Βασικοί Όροι Τυποποίησης

Βασικοί Όροι Τυποποίησης

Παρακάτω δίνονται οι ορισμοί των όρων (σύμφωνα με το ΕΛΟΤ ΕΝ 45020) που συνηθέστερα συναντώνται στις διαδικασίες της Τυποποίησης:

• Τυποποίηση (Standardization)
  Δραστηριότητα με την οποία καθιερώνονται, για πραγματικά προβλήματα ή προβλήματα που μπορεί να εμφανιστούν, διατάξεις για κοινή και επαναλαμβανόμενη χρήση που αποσκοπούν στο να επιτευχθεί ο βέλτιστος βαθμός τάξης σε συγκεκριμένο πλαίσιο εφαρμογής.

  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η Τυποποίηση εφαρμόζεται σε όλες τις τεχνικές δραστηριότητες, σε θέματα οργάνωσης, διοίκησης και γενικά σε επαναλαμβανόμενα προβλήματα που αφορούν το κοινωνικό σύνολο, και αποσκοπεί στην ολική οικονομία υλικών και εργασίας χωρίς να παραβλέπεται η ασφάλεια. Η Τυποποίηση αποτελείται από τις διεργασίες εκπόνησης, έκδοσης και θέσης σε εφαρμογή προτύπων. Σημαντικά οφέλη από την Τυποποίηση είναι η βελτίωση της καταλληλότητας των προϊόντων, των διεργασιών και των υπηρεσιών για τους σκοπούς που αυτά προορίζονται, η πρόληψη των εμποδίων στο εμπόριο και η διευκόλυνση της τεχνολογικής συνεργασίας.

• Διεθνής Τυποποίηση (International Standardization)
  Είναι αυτή στην οποία μπορούν να συμμετέχουν σχετικοί φορείς από όλες τις χώρες.
• Εθνική Τυποποίηση (National Standardization)
  Είναι αυτή που γίνεται σε επίπεδο μίας συγκεκριμένης χώρας.
• Περιφερειακή Τυποποίηση (Regional Standardization)
  Είναι αυτή στην οποία μπορούν να συμμετέχουν σχετικοί φορείς από χώρες που ανήκουν σε μία μόνο και την ίδια γεωγραφική, πολιτική και οικονομική περιοχή του κόσμου.
• Έργο Τυποποίησης (Standards Project)
  Εξειδικευμένο μέρος εργασιών σε ένα Πρόγραμμα Τυποποίησης.
• Συναίνεση (Consensus)
  Γενική συμφωνία που χαρακτηρίζεται από την απουσία επίμονων αντιθέσεων σε ουσιώδη ζητήματα από οποιοδήποτε από τα σημαντικά μέρη των ενδιαφερομένων και από μια διεργασία που περιλαμβάνει την επιδίωξη να λαμβάνονται υπόψη οι απόψεις όλων των ενδιαφερομένων μερών και να συμβιβάζονται τυχόν αντικρουόμενες απόψεις.
• Τυποποιητικό Έγγραφο (Normative Document)
  Έγγραφο που δίνει κανόνες, κατευθυντήριες γραμμές ή χαρακτηριστικά για δραστηριότητες ή για τα αποτελέσματά τους.

  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 1) Ο όρος Τυποποιητικό έγγραφο είναι ένας γενικός όρος που καλύπτει έγγραφα όπως Πρότυπα, Τεχνικές Προδιαγραφές, Κώδικες Πρακτικής και Κανονισμούς. 2) Θεωρείται ως έγγραφο κάθε μέσον που περιέχει πληροφορίες. 3) Οι όροι για διάφορα είδη Τυποποιητικών Εγγράφων ορίζονται θεωρώντας το έγγραφο και το περιεχόμενό του ως μία οντότητα.

• Πρότυπο (Standard)
  Είναι το έγγραφο που έχει καθιερωθεί με συναίνεση και έχει εγκριθεί από έναν αναγνωρισμένο φορέα, το οποίο παρέχει για κοινή και επαναλαμβανόμενη χρήση, κανόνες, κατευθυντήριες γραμμές ή χαρακτηριστικά, για δραστηριότητες ή για τα αποτελέσματά τους και που αποσκοπεί στην επίτευξη του βέλτιστου βαθμού τάξης σε συγκεκριμένο πλαίσιο εφαρμογής.

