης είναι:
- Ο Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης ISO
- Η Διεθνής Ηλεκτροτεχνική Επιτροπή IEC
- Η Διεθνής Ένωση Τηλεπικοινωνιών ITU
Ο ISO καλύπτει όλους τους τομείς τυποποίησης εκτός από την ηλεκτρολογία και την ηλεκτρονική μηχανική, που καλύπτονται από την IEC. Ο τομέας των τηλεπικοινωνιών καλύπτεται από την ITU.
Διεθνές Πρότυπο είναι το πρότυπο που υιοθετείται από έναν Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης.
Τα Διεθνή Πρότυπα είναι:
- Διεθνή Πρότυπα ISO
- Διεθνή Πρότυπα IEC
- Συστάσεις ITU (ITU-T, ITU-R)
Οι αρχές που διέπουν την εκπόνηση ISO και IEC είναι:
- α)
- Ένα Διεθνές Πρότυπο πρέπει να προετοιμάζεται λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις όλων των ενδιαφερομένων, όπως παραγωγούς, χρήστες και εργαστήρια δοκιμών. Η αρχή αυτή ονομάζεται Αρχή της Συναίνεσης.
- β)
- Τα Διεθνή Πρότυπα πρέπει να προσφέρουν λύσεις σε παγκόσμια προβλήματα και να ικανοποιούν τις ανάγκες παραγωγών και καταναλωτών. Αυτή η αρχή ονομάζεται Αρχή της Παγκοσμιότητας.
- γ)
- Τα Διεθνή Πρότυπα λειτουργούν ως Συστάσεις. Η εφαρμογή τους είναι εθελοντική, αλλά τα εθνικά όργανα μπορούν να τα υιοθετήσουν και να τα καταστήσουν υποχρεωτικά.
Ευρωπαϊκό Σύστημα
Οι δραστηριότητες τυποποίησης στην Ευρώπη αντικαθιστούν πολλές εθνικές. Οι εργασίες διεξάγονται από εκπροσώπους των εθνικών οργανισμών τυποποίησης.
Οι κύριοι ευρωπαϊκοί φορείς είναι:
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης CEN
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης CENELEC
- Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο Τηλεπικοινωνιών ETSI
Τα πρότυπα που υιοθετούν αυτοί οι οργανισμοί ονομάζονται Ευρωπαϊκά Πρότυπα και είναι:
- Ευρωπαϊκά Πρότυπα ΕΝ, που προέρχονται από CEN / CENELEC
- Ευρωπαϊκά Τηλεπικοινωνιακά Πρότυπα ETS, που προέρχονται από ETSI
Τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα πρέπει να υιοθετούνται υποχρεωτικά ως εθνικά και να καταργούν τα αντίστοιχα εθνικά πρότυπα.
Εθνικό Σύστημα
Οι οργανισμοί τυποποίησης είναι τα βασικά όργανα εφαρμογής πολιτικής τυποποίησης στις χώρες της Ευρώπης. Πολλοί ιδρύθηκαν τον 20ό αιώνα, κυρίως μεταξύ των δύο παγκοσμίων πολέμων.
Αυτοί οι οργανισμοί έχουν ομοιότητες στη νομική μορφή και στη λειτουργία τους. Συνήθως προέρχονται από επαγγελματικές ενώσεις και εκπονούν πρότυπα μέσω διαδικασιών που επιτρέπουν τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων.
Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και τον Καναδά, όπου πολλοί οργανισμοί δημοσιεύουν πρότυπα, οι ευρωπαϊκές χώρες προτιμούν συγκεντρωτικές δομές, εκτός από τον τομέα της ηλεκτροτεχνικής, λόγω ιστορικών λόγων.