  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Τα Πρότυπα θα πρέπει να βασίζονται στα παγιωμένα αποτελέσματα της επιστήμης, της τεχνολογίας και της εμπειρίας και να αποσκοπούν στην προώθηση του βέλτιστου οφέλους της κοινότητας.

• Διεθνές Πρότυπο (International Standard)
  Πρότυπο που έχει υιοθετηθεί από έναν Διεθνή Οργανισμό Τυποποίησης / Προτύπων και είναι διαθέσιμο στο κοινό.
• Περιφερειακό Πρότυπο (Regional Standard)
  Πρότυπο που έχει υιοθετηθεί από έναν Περιφερειακό Οργανισμό Τυποποίησης / Προτύπων και είναι διαθέσιμο στο κοινό.
• Εθνικό Πρότυπο (National Standard)
  Πρότυπο που έχει υιοθετηθεί από έναν Εθνικό Φορέα Προτύπων και είναι διαθέσιμο στο κοινό.
• Σχέδιο Προτύπου (Draft standard)
  Προτεινόμενο πρότυπο που διατίθεται γενικά για σχολιασμό, ψήφιση ή αποδοχή.
• Ευρωπαϊκό Πρότυπο ΕΝ (European Standard)
  Ένα σύνολο Τεχνικών Προδιαγραφών που καταρτίζονται με συνεργασία και έγκριση όλων των ενδιαφερόμενων μερών των κρατών-μελών της CEN / CENELEC. Υιοθετείται βάσει της αρχής της Συναίνεσης και της Σταθμισμένης Ειδικής Πλειοψηφίας. Τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα πρέπει να υιοθετούνται υποχρεωτικά ως Εθνικά Πρότυπα, και να καταργούνται τα αντίθετα Εθνικά Πρότυπα.
• Πειραματικό Ευρωπαϊκό Πρότυπο ENV (European Prestandard)
  Ένα κείμενο που μπορεί να καθιερωθεί ως μελλοντικό Πρότυπο για προσωρινή χρήση σε περιοχές υψηλής καινοτομίας ή σε επείγουσες ανάγκες, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια. Ο χρόνος προετοιμασίας είναι μικρός και, εφόσον υιοθετηθεί, το ΕΝV ισχύει πειραματικά έως πέντε χρόνια, με δυνατότητα μετατροπής σε Ευρωπαϊκό Πρότυπο ΕΝ. Τα αντίθετα Εθνικά Πρότυπα μπορούν να διατηρούνται παράλληλα.
• Τεχνική Προδιαγραφή (Technical Specification)
  Κείμενο που καθορίζει τις τεχνικές απαιτήσεις για προϊόν, διεργασία ή υπηρεσία.

  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 1) Μία Τεχνική Προδιαγραφή πρέπει να δείχνει πώς ελέγχεται η συμμόρφωση. 2) Μπορεί να είναι Πρότυπο, μέρος Προτύπου ή ανεξάρτητη από αυτό.

• Κώδικας Πρακτικής (Code of Practice)
  Κείμενο με πρακτικές ή διαδικασίες για το σχεδιασμό, την κατασκευή, εγκατάσταση, συντήρηση ή χρήση εξοπλισμού και προϊόντων.

  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Ένας Κώδικας Πρακτικής μπορεί να είναι Πρότυπο, μέρος Προτύπου ή ανεξάρτητος.

• Κανονισμός (Regulation)
  Κείμενο με υποχρεωτικούς κανόνες που έχει υιοθετήσει μια αρχή.
• Τεχνικός Κανονισμός (Technical Regulation)
  Κανονισμός με τεχνικές απαιτήσεις, άμεσα ή μέσω παραπομπής σε Πρότυπο, Τεχνική Προδιαγραφή ή Κώδικα Πρακτικής.

  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Μπορεί να συνοδεύεται από οδηγίες συμμόρφωσης.

• Φορέας (Body)
  Νομική οντότητα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου με συγκεκριμένη αποστολή.
• Οργανισμός (Organization)
  Φορέας που βασίζεται στη συμμετοχή άλλων και έχει εγκεκριμένο καταστατικό και διοίκηση.

  Τυποποιητικός φορέας (Standardizing body): Φορέας με δραστηριότητες στην τυποποίηση.

  Διεθνής Οργανισμός Τυποποίησης (International Standards Organization): Οργανισμός στον οποίο συμμετέχουν εθνικοί φορείς από κάθε χώρα.

• Αρχή (Authority)
  Φορέας με εξουσίες και δικαιώματα κατά νόμο.
• Δήλωση (Statement)
  Έκφραση σε τυποποιητικό έγγραφο, όπως δήλωση, οδηγία, σύσταση ή απαίτηση.
• Εναρμόνιση (Harmonization)
  Αποφυγή ή ελαχιστοποίηση διαφορών στα εθνικά πρότυπα με ίδιο αντικείμενο, ώστε να διευκολύνεται το εμπόριο.

  ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι Τεχνικοί Κανονισμοί μπορούν να εναρμονίζονται όπως τα Πρότυπα. Οι όροι και ορισμοί λαμβάνονται με αντικατάσταση του όρου «Πρότυπο» με «Τεχνικός Κανονισμός».

• Εναρμονισμένα Πρότυπα (Harmonized Standards)
  Πρότυπα με το ίδιο αντικείμενο, εγκεκριμένα από διαφορετικούς φορείς, που καθιερώνουν εναλλαξιμότητα προϊόντων, διεργασιών και υπηρεσιών ή κοινά αποτελέσματα δοκιμών.

  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 1) Τα Εναρμονισμένα Πρότυπα μπορεί να διαφέρουν στην παρουσίαση και στην ουσία. 2) Ο όρος «Ισοδύναμα Πρότυπα» χρησιμοποιείται συχνά με την ίδια έννοια.

• Ενοποιημένα Πρότυπα (Unified Standards)
  Εναρμονισμένα Πρότυπα που είναι ταυτόσημα στην ουσία και στην παρουσίαση.
• Ταυτόσημα Πρότυπα (Identical Standards)
  Εναρμονισμένα Πρότυπα που είναι ακριβώς ίδια στην ουσία και στην παρουσίαση.

  ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: 1) Η ταυτοποίηση μπορεί να διαφέρει. 2) Όταν μεταφράζονται σε διαφορετικές γλώσσες, είναι ακριβείς μεταφράσεις.

• Διεθνώς Εναρμονισμένα Πρότυπα (Internationally Harmonized Standards)
  Πρότυπα που είναι εναρμονισμένα με ένα Διεθνές Πρότυπο.
• Έγγραφο Αναφοράς RD (Reference Document)
  Έγγραφο που υποβάλλεται σε δημόσια κρίση μέσω ερωτηματολογίου ή συζήτησης σε τεχνική επιτροπή για υιοθέτηση ως EN ή HD.
• Έγγραφο Εναρμόνισης HD (Harmonization Document)
  Ένα κείμενο παρόμοιο με το Ευρωπαϊκό Πρότυπο, αλλά πιο ευέλικτο, για εθνική εφαρμογή. Περιλαμβάνει δημόσια ανακοίνωση και παύση ισχύος αντίθετων εθνικών προτύπων. Επιτρέπει διατήρηση εθνικών προτύπων που είναι τεχνικά ισοδύναμα ή καλύπτουν τις ανάγκες της χώρας.
• Εθνική Απόκλιση (National Deviation)
  Τροποποίηση ή προσθήκη σε εθνικό πρότυπο που έχει το ίδιο αντικείμενο με το EN ή το HD. Δεν αποτελεί μέρος του EN ή HD.
• Ειδική Εθνική Συνθήκη (Special National Condition)
  Εθνικό χαρακτηριστικό που δεν αλλάζει εύκολα, π.χ. κλιματολογικές συνθήκες. Αν επηρεάζει την Εναρμόνιση, αποτελεί μέρος του EN ή HD